توسعه صنایع دستی کشور نیاز به مدیریت واحد دارد

ساعت24-سینا ایرانپور انارکی- استان اصفهان قطب صنایع دستی دنیاست. تاکنون 602 اثر صنایع دستی در سازمان یونسکو به ثبت رسیده اند که از این تعداد 366 اثر به ایران تعلق دارد که بیش از نیمی از این آثار یعنی 196 اثر بومی استان اصفهان به شمار می رود. همچنین صنایع دستی به عنوان یکی از سه کالای مهم در صدر فهرست کالاهای صادراتی استان اصفهان بوده که در دو سال گذشته جایگاه خود را از دست داده است. این صنعت یکی از مزیت های تجاری اصفهان محسوب می شود که با توجه به برند ایران در این زمینه و علاقه کشورهای دیگر به صنایع دستی ایران می تواند ارزآوری و اشتغال قابل توجهی را برای کشور و بویژه اصفهان به ارمغان آورد اما صنایع دستی در ایران با چالش سازماندهی و متولی تخصصی مواجه است که با توجه به مزیای اقتصادی آن باید بیشتر مورد توجه بخش دولتی و خصوصی قرار گیرد. سید عباس شیردلی، رییس اتحادیه صنایع دستی شهرستان اصفهان تداخل مشاغل و اصناف دیگر در صنف صنایع دستی و نبود متولی تخصصی را آفت این هنر صنعت دانست و در گفتگو با ساعت 24 اظهار داشت: توسعه صنایع دستی کشور نیاز به مدیریت واحد دارد. ایران اکنون به طور کلی دارای دو اتحادیه صنایع دستی در شهرهای تهران و اصفهان است و در سایر شهرها فعالان این صنعت زیر نظارت اتحادیه های دیگر فعالیت می کنند که این خود آسیبی جدی به توسعه کمی و کیفی صنایع دستی وارد کرده است.

div align="justify">صنایع دستی باید یک متولی مشخص داشته باشد
در ایران معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی متولی این هنر- صنعت شناخته می شود اما رییس اتحادیه صنایع دستی شهرستان اصفهان معتقد است: این معاونت کمتر از ۱۰ درصد اختیار دارد.
سید عباس شیردلی تشریح کرد: شاید به اسم و در قانون این معاونت مسوولیت بخش صنایع دستی را در کل کشور بر عهده داشته باشد اما در اجرا بسیاری از سازمان ها در مدیریت صنایع دستی نقش بیشتری ایفا می کنند و از این معاونت نیز پیروی نمی کنند. وی ادامه داد: به طور مثال آموزش صنایع دستی در اختیار سازمان فنی و حرفه ای کشور قرار دارد در حالی که این سازمان از معاونت صنایع دستی و اتحادیه برای تربیت مربی و کارشناس و تدوین دوره های آموزشی کمک نگرفته است و نتیجه آن نیز شکل گیری آموزشگاه های غیر تخصصی و ناکارآمد در حوزه صنایع دستی است. از سوی دیگر تعاونی های تولیدی و توزیعی صنایع دستی از ادارات کل تعاون پیروی می کنند و قوانین خاص خود را دارند. ان جی اوها و یا سازمان های مردم نهاد در این زمینه نیز زیر نظر ادارات کار و توزیع و فروش صنایع دستی نیز زیر نظر سازمان صنعت، معدن و تجارت قرار دارد. اتحادیه های صادراتی هم زیر نظر اتاق های بازرگانی فعالیت دارند و هیچکدام از این سازمان ها نیز با نظارت معاونت صنایع دستی اقدام به سازماندهی و مدیریت این صنعت نمی کنند بلکه به صورت جزایر جداگانه و خود مختار در صنایع دستی دخالت دارند بنابراین همانطور که مشاهده می شود سهم مدیریتی و نظارتی معاونت گردشگری صنایع دستی کمتر از ۱۰ درصد است. از شیردلی درباره اقدامات لازم برای سازماندهی صنایع دستی در کشور سوال کردیم و وی پاسخ داد: در مجلس فراکسیون صنایع دستی وجود دارد اما فعالیت این فراکسیون به جای آنکه عملیاتی و حمایتی باشد بیشتر نمادین است. وی ادامه داد: صنایع دستی در کشور نیاز به قوانین جدید و اصلاح ساختار سازمانی و افزایش قدرت معاونت صنایع دستی در سازمان میراث فرهنگی دارد. ما مخالف اقدامات و فعالیت های سایر سازمان ها در این صنعت نیستیم اما این فعالیت ها باید همگی زیر نظر یک سازمان و متولی مشخص و تخصصی انجام شود.شیردلی افزود: در ایام عید شهرداری اقدام به برگزاری نمایشگاه صنایع دستی در چهلستون کرد البته شهرداری بارها در مناطق مختلف این نوع نمایشگاه ها را برگزار کرده است اما عدم کسب مجوز از اتحادیه صنایع دستی و خود مختاری شهرداری در این زمینه موجب شده است بسیاری از افراد سودجو محصولاتی نامرغوب و بی کیفیت را در این نمایشگاه ها عرضه کنند که این به برند صنایع دستی اصفهان آسیب می زند. اتحادیه با چنین نمایشگاه هایی مخالف نیست اما ضرورت دارد با مجوز و نظارت اتحادیه هر نوع نمایشگاه صنایع دستی برگزار شود.
تداخل شغلی بلای جان صنایع دستی شده است
نبود مدیریت واحد چالش دیگری را بوجود آورده است. اکنون مشاغل صنایع دستی با بسیاری از مشاغل در اتحادیه های دیگر تداخل دارد و اتحادیه ها نیز نسبت به این مشاغل مدعی شده اند. رییس اتحادیه صنایع دستی شهرستان اصفهان در این باره توضیح داد: برای مثال سازمان فنی و حرفه ای و تامین اجتماعی بدون مشورت با اتحادیه ۲۰ رسته دوخت را با هم تلفیق و برای آنها یک کد آیسیک تعریف کرده اندکه باید همگی آموزش فنی و حرفه ای ببینند و پس از دریافت گواهینامه می توانند از بیمه صنایع دستی برخوردار شوند. این در صورتی است که در زمینه سرمه دوزی ۴۰۰۰ نفر اشتغال وجود داشته است که نیاز به آموزش هم نداشته اند اما با این اقدام غیر تخصصی و تداخلی که صورت گرفته بیمه این افراد قطع و اشتغال آن به مخاطره افتاده است. این نوع اقدامات بیشتر راهکاری جهت جذب مشتری برای آموزشگاه های فنی و حرفه ای است و نه تنها کمکی به فعالان صنایع دستی نمی کند بلکه به اشتغال آنها آسیب می زند. نمونه دیگر این نوع تداخل ها مربوط به اتحادیه هاست به طور مثال بسیاری از خطوط تولید در این صنعت که از معاونت صنایع دستی کد آیسیک دریافت کرده اند با وجود برخورداری از کد، مورد ادعای برخی اتحادیه های دیگر هستند. تولید کنندگان و فروشندگان نقره که بسیاری از آنها قلم زنی می کنند و کار آنها صنایع دستی محسوب می شود اکنون مورد ادعای اتحادیه تولیدکنندگان نقره هستند و سوال اینجاست که آیا نوع فلز در تعیین صنف اهمیت دارد؟ وقتی نوع کار صنایع دستی و یک هنر دست به شمار می رود اینکه نوع فلز کاربردی چیست، اهمیتی ندارد اما چون این گروه از نقره استفاده می کنند به ادعای اتحادیه تولیدکنندگان نقره باید زیر نظارت این اتحادیه باشند. در زمینه ترمه دوزی و سرمه دوزی چون پارچه مورد کاربرد هست اتحادیه خرازی و قماش آن را متعلق به صنف خود می دانند. اتحادیه مبل هم مدعی گروه منبت کاری شده است چون آنها روی چوب کار می کنند. به طور کلی اکنون اتحادیه صنایع دستی با ۱۰ اتحادیه تداخل شغلی دارد و از شورای عالی صنایع دستی کشور انتظار می رود برای رفع این تداخل ها که توسعه صنایع دستی را متوقف می کند؛ چاره بیاندیشد. شیردلی افزود: وقتی فعالان صنایع دستی با این تداخل ها از صنف صنایع دستی خارج شوند هزینه هایشان نیز افزایش می یابد زیرا طبق قانون تولیدکنندگان صنایع دستی از پرداخت مالیات معاف هستند همچنین در پرداخت حق بیمه از تخفیف برخوردارند و به جز این موارد مالی وقتی یک کار دستی در یک صنف دیگر وارد می شود به مرور بنا بر نیازهای صنفی برای تولید ناگزیر به استفاده از ماشین آلات CNC و ... می شوند و بدین ترتیب صنایع دستی چون منبت و معرق از بین می روند.
کاربری فروشگاه های میدان امام نیاز به بازنگری دارد
یکی از مشکلات موجود بر سر توسعه صنایع دستی وضعیت توزیع و فروش آن است. یکی از مهمترین اماکن فروش صنایع دستی کشور، میدان نقش جهان اصفهان است. بنا بر اظهارات رییس اتحادیه صنایع دستی شهرستان اصفهان با پیگیری های اتحادیه و معاونت صنایع دستی در سال ۱۳۸۸ مصوبه ای به دست آمد که بر اساس آن کاربری فروشگاه های این میدان به صنایع دستی و به صورت محدود خدمات مورد نیاز گردشگران مانند بانک، پست، محصولات غذایی و .. اختصاص یافت اما اکنون از نزدیک به ۴۰۰ واحد فروشگاهی مستقر در میدان امام نزدیک به ۸۰ واحد در زمینه هایی به جز فروش صنایع دستی فعالیت دارند که این موضوع فروش صنایع دستی را تحت تاثیر قرار داده است. شیردلی پیشنهاد داد کمیسیون ماده پنج استان بار دیگر در مورد کاربری این منطقه تصمیم گیری کند و اقدامات نظارتی کافی برای پیشگیری از شکل گیری واحد های غیر مرتبط با صنایع دستی و گردشگری که به جایگاه فرهنگی و تاریخی میدان نقش جهان هم آسیب می زند، انجام شود.
با هدف افزایش فروش و صادرات، حراجی برگزار می کنیم
یکی از چالش های صنایع دستی کاهش صادرات و فروش است. شیردلی درباره وضعیت فروش و صادرات صنایع دستی گفت: اکنون ۱۳۷۰ مجوز در این اتحادیه صادر شده که ۸۴۱ مجوز مربوط به تولیدکنندگان صنایع دستی است البته واحدهای مهرساز و تابلوساز نیز در این اتحادیه تعریف شده اند و نزدیک به ۲۰۰ مجوز نیز به این واحدها تعلق دارد. به طور کلی از مجموع تولیدکنندگان و فروشندگان صنایع دستی در اصفهان نیز نزدیک به ۳۰ هزار نفر اشتغال ایجاد شده است. با این آمار اشتغال، فروش و صادرات صنایع دستی باید بسیار گسترده تر دنبال شود. در نوروز ۹۴ طبق برآوردهای اتحادیه هفت میلیارد تومان فروش صنایع دستی در اصفهان محقق شد که نسبت به سال گذشته کاهش ناچیزی داشت و انتظار می رود با توجه به گشایش های سیاسی و افزایش گردشگران خارجی میزان فروش داخلی نیز افزایش یابد. رییس اتحادیه صنایع دستی شهرستان اصفهان در پاسخ به روش های جدید برای افزایش فروش گفت: اکنون بسیاری از فعالان صنایع دستی با فروش اینترنتی و تبلیغ در گروه های اجتماعی آشنا شده اند و روز به روز تعداد سایت های مربوط به معرفی و فروش صنایع دستی در حال افزایش است. از سوی دیگر اتحادیه نیز نخستین مجوز برگزاری حراجی ویژه صنایع دستی را صادر کرده است و در حال پیگیری هستیم تا حراجی های ایران به صورت آنلاین با حراجی های معتبر خارجی برگزار شود که این رویداد تاثیر شگرفی در صادرات صنایع دستی کشور خواهد داشت.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: