چین ونزوئلا را بدبخت کرد مواظب باشیم
انصاری وزارت امور خارجه را به احتیاط، احتیاط و احتیاط در تعامل با چین دعوت کرد و گفت: اگر چین شریک 130 کشور جهان است باید حداقل چند مورد از این کشورها مورد بررسی قرار گیرند تا مشخص شود، سرمایهگذاری چین در این کشورها چه مزیتهایی برای آنها داشته است. مشاهده کردیم که نتیجه حضور چین در ونزوئلا چه بود و من فکر میکنم یکی از دومین عامل افول ونزوئلا پس از تفکرات سوسیالیستی، چین بوده است.او با بیان این توصیه که وزارت امور خارجه از مشورت بخش خصوصی بهره بگیرد، گفت: سرمایهگذاری در کشور ما امری واجب تلقی میشود اما شرایط آن بسیار مهم است.
عباس آرگون دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز، جایگاه و نقش بخش خصوصی در تدوین برنامه همکاری 25 ساله ایران و چین را کمرنگ دانست و گفت: آیا چین حاضر میشود تجارت هزار میلیارد دلاری خود با ایالات متحده آمریکا را فدای برقراری مناسبات بلندمدت اقتصادی با ایران کند؟محمد امیرزاده، دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، نیز با اشاره به سوابق قراردادهای ایران و چین گفت: نگاهی به قراردادهای قبلی ایران با چین میتواند برای ما آموزنده باشد. برای مثال قرارداد احداث راه آهن سریعالسیر تهران به اصفهان، نشان میدهد در زمان مذاکره برای این قرارداد، مبلغ قرارداد دو میلیارد یورو بوده که بعد از آن تا 9 میلیارد یورو افزایش پیدا کرده است. بنابراین پیشنهاد میشود چنانچه قراردادی میخواهد بسته شود حتما نقاط قوت و ضعف آن بررسی شود و مورد بحث قرارگیرد و موارد قرارداد روشن و شفاف توضیح داده شده و جایگاه ایران مشخص شود.
سیده فاطمه مقیمی، عضو هیات رئیسه اتاق تهران، نیز در این باره گفت: با توجه به آنچه در قانون تعریف شده است قراردادها باید طرف مشاوره سه قوه قرار گیرد. علاوه بر این موضوعی که به عنوان دغدغه بخش خصوصی مطرح میشود این است که با یک نگاهی به تاریخ دولت چین و فعالیتهای اقتصادی این کشور در نقاط دیگر جهان نظیر سریلانکا، ونزوئلا و غیره، سوالاتی مطرح میشود که باید به آنها پاسخ داد. مثلا تا به حال کدامیک از قراردادهای چین با دیگر کشورها منجر به شکوفایی اقتصادی کشور طرف قرارداد چین شده است؟
حسن دیده ور، دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران، نیز با بیان اینکه یکی از ظرفیتهای چین که به قدرت این کشور انجامیده، نیروی انسانی این کشور است، یادآور شد که چینیها برای اعلام حسننیت خود در تفاهم همکاری 25 ساله با ایران، باید تکلیف عملکرد کنلونبانک را روشن کنند. به گفته وی، چین در اجرای برخی پروژههای بزرگ در ایران و اتمام آن بر اساس قراردادهای منعقده، کارنامه ضعیفی دارد که در توافق جدید و 25 ساله باید مدنظر قرار گیرد.
محمد اتابک، عضو هیات رئیسه اتاق تهران با اشاره به عملکرد نامطلوب شرکتهای چینی در پروژههای ایرانی، از ضرورت پایش قوی فعالیت چینیها در ایران در صورت انعقاد قرارداد 25 ساله سخن گفت و ادامه داد: در معامله با چینیها باید به طور دقیق بدانیم که چه میخواهیم. ضمن آنکه به نظر میرسد، مدینه فاضلهای که دولت با انعقاد این قرارداد به دنبال آن است، محقق نخواهد شد.
ناصر ریاحی خزانهدار اتاق بازرگانی تهران، نیز با بیان اینکه کسی با مقوله توسعه روابط با چین مشکلی ندارد توضیح داد: نگرانی عمده آن است که قرارداد بلندمدتی منعقد شود و دولت به دلیل نیاز به نقدینگی، امتیازات و انحصاراتی به طرف مقابل بدهد که دیگر نتوان کاری کرد. ریاحی همچنین به این نکته اشاره کرد که چینیها مذاکرهکنندگانی قوی هستند و افرادی را صرفا برای مذاکره آموزش میدهند.او سپس این پرسش را مطرح کرد که آیا وزارت امور خارجه ایران، مذاکرهکنندگانی هماورد مذاکرهکنندگان چینی در اختیار دارد که بتواند یک بازی برد-برد را در این قرارداد شکل دهد؟
هرویک یاریجانیان، دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران هم که در بستر فراهم شده در فضای مجازی برای این نشست حضور یافته بود، گفت: شرکتهای چینی، از بهمن سال 1398 رویه خود را در قبال شرکتهای ایرانی تغییر داده و سختگیریهای بیشتری اعمال میکنند. او از رئیس اداره چین در وزارت امور خارجه دلیل این رفتار چینیها را جویا شد.
علیرضا کلاهی صمدی دیگر عضو هیات نمایندگان اتاق تهران نیز تمرکز همکاریهای دو کشور در قالب برنامه 25 ساله، بر فاینانس چین در ایران را به ضرر کشور دانست و گفت: بررسی شیوه همکاریهای اقتصادی چین با دیگر کشورها نشان میدهد که این کشور با بدهکار کردن طرفهای همکاری خود، از این کشورها امتیازهای فراتر از توافقات میگیرد که ایران باید در این رابطه مراقب باشد.