تشدید سیاست های تحریمی اتحادیه اروپا در عصر ژئوپلیتیک
همچنانکه تحریم های اتحادیه اروپا علیه روسیه به دقت تنظیم شده بود، تأثیر اقتصادی آنها محدود و در عین حال قابل توجه بود. اهمیت سیاسی آن از سوی کارشناسان و سیاستگذاران برجسته شده است. برای اولین بار اتحادیه اروپا تحریم های قابل توجهی را علیه یک قدرت بزرگ همسایه و یک شریک تجاری مهم اعمال کرده بود. با توجه به اختلاف نظر بین کشورهای عضو درباره روسیه، اجماع حاصل در این اقدامات نشانه همبستگی در سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا تلقی شده است. توافق مینسک هنوز اجرا نشده ولی تحریم های اتحادیه اروپا بیش از پنج سال است که در حال اجراست. بر این اساس، تاکنون اجماع بین کشورهای عضو وجود داشته و این تصمیمات لازم است هر شش ماه یکبار بازنگری شوند.
تحولات یک دهه گذشته همچنین حاکی از این است که اتحادیه اروپا آماده و قادر به پذیرش دردسرهای اقتصادی اجرای تحریم ها است. مثلا در مورد ایران، تحریم های اتحادیه اروپا تأثیر مخربی بر مشاغل در بسیاری از بخش های اقتصادی در اروپا داشت. درخصوص تحریم های روسیه، اقدامات متقابل این کشور از جمله ممنوعیت واردات ار اروپا تأثیر مشابهی بر برخی بخش ها و مشاغل در اروپا گذاشت.اهمیت اقدامات محدودکننده در سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا طی یک دهه گذشته به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. با توجه به تغییرات چشمگیر در محیط امنیتی اروپا و فراسوی آن، اتحادیه اروپا از تحریمها به عنوان یکی از دشوارترین ابزارهای سیاست خارجی و امنیتی خود بهره گرفته است. با این حال، تحولات اخیر مربوط به این حوزه از سیاستگزاری، چالش های قابل توجه در اجرای سیاستهای تحریمی اتحادیه اروپا را عیان ساخته است.
این موارد عبارتند از:
نخست، آمریکا به عنوان نزدیکترین متحد اتحادیه اروپا، تحریم ها علیه ایران را دوباره برقرار کرده و محدودیت های جدیدی را نیز برای روسیه اجرا نموده است. اقدامات سیاست خارجی از جمله استفاده از تحریم ها در هر دو سوی اقیانوس اطلس به طور فزاینده ای از قاعده خود خارج شده و عدم هماهنگی فراآتلانتیکی و تأثیرات فراسرزمینی تحریم های آمریکا بر مشاغل اروپایی معضل مهمیبرای اتحادیه اروپا شده است.
دوم، به دلیل خروج انگلستان از اتحادیه، اروپا یکی از اصلی ترین بانیان تحریم های خود و همچنین منبعی مهم در طراحی و نظارت بر رژیم های تحریم را از دست داد.
سوم، سیاست تحریم های اتحادیه اروپا در فضای کاملا فزاینده رقابتی بین المللی و متاثر از سیاستهای قدرتهای بزرگ و نقش در حال گسترش استراتژیهای اقتصادی، اعمال میشود. جابجایی در قدرت اقتصادی و سیاسی در جهان، به دلیل چالش های موجود در هماهنگیهای فراآتلانتیکی تحریم ها، مشکل دیگری را برای اتحادیه اروپا به عنوان مجری تحریم ها را ایجاد میکند.
با این وجود، نیاز به پر کردن خلاء حاصل از برگزیت برای مقابله با تحریم های ثانویه ایالات متحده و تضمین منافع اتحادیه اروپا در بازی بزرگ سیاست قدرتهای بزرگ، فرصت های جدیدی را نیز فراهم میکند. این تحولات، اتحادیه اروپا و کشورهای عضو را ملزم به تقویت تصمیم گیری در مورد تحریم ها، تقویت شیوههای اجرا و اعمال آن و افزایش توان کارشناسی و منابع تحریم ها در اتحادیه می نماید.
تحریم ها در سیاست خارجی اتحادیه اروپا
- اتحادیه اروپا در سالهای اخیر در پاسخ به چالش های مهم امنیتی در اطراف خود مانند جنگ داخلی در سوریه تا بحران در شرق اوکراین و نیز چالش های فراسوی خود از جمله موضوع نیکاراگوئه یا میانمار از ابزار تحریم ها استفاده کرده است.- در اواسط دهه نود، بدلیل ظهور مفهوم تحریم های هدفمند، چشم انداز تحریم ها شاهد تحول عمیقی بود. تحریم ها به گونه ای طراحی شدند تا کسانی را که مسئول اقدامات غیرقابل قبول هستند تحت فشار قرار دهند.
- از سال 2010 به بعد ، سیاست تحریم های اتحادیه اروپا شاهد نقطه عطفی بود. کمیت تحریم ها تقریبا ثابت بود اما کیفیت آنها تغییر اساسی کرد. اتحادیه اروپا تحریم های اقتصادی را آغاز کرد و این اقدام اهداف جدیدی را در بر گرفت و شرکای بزرگ اقتصادی از جمله روسیه را هدف قرار داد.- تحریم ها صرفاً برای ایجاد تغییر در رفتار سیاسی رهبران نیست. کارکردهای دیگری ازجمله نشان دادن قصد و توان تحریم گر، پیش بینی یا مقابله با انتقادات، اتخاذ الگوهای خاص رفتاری در امور بین الملل، جلوگیری از انجام اقدامات خلاف بیشتر از سوی کشور هدف یا طرفهای ثالث نیز مدنظر میباشد.
