طرح شگفتانگیز مجلس برای تشویق به فرزندآوری!
ساعت 24-نمایندگان مجلس برای تشویق به فرزندآوری و افزایش زاد و ولد، در مصوبهای دولت را مکلف کردند به ازای هر فرزند که از ابتدای سال ۱۴۰۰ متولد میشود ۱۰ میلیون ریال بهصورت بلاعوض صرفا برای خریداری واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری پذیرفتهشده در بورس به سرپرست فرزند اختصاص دهد؛ به عبارتی دیگر براساس این مصوبه مجلس، هر نوزادی که در سال ۱۴۰۰ به دنیا بیاید، سهامدار بورس است و یک میلیون تومان از سهام شرکتهای دولتی را داراخواهد بود.
در زمان دولت محمود احمدینژاد در سال 1389 نیز طرحی با عنوان «تأمین آتیه جوانان» راهاندازی شد که به موجب آن قرار شد دولت در ابتدای تولد هر نوزاد، یک میلیون تومان به حسابی غیرقابل برداشت بهنام آنان واریز و بعد از آن تا ۱۸ سال خانواده نوزاد، سالانه ۲۴۰ هزار تومان و دولت هم مبلغ ۱۲۰ هزار تومان به این حساب واریز کنند تا بعد از 18 سال، تسهیلات 120 میلیون تومانی مسکن به جوانانی که در آستانه ازدواج قرار دارند تعلق بگیرد. محمودرضا خاوری، مدیرعامل وقت بانک ملی ایران نیز در آن زمان به عنوان مجری طرح در سخنانی این طرح را کاری مثبت و شجاعانه دانست که با ابتکار و دوراندیشی رئیسجمهور عملیاتی شده است اما کمتر از یک سال بعد از آغاز اجرای این طرح، مشخص شد اجرای آن متوقف و موجودی حساب افرادی که پول به حساب آنها واریز شده، صفر شده است. شواهد امر مبین آن است، در شرایطی که مردم به علت مشکلات اقتصادی، توان تأمین هزینههای اولیه فرزند جدید را ندارند و با توجه به وضعیت بازار سرمایه که در شرایط نامناسبی به سر میبرد، این طرح بیشتر شبیه طنز تلخی است که به هیچ عنوان نمیتواند رغبتی به فرزندآوری ایفا کند. مسئولان مردم را تشویق به فرزندآوری میکنند ولی هیچگونه اقدام عملی درخوری در دولت، مجلس، شورای عالی انقلاب فرهنگی و نهادهای مسئول صورت نمیگیرد. افزایش جمعیت به حمایت عملی و مشوقهای عینی احتیاج دارد نه مشوقهای کاغذی و اقدامات نمایشی. نهادهای مسئول باید از تجربیات کشورهای دیگر در زمینه سیاستهای تشویقی استفاده کنند. برای نمونه کشوری مانند روسیه برای فرزند اول 15 هزار دلار و برای تولد فرزند سوم یک خانه به پدر و مادر نوزاد هدیه میدهد. در کشور انگلیس 52 هفته مرخصی زایمان برای مادران، که 39 هفته آن همراه با حقوق است در نظر گرفته شده است یا در کشور فرانسه، خانوادههای فرانسوی تا سه سال میتوانند با ضمانت بازگشت به کار، در کنار فرزند خود حضور داشته باشند. همه اینها در حالی است که در کشور ما هنوز بر سر 9 ماه مرخصی زایمان زنان شاغل مسئله وجود دارد. طبق اصلاحیه قانون تنظیم جمعیت خانواده مصوب ۲۰ خرداد ۹۲ مجلس، مرخصی زایمان برای زنان باردار شاغل از شش ماه به نه ماه افزایش پیدا کرده است. با این حال، تنها برخی از نهادهای دولتی نسبت به اجرای این قانون اقدام کردهاند و عموما شرکتهای خصوصی تنها با شش ماه مرخصی زایمان موافقت میکنند. آنچه از بررسی مشوقهای لازم برای افزایش جمعیت در کشورهای گوناگون به دست میآید، بیانگر آن است که مسئله اقتصادی و اجتماعی در تمامی مشوقها بیش از موارد دیگر به چشم میخورد. با توجه به اینکه بحران کاهش جمعیت، بزرگترین تهدید آینده و اقتصاد کشور محسوب میشود، ضروری است مسئولان، در کنار کار فرهنگی برای فرزندآوری، ضمن ایجاد بسترهای لازم نسبت به رفع مشکلات اقتصادی خانوادهها در این خصوص گامهایی عملی بردارند. از نمونه اقدامهای عملی تأثیرگذار میتوان به تحت پوشش بیمه قرار دادنِ هزینههای درمان ناباروری اشاره کرد. با توجه به اینکه حدود 20 درصد زوجها در کشورمان دچار ناباروری هستند و درمان ناباروری نیز از فاکتورهای مؤثر بر روی افزایش جمعیت است این اقدام میتواند بهطور مؤثری در افزایش جمعیت تأثیرگذار باشد.