اخبار متناقض درباره نفتکش آسیبدیده
ساعت 24-یک روز بعد از انتشار خبر آسیب به یک نفتکش در آبهای سوریه، هنوز تکلیف صاحب و مالک و آسیبزننده به آن مشخص نشده است. برخی رسانهها و منابع خارج از کشور این نفتکش را متعلق به ایران میخوانند اما روایت رسمی در ایران این انتساب را تکذیب میکند.
برخی منابع دیگر نیز مالکیت کشتی را به لبنان نسبت میدهند و برخی مینویسند کشتی آسیبدیده تنها برای انتقال نفت از یک نفتکش به بندر در آن منطقه بوده است. درهمینحال، یک مقام ایرانی درحالیکه ایران انتساب کشتی را نپذیرفته است، مقصر ادعایی این حادثه یعنی اسرائیل را به واکنش تهدید کرده است. این حادثه البته در سایه چند حادثه مشابه در هفتههای گذشته بین ایران و اسرائیل دیده میشود که اغلب آنها نیز با پذیرش رسمی مسئولیت همراه نبودهاند اما اولینبار است که یک طرف اساسا مالکیت سوژه را نمیپذیرد. یورونیوز فارسی گزارش میدهد که برخی منابع ایرانی، ضمن رد ادعای تعلق این نفتکش به این کشور اساسا وقوع حمله به این شناور را نیز تکذیب کردند.
روایت اول: نفتکش ایرانی و حمله پهپادی بوده است
ماجرا از آنجا شروع شد که خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) شنبهشب اعلام کرد که یک فروند نفتکش درحالیکه از آبهای منطقهای لبنان بهسوی سواحل سوریه در حرکت بوده، احتمالا توسط پهپاد هدف قرار گرفته و دچار آتشسوزی شده است، ولی تیم سوری موفق به کنترل حریق شدهاند. یورونیوز فارسی مینویسد رامی عبدالرحمن، مدیر دیدهبان حقوق بشر سوریه، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تصریح کرد که نفتکش مورد حمله قرار گرفته در نزدیکی تأسیسات نفتی بندر بانیاس، متعلق به ایران بوده و در نتیجه آتشسوزی رخداده، دستکم سه شهروند سوریه در آن کشته شدند که دو نفر از آنها خدمه نفتکش بودند. عبدالرحمن همچنین گفت، اینکه این حمله با استفاده از پهپاد یا موشک صورت گرفته و توسط چه کشور و گروهی انجام شده، هنوز مشخص نیست. خبرگزاری فرانسه همچنین به نقل از دیدهبان حقوق بشر سوریه، مستقر در لندن گزارش داد این گروه گفته است هنوز نمیداند که این حمله پهپادی یا موشکی بوده است. عبدالرحمن به خبرگزاری فرانسه گفته بود: «تانکر ایرانی که از ایران آمده بود، هنگام حمله به فاصلهای نهچندان دور از بندر بانیاس لنگر انداخته بود». به گفته دیدهبان حقوق بشر سوریه، حمله به این نفتکش در آبهای سوریه، اولین حمله در نوع خود از ابتدای جنگ سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی است.
روایت دیگر: نفتکش ایرانی نیست، حادثه در حین جوشکاری بوده است
از طرف دیگر، خبرگزاری تسنیم با انتشار خبری به نقل از یک مقام نظامی سوریه نوشت: «حادثه رخداده برای کشتی نفتکش با مالکیت کشور سوریه، بهدلیل بیاحتیاطی و عدم اقدامات ایمنی درحین عملیات جوشکاری در زمان تخلیه صورت پذیرفته است». این خبرگزاری همچنین نوشته یکی از سه کارگری که به دلیل جوشکاری روی عرشه کشتی دچار سوختگی شدهاند، در بیمارستان جان باخته است. همچنین نام این نفتکش را ویزدام (Wisdom) اعلام کردهاند که تحت پرچم پاناما تردد میکرده است. العالم، شبکه عربی صداوسیمای ایران، به نقل از یک منبع آگاه خبر داد که این نفتکش به دلیل اصابت «دو پرتاب» خسارت دیده است. به گزارش العالم، از این دو، «یکی به دماغه با آسیب خیلی جزئی و یکی به عرشه که خسارت بیشتر وارد کرده است اما جدی نبوده است».
سردار باقری: چیزی اعلام نمیکنیم اما به اسرائیل پاسخ داده خواهد شد
بااینحال و درحالیکه انتساب این کشتی به ایران از سوی برخی منابع تکذیب شده است و ایران هنوز رسما مالکیت این کشتی را نپذیرفته، سردار محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، نسبت به «شیطنت در دریا» به اسرائیل هشدار داد و گفت: «صهیونیستها فکر میکنند میتوانند بهطور دائم خاک سوریه را هدف قرار دهند و در جاهای مختلف و در دریاها شیطنت کنند و پاسخ نگیرند». به گزارش ایرنا، باقری افزود: «چیزی درباره اقدامکننده حوادث روزهای اخیر اعلام نمیکنیم و نمیدانیم چه کسی است اما جبهه مقاومت به صهیونیستها پاسخ اساسی خواهد داد».
زنجیره حوادث و اتهامات
این نفتکش، اولین کشتی نیست که در اخبار تنشها بین ایران و اسرائیل از آن صحبت به میان آمده است. از زمستان گذشته تهران و تلآویو بهطور رسمی و غیررسمی یکدیگر را به دستداشتن در سوانح رخداده برای دو شناور ایرانی «ایران شهرکرد» و «ساویز» و دو کشتی اسرائیلی از جمله کشتی باری «اموی هلیوس ری» متهم کردهاند. حدود دو هفته پیش، کشتی ایرانی «ساویز» که در آبهای دریای سرخ درحال حرکت بود، آسیب دید، رسانههای آمریکایی مدعی شدند علت این حادثه، انفجار مینهای چسبان اسرائیلی بوده است. حدود یک هفته پیش از این حادثه نیز یک کشتی باری اسرائیل در آبهای شمال اقیانوس هند هدف حمله قرار گرفت. در واکنش به این حمله اسرائیل ایران را متهم کرد. کمی بیش از یک هفته قبل از این حادثه نیز تهران اعلام کرده بود یک کشتی کانتینربریاش به نام شهرکرد در مسیر حرکت بهسوی اروپا در آبهای مدیترانه هدف حمله قرار گرفته است. برخی منابع در ایران این حمله را به اسرائیل نسبت داده بودند. کشتی تجاری هلیوس نیز دیگر شناور اسرائیلی بود که تلآویو در اواسط زمستان گذشته مدعی شد پس از ترک بندری در عربستان در آبهای دریای عمان از سوی ایران هدف حمله قرار گرفته، ادعایی که ایران آن را رد کرد.
تنشهای اینچنینی تنها منحصر به کشتیها نیز نبوده است. در همین چند هفته، خرابکاری در تأسیسات هستهای نطنز رخ داد که ایران اسرائیل را مقصر آن خواند و البته اسرائیلیها نیز بدون موضعگیری رسمی، اظهارنظرهای بسیاری درباره این عملیات کردند و اطلاعاتی دراینباره نیز در اختیار رسانههای آمریکایی قرار دادند، تا جایی که کمی بعد، یک رسانه اسرائیلی گزارش داد دولت جو بایدن به اسرائیل پیام تندی داده است و از مقامات آنها خواسته از اظهارنظرهای اینچنینی دراینباره دست بکشند. چند روز پیش نیز دو حادثه در تأسیسات اسرائیلی رخ داد. در یک اتفاق، موشکی در نزدیکی تأسیسات هستهای دیمونا در اسرائیل به زمین خورد و همزمان کارخانه موشکی تومر در آنجا نیز دچار حادثه شد. مقامات اسرائیل برخلاف کشتیها، مسئولیت این دو حادثه را متوجه ایران ندانستند. اسرائیلیها موشک اصابتکرده به نزدیکی دیمونا را موشکی سرگردان از پدافند دفاعی سوریه خواندند و حادثه تومر نیز انفجاری کنترلشده عنوان شد. ایران درباره این حادثه موضع رسمی نگرفت اما باز برخی تریبونها در ایران، در نتیجه این حادثه از پایان صبر استراتژیک ایران و تصمیم کشور برای مقابله به مثل با تحرکات اسرائیل گفتند.
قابلتوجه است که پیش از این نیز تقابلهای اینچنینی بین ایران و اسرائیل، بهویژه در سوریه در جریان بوده است؛ اما از ابتدای سال جاری شمسی و با کلیدخوردن مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در نشست کمیسیون مشترک برجام برای احیای توافق، بهخصوص با توجه به حرکت دولت جدید ایالات متحده به سمت بازگشت به برجام، بسامد این حوادث به شکل محسوسی افزایش یافته است. برخی ناظران معتقدند اسرائیل قصد دارد با کشاندن کار به تنش نظامی بین ایران و اسرائیل روند مذاکرات وین را از مسیر خارج کند و برخی دیگر نیز بر این باورند که در صورت احیای توافق ممکن است اسرائیل برخلاف مسیر اتخاذشده توسط ایالات متحده، خود علیه برنامه هستهای ایران دستبهکار شود، هرچند باز به اعتقاد برخی دیگر از تحلیلگران، آنچه نخستوزیر فعلی اسرائیل و تیمش به دنبال آن هستند، نه جنگ با ایران که سایه جنگ با ایران است تا با استفاده از تهدید آن بتواند اهداف خود را در تعامل با قدرتهای جهانی و منطقهای در پیش بگیرد.
روایت اول: نفتکش ایرانی و حمله پهپادی بوده است
ماجرا از آنجا شروع شد که خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) شنبهشب اعلام کرد که یک فروند نفتکش درحالیکه از آبهای منطقهای لبنان بهسوی سواحل سوریه در حرکت بوده، احتمالا توسط پهپاد هدف قرار گرفته و دچار آتشسوزی شده است، ولی تیم سوری موفق به کنترل حریق شدهاند. یورونیوز فارسی مینویسد رامی عبدالرحمن، مدیر دیدهبان حقوق بشر سوریه، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تصریح کرد که نفتکش مورد حمله قرار گرفته در نزدیکی تأسیسات نفتی بندر بانیاس، متعلق به ایران بوده و در نتیجه آتشسوزی رخداده، دستکم سه شهروند سوریه در آن کشته شدند که دو نفر از آنها خدمه نفتکش بودند. عبدالرحمن همچنین گفت، اینکه این حمله با استفاده از پهپاد یا موشک صورت گرفته و توسط چه کشور و گروهی انجام شده، هنوز مشخص نیست. خبرگزاری فرانسه همچنین به نقل از دیدهبان حقوق بشر سوریه، مستقر در لندن گزارش داد این گروه گفته است هنوز نمیداند که این حمله پهپادی یا موشکی بوده است. عبدالرحمن به خبرگزاری فرانسه گفته بود: «تانکر ایرانی که از ایران آمده بود، هنگام حمله به فاصلهای نهچندان دور از بندر بانیاس لنگر انداخته بود». به گفته دیدهبان حقوق بشر سوریه، حمله به این نفتکش در آبهای سوریه، اولین حمله در نوع خود از ابتدای جنگ سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی است.
روایت دیگر: نفتکش ایرانی نیست، حادثه در حین جوشکاری بوده است
از طرف دیگر، خبرگزاری تسنیم با انتشار خبری به نقل از یک مقام نظامی سوریه نوشت: «حادثه رخداده برای کشتی نفتکش با مالکیت کشور سوریه، بهدلیل بیاحتیاطی و عدم اقدامات ایمنی درحین عملیات جوشکاری در زمان تخلیه صورت پذیرفته است». این خبرگزاری همچنین نوشته یکی از سه کارگری که به دلیل جوشکاری روی عرشه کشتی دچار سوختگی شدهاند، در بیمارستان جان باخته است. همچنین نام این نفتکش را ویزدام (Wisdom) اعلام کردهاند که تحت پرچم پاناما تردد میکرده است. العالم، شبکه عربی صداوسیمای ایران، به نقل از یک منبع آگاه خبر داد که این نفتکش به دلیل اصابت «دو پرتاب» خسارت دیده است. به گزارش العالم، از این دو، «یکی به دماغه با آسیب خیلی جزئی و یکی به عرشه که خسارت بیشتر وارد کرده است اما جدی نبوده است».
سردار باقری: چیزی اعلام نمیکنیم اما به اسرائیل پاسخ داده خواهد شد
بااینحال و درحالیکه انتساب این کشتی به ایران از سوی برخی منابع تکذیب شده است و ایران هنوز رسما مالکیت این کشتی را نپذیرفته، سردار محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، نسبت به «شیطنت در دریا» به اسرائیل هشدار داد و گفت: «صهیونیستها فکر میکنند میتوانند بهطور دائم خاک سوریه را هدف قرار دهند و در جاهای مختلف و در دریاها شیطنت کنند و پاسخ نگیرند». به گزارش ایرنا، باقری افزود: «چیزی درباره اقدامکننده حوادث روزهای اخیر اعلام نمیکنیم و نمیدانیم چه کسی است اما جبهه مقاومت به صهیونیستها پاسخ اساسی خواهد داد».
زنجیره حوادث و اتهامات
این نفتکش، اولین کشتی نیست که در اخبار تنشها بین ایران و اسرائیل از آن صحبت به میان آمده است. از زمستان گذشته تهران و تلآویو بهطور رسمی و غیررسمی یکدیگر را به دستداشتن در سوانح رخداده برای دو شناور ایرانی «ایران شهرکرد» و «ساویز» و دو کشتی اسرائیلی از جمله کشتی باری «اموی هلیوس ری» متهم کردهاند. حدود دو هفته پیش، کشتی ایرانی «ساویز» که در آبهای دریای سرخ درحال حرکت بود، آسیب دید، رسانههای آمریکایی مدعی شدند علت این حادثه، انفجار مینهای چسبان اسرائیلی بوده است. حدود یک هفته پیش از این حادثه نیز یک کشتی باری اسرائیل در آبهای شمال اقیانوس هند هدف حمله قرار گرفت. در واکنش به این حمله اسرائیل ایران را متهم کرد. کمی بیش از یک هفته قبل از این حادثه نیز تهران اعلام کرده بود یک کشتی کانتینربریاش به نام شهرکرد در مسیر حرکت بهسوی اروپا در آبهای مدیترانه هدف حمله قرار گرفته است. برخی منابع در ایران این حمله را به اسرائیل نسبت داده بودند. کشتی تجاری هلیوس نیز دیگر شناور اسرائیلی بود که تلآویو در اواسط زمستان گذشته مدعی شد پس از ترک بندری در عربستان در آبهای دریای عمان از سوی ایران هدف حمله قرار گرفته، ادعایی که ایران آن را رد کرد.
تنشهای اینچنینی تنها منحصر به کشتیها نیز نبوده است. در همین چند هفته، خرابکاری در تأسیسات هستهای نطنز رخ داد که ایران اسرائیل را مقصر آن خواند و البته اسرائیلیها نیز بدون موضعگیری رسمی، اظهارنظرهای بسیاری درباره این عملیات کردند و اطلاعاتی دراینباره نیز در اختیار رسانههای آمریکایی قرار دادند، تا جایی که کمی بعد، یک رسانه اسرائیلی گزارش داد دولت جو بایدن به اسرائیل پیام تندی داده است و از مقامات آنها خواسته از اظهارنظرهای اینچنینی دراینباره دست بکشند. چند روز پیش نیز دو حادثه در تأسیسات اسرائیلی رخ داد. در یک اتفاق، موشکی در نزدیکی تأسیسات هستهای دیمونا در اسرائیل به زمین خورد و همزمان کارخانه موشکی تومر در آنجا نیز دچار حادثه شد. مقامات اسرائیل برخلاف کشتیها، مسئولیت این دو حادثه را متوجه ایران ندانستند. اسرائیلیها موشک اصابتکرده به نزدیکی دیمونا را موشکی سرگردان از پدافند دفاعی سوریه خواندند و حادثه تومر نیز انفجاری کنترلشده عنوان شد. ایران درباره این حادثه موضع رسمی نگرفت اما باز برخی تریبونها در ایران، در نتیجه این حادثه از پایان صبر استراتژیک ایران و تصمیم کشور برای مقابله به مثل با تحرکات اسرائیل گفتند.
قابلتوجه است که پیش از این نیز تقابلهای اینچنینی بین ایران و اسرائیل، بهویژه در سوریه در جریان بوده است؛ اما از ابتدای سال جاری شمسی و با کلیدخوردن مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در نشست کمیسیون مشترک برجام برای احیای توافق، بهخصوص با توجه به حرکت دولت جدید ایالات متحده به سمت بازگشت به برجام، بسامد این حوادث به شکل محسوسی افزایش یافته است. برخی ناظران معتقدند اسرائیل قصد دارد با کشاندن کار به تنش نظامی بین ایران و اسرائیل روند مذاکرات وین را از مسیر خارج کند و برخی دیگر نیز بر این باورند که در صورت احیای توافق ممکن است اسرائیل برخلاف مسیر اتخاذشده توسط ایالات متحده، خود علیه برنامه هستهای ایران دستبهکار شود، هرچند باز به اعتقاد برخی دیگر از تحلیلگران، آنچه نخستوزیر فعلی اسرائیل و تیمش به دنبال آن هستند، نه جنگ با ایران که سایه جنگ با ایران است تا با استفاده از تهدید آن بتواند اهداف خود را در تعامل با قدرتهای جهانی و منطقهای در پیش بگیرد.
