تلاش ناکام واشنگتن برای آتشبس یمن
در طول هفتههای گذشته عملیات تهاجمی انصارالله یمن برای تسلط بر استان مارب، مهمترین منبع انرژی یمن شدت گرفته است. به نوشته میدل ایست نیوز، در روزهای گذشته، عربستان سعودی برای جلوگیری از پیشروی انصارالله به سمت مرکز استان مارب، حملات هوایی گستردهای را در سه استان مارب، تعز و حجه علیه مواضع این گروه انجام داده است. همزمان العربیه به نقل از منابعی خبر داده است که عربستان سعودی نیروهای خود در نزدیکی بندر کلیدی حدیده که دراختیار انصارالله و تنها مسیر دسترسی سرزمینهای شمال یمن به جهان خارج است، تقویت کرده است. بندر حدیده دو سال است که در پی توافق استکهلم میان انصارالله و عربستان سعودی در آرامش بهسر میبرد، اما به نوشته رسانهها، عربستان سعودی قصد دارد در صورت قطعی شدن سقوط مارب به دست نیروهای انصارالله، این آتشبس را کنار بگذارد و حملهها به بندر حدیده را ازسر بگیرد. بیش از ۷۰درصد کمکهای انسانی به یمن از طریق حدیده به این کشور میرسد.
به گفته تیم لندرکینگ، طرح امریکا یک «طرح جامع و منطقی برای آتشبس در سراسر یمن» است. لندرکینگ، در سخنرانی در اندیشکده شورای آتلانتیک گفت: «هر زمان که حوثیها آماده گفتوگو باشند من به منطقه باز خواهم گشت.» تیم لندرکینگ، سه هفته پیش در سفر به منطقه با مقامهای عربستان سعودی، دولت مستعفی عبدالربه منصور هادی و انصارالله دیدار و گفتوگو کرد. به نوشته رسانهها، او روز 26 فوریه در عمان با محمد عبدالسلام، مذاکرهکننده ارشد انصارالله گفتوگو کرده است. ایالات متحده امریکا و سازمان ملل متحد از حوثیها میخواهند که فوری به این پیشنهاد جواب بدهند. اگر الان به پیشرفتی دست پیدا نکنیم، قطعا کشور در گرداب خشونت و بیثباتی بزرگتری فرو خواهد رفت. این مقام امریکایی که در سفرش به منطقه با همراهی مارتین گریفیتس، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد با مقامهای عربستان سعودی گفتوگو کرده است، مدعی شده که عربستان هم کاملا از طرح امریکا حمایت میکند.
همزمان با طرح امریکا برای آتشبس در یمن، جمهوری اسلامی ایران نیز رایزنیها برای کاهش تنشها در یمن را پیگیری کرده است. در طول هفتههای گذشته، علیاصغر خاجی، مشاور ارشد وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، تماسهای دیپلماتیک با بازیگران خارجی مرتبط با یمن داشته است. از جمله ششم اسفند ماه سال جاری خاجی با پیتر سمنبی نماینده ویژه سوئد در امور یمن تلفنی تماس داشت و پیش از آن نیز مارتین گریفیتس، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در نخستین سفر خود برای مذاکره با مقامهای ایرانی از جمله محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، به تهران سفر کرده بود.
جزییات طرح امریکا برای آتشبس در یمن
براساس اطلاعاتی که شبکه المیادین از متن این پیشنهاد منتشر کرده است، در طرح آتشبس امریکا اشارهای به اقدامهای نظامی عربستان سعودی علیه یمن نشده و تنها از انصارالله خواسته شده است تا با دولت مستعفی یمن مستقر در عدن در مورد آتشبس سراسری گفتوگو کند، بدون اینکه آغازکنندگان اصلی جنگ و متجاوزان خارجی، یعنی عربستان سعودی و یمن نقش و تعهدی در این مذاکرات داشته باشند. در عین حال یکی از اصلیترین خواستههای صنعا، مبنی بر بازگشایی کامل فرودگاه بینالمللی این شهر نیز در این طرح به صورت مبهمی مورد اشاره قرار گرفته و بازگشایی آن مشروط اعلام شده است. به گفته یک مقام انصارالله، در این طرح پیشبینی شده است که هواپیماهایی که قصد فرود در فرودگاه صنعا دارند باید از عربستان سعودی مجوز دریافت کنند. خبرگزاری ایسنا به نقل از المیادین مینویسد: «طرح امریکا مبتنی بر آتشبس فراگیر ازجمله توقف حملات عربستان و پهپادهای انصارالله و بازگشایی فرودگاه صنعا و اجازه ورود محمولههای سوخت به بندر حدیده و ازسرگیری مذاکرات است.»
واکنش انصارالله به طرح امریکا
اما نخستین واکنشها به طرح امریکا از سوی انصارالله چندان مثبت نیست. استدلال صنعا این است که امریکا دقیقا همه خواستههای عربستان سعودی، از جمله حفظ محاصره یمن را در این طرح به صورت فریبندهای پنهان کردهاند. محمد عبدالسلام، در گفتوگو با شبکه المسیره گفت: «در پیشنهاد امریکا، بحثی از توقف محاصره و حملات علیه یمن نیست، بلکه به شکلی دور زدن واقعیت است که منجر به ازسرگیری محاصره از طریق دیپلماتیک میشود.» به گزارش فارس، این مقام دولت صنعا تاکید کرد: «از شروط مطرح در این طرح، مشخص شدن مقاصد فرودگاه صنعا و صدور مجوز پرواز از سوی ائتلاف سعودی است؛ یعنی مجوزهای پرواز از صنعا صادر نشود.» این مقام یمنی خطاب به امریکا تاکید کرد: «اگر برای توقف تجاوز و محاصره علیه یمن جدی هستید، به طور جدی توقف جنگ و محاصره را اعلام کنید، آن زمان ما از این اقدام استقبال خواهیم کرد.» رییس هیات مذاکرهکننده یمن افزود: «اینکه فرستاده امریکا بیاید و طرحی کم ارزشتر از طرح فرستاده سازمان ملل ارایه بدهد، قابل قبول نیست چیزی که فرستاده امریکا ارایه داد، توطئهای برای قراردادن یمن در وضعیتی خطرناکتر از چیزی است که هست.» او همچنین تاکید کرد: «آنچه آنها از طریق جنگ و ویرانی به دست نیاوردهاند، آن را از طریق گفتوگو به دست نخواهند آورد. تجاوز و محاصره طی شش سال گذشته یک روز هم متوقف نشده آن وقت منظور امریکا از درگیری و محاصره چیست.» عبدالسلام گفت: «امریکاییها با ارایه شروط عربستان سعودی به عنوان پیشنهادی برای توقف جنگ بار دیگر ثابت کردند که به صراحت از تجاوز و محاصره حمایت میکنند.»
اعلام آمادگی امریکا
برای ازسرگیری کمکهای بشردوستانه
دولت ایالات متحده امریکا روز جمعه اعلام کرد که کمکهای امدادی به شمال یمن و مناطقی که تحت کنترل نیروهای انصارالله قرار دارند از سر خواهد گرفت. واشنگتن گفته است که «با احتیاط کمکهای بشردوستانه را از سر میگیرد.» به گفته مقامهای امریکایی این کمکها در اختیار «گروههای بشردوست فعال در شمال یمن» قرار میگیرد و «از نزدیک نظارت میشود تا این کمکها دراختیار انصارالله قرار نگیرد.» دولت بایدن مدعی شده است که انصارالله جلوی انتقال کالاها و کمکهای بشردوستانه از بندر حدیده را میگیرد. علاوه بر این برنامه جهانی غذا هم اعلام کرده است که چندین میلیون دلار بودجه برای تامین کمکهای بشردوستانه به مردم در آستانه قحطی یمن جمعآوری کرده که قرار است بهزودی به صورت کمکهای غذایی به این کشور جنگزده فرستاده شود.
