پرواز تورم وخشم واندوه مردم
دکتر محمد قلی یوسفی اقتصاددان نوشته است :پاسخ به این پرسش منفی است؛ چه آنکه در فرمول مورد استفاده از سوی نهادهای آماری، متوسط تغییرات قیمتی بیش از هزار قلم کالا به عنوان نرخ تورم کشور اعلام میشود و این مساله نمیتواند گویای واقعیتهای تورمی و فشارهایی که جامعه از مسیر افزایش قیمتها متحمل میشود، باشد. شاید آمارهای رسمی تورمی را تنها باید شاخصی برای ارزیابی عملکرد دولتها و توجیه سیاستگذاریهای اقتصادی آنها بدانیم.اما برای آنکه بدانیم وقوع ابرتورم در اقتصاد ایران چقدر حتمی است، باید به این نکته اشاره کرد که تورم در اقتصاد یک کشور ابتدا حالت خزنده دارد، سپس راه رونده میشود و بعد از آن حالت دوندگی به خود میگیرد و در انتها نیز در وضعیت پرندگی قرار میگیرد. مهار تورم در وضعیت خزندگی، یعنی شرایطی که تورم با سرعتی آرام در حال رشد است، ممکن میشود اما سیاستهای نادرست دولتها که منجربه افزایش نقدینگی و چاپ پولشده، تورم را به مرحله دوندگی رسانده است. اقتصاد ایران در سایه تکرار سیاستهای اشتباه گذشته دولتمردان حالا به یک قدمی حالت پرندگی (ابرتورم) رسیده است.
مسعود نیلی اقتصاددان ایرانی نیز با یاد اوری این نکته که رشد نگران کننده پول دراقتصادایران در دوسال تازه سپری شده و رسیدن این عدد به 56 در صد و دوبرابر شدن حجم پول در 14 ماه باید نگران تورم های بالا بود.
از طرف دیگر اتاق بازرگانی تهران در تازهترین بررسیهای خود وضعیت شاخصهای منتخب اقتصادی را زیر ذرهبین قرار داد. براساس این گزارش، حرکت اقتصاد ایران در مسیر تورمی همچنان ادامه دارد موضوعی که با استناد به دادههای اخیر مرکز آمار از شاخص تورمی نیز قابل ردیابی است. اطلاعات منتشره در گزارش جدید اتاق تهران نشان میدهد که ایران در جایگاه ششمین کشور پرتورم جهان قرار گرفته است. کشورهای زیمباوه با تورم ۲۸۵ درصد، ونزوئلا با تورم ۲۱۰ درصد، سودان با تورم ۱۵۵ درصد، و همچنین ترکیه و آرژانتین با تورم ۷۲ و ۷۲ درصد در جایگاهی بالاتر از ایران از نظر تورم ایستادهاند. به این ترتیب اقتصاد ایران در شاخص تورمی هم ردیف ضعیفترین اقتصادهای جهان(به غیر از ترکیه که هنوز در جایگاه مناسبی از نظر اقتصادی قرار دارد) است. نکته جالب توجهی که در این گزارش به آن اشارهشده سهم ۷۰ درصدی ۱۳۵ کشور جهان با تورم تکرقمی در مقابل سهم ۹ درصدی ۱۷ کشور با تورم بالای ۲۰ درصد در سال ۲۰۲۲ است. این مساله نشان میدهد که تنها تعداد معدودی از کشورهای جهان از تورم مزمن دورقمی و بالاتر رنج میبرند که اقتصاد ایران جزو همین کشورهاست .
واقعیت تلخ این است که وقتی مهارتورم از دست دولت دررود دیگر نمی توان شناب ان را در اختیار گرفت و تجربه نشان می دهد نرخ تورم شتابان می تواند شهرو.ندان یک جامعه را به مرزهای تازه ای از خشم واندوه فروبرد.