نشانههای مهم برای پیشگیری از خودکشی
عوامل خطر اقدام به خودکشی
صمیمی اردستانی سابقه اقدام به خودکشی را از مهمترین عوامل خطر به خصوص در پی بحران ها دانست و گفت: اگر کسی را میشناسیم که در گذشته هم به دنبال یک استرس و اتفاق اقدام به خودکشی کرده باشد یا افکار خودکشی به سراغش آمده باشد احتمال دارد در یک بحران شدید دست به خودکشی بزند؛ به بیان دقیقتر، خطر خودکشی در فردی که در گذشته اقدام کرده، در مقابل فردی که فقط فکر آن را داشته و اقدامی نکرده، بیشتر است.وی تصریح کرد: عامل دیگر وجود اختلالات روانپزشکی در گذشته یا حال فرد است؛ در زمان بروز بحران احتمال خودکشی در افرادی که سابقه بیماری روانپزشکی داشتند یا در حال حاضر به آن مبتلا هستند، نسبت به آنهایی که سابقه اختلال روانپزشکی ندارد، بیشتر است.
عضو هیئت علمی دانشگاه در ادامه به اهمیت توجه به سابقه خودکشی در خانواده افرادی که به اختلالات روانپزشکی و خلقی مبتلا بودند یا هستند اشاره کرد و ادامه داد: طبق پژوهش ها به طور تقریبی کسانی که به علت وجود بیماری زمینهای دست به خودکشی میزنند، در مقایسه با کسانی که سابقه بیماری دارند ولی سابقه خودکشی ندارند، از لحاظ ژنتیکی متفاوت هستند؛ این بدان معنی است که خودکشی در خانواده گروه اول بیشتر از خانواده گروه دوم دیده شده است. به بیان دیگر نگرانی در خصوص فرد مراجعه کننده به روانپزشک با سابقه خودکشی در خانواده، در مقابل مراجعه کننده بدون سابقه ژنتیکی، بسیار بیشتر است.صمیمی اردستانی عنوان کرد: به طور کلی این انتخاب در مواقع بحرانی در سنین نوجوانی، جوانی و پیری یعنی بالای ۶۵ سال، بیشتر از سنین دیگر مشاهده میشود. همچنین آمار خودکشی در افراد بیکار و افراد مصرف کننده مواد مخدر یا الکل نیز بیشتر است. وی در ادامه تاکید کرد: عامل سن، بیکاری و اعتیاد عوامل مستقلی نیستند؛ به عنوان مثال فرد مصرف کننده مواد مخدر یا الکل، نسبت به سایر افراد بیشتر دچار اختلال روانپزشکی میشوند و همان مشکلی که آنها را به سمت مصرف مواد یا الکل سوق میدهد، ممکن است به سمت خودکشی نیز سوق دهد. اما اگر فردی دچار اختلالات روانی باشد، با اعتیاد هم درگیر باشد، با احتمال بیشتری نسبت به فردی که سابقه بیماری روانی دارد ولی سابقه مصرف مواد ندارد، اقدام به خودکشی میکند.
اقداماتی که میتواند در شرایط بحرانی کمک کننده باشد
این عضو هیئت علمی دانشگاه، توسعه سازوکار های مشاورهای را نیز در پیشگیری از اقدام افراد به خودکشی موثر خواند و گفت: مشاورههای تلفنی و مداخله متخصصین در مواقع بحرانی میتواند کمک کننده باشد. همچنین آموزش نیروهای پلیس و نیروهای اورژانس از دیگر اقدامات موثر است که نیاز به توسعه و توجه دارد؛ چراکه این افراد از جمله نیروهای در دسترس در شرایط بحرانی هستند.این متخصص اعصاب و روان در ادامه با اشاره به نقش آموزش خانواده ها در این زمینه، عنوان کرد: خانواده ها باید توجه کنند عضوی از خانواده که سابقه ابتلا به بیماری شناخته شده روانپزشکی از جمله افسردگی و یا بیماری های خلقی را دارد یا در حال حاضر به آن مبتلا است، نیاز به مراقبت بیشتری دارد، این فرد در شرایط بحرانی و تنش زا نباید تنها بمانند.صمیمی اردستانی، تصریح کرد: برخی اوقات خانواده ها از عباراتی همچون "فیلم بازی نکن" یا "فقط می خواهی جلب توجه کنی" در مقابله با فرد دارای افکار خودکشی، برخورد میکنند که اقدامی اشتباه است؛ حتی اگر فردی فقط حرفی از این انتخاب بزند، باید جدی گرفته و برای درمان او اقدام شود.
