از مدل جوجه تیغی تا مدل موی خامهای!
به «سلمانی» ها امروز، آرایشگاه میگویند. البته باز هم این عنوان برای بخش مردانه اشتباه است چراکه برای مردانه پیرایشگاه و برای زنانه آرایشگاه مناسب تر است. با این حال هنوز در فرهنگ ایرانیها کوتاه کردن موی سر را سلمانی میگویند.
هرچند تاریخچه سلمانی مربوط به ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح است اما در ایران قدیم سلمانیها غیر از پیرایش در امور دندانپزشکی و پزشکی و حتی حجامت و اقدامات اورژانسی در محل هم اقدام میکردند! یعنی میتوان گفت از وظایف آنها بوده است. برخی هم که دکان نداشتند به سلمانیهای سیار و دوره گرد معروف بودند و برای تبلیغ کار خود مشتری را به یک فنجان چای دیشلمه دعوت میکردند که به اصطلاح میگفتند اصلاح چای دارچینی!
از مدل موی آلمانی تا قارچی
اما در این میان سبک آرایشگری و نوع مدل مو هم اهمیت داشت: مدل فرق از وسط، فرق از چپ، مدل قاجاری و مدل بالایی. شاید یکی از مهمترین مدلهای مو که متاسفانه در ایران هم تا ۷۰ سال ماندگار شد مدل موی آلمانی بود. مدلی که آلمانها وارد فرهنگ ایران کردند. در این مدل موهای اطراف سر بسیار کوتاه می شد و موهای بالای سر بلند بود. در دوران پهلوی هرچند ماهواره مانند امروز بر روی فرهنگ مد و لباس خودنمایی نمی کرد اما مدلها و مانکنها روی جلد روزنامهها و مجلات و همچنین مدل مو و ریش خوانندگان و بازیگران الگوی جوانان آن روزها بود. تا اینکه بعد از انقلاب و آغاز دفاع مقدس دیگر کمتر کسی به مدل مو توجه میکرد و پیرایشگران بدون الگوی خاصی تنها موی سرها را کوتاه میکردند. ..خیلی ساده.
بعد از پایان جنگ و ورود کشور به سازندگی، آرام آرام تهاجم فرهنگی غرب از طریق فیلمهای ویدئویی، بازیها و ماهواره آغاز شد و در دهه هشتاد شاهد مدلهای موی غربی مانند مدل قارچی (دور سر کاملا به یک اندازه خیلی کوتاه می شد) بودیم! در آن دهه برخی از جوانان با استفاده از ژل مو، واکس مو و دیگر مواد آرایشی انواع مدلهای غربی را تقلید میکردند. بعد از آن هم برخی مدلهای مو برگرفته از کارتون ویژه کودکان به نام تن تن و همچنین مدل موی تیفوسی وارد بازار مد ایران شد.
این درحالی است که کارشناسان میگویند مدل مو میتواند به تنهایی در فرهنگ و حتی جامعه تاثیر گذار باشد.
۳۰۰۰ آرایشگاه غیرمجاز در پایتخت
اما این روزها حال موهای جوانان ایرانی خوب نیست! گاهی خامهای می شوند و گاهی هم روی صورت و چشم آنها را می پوشاند! گاهی هوای جرج کلونی دارند و گاهی هم هوس میکنند جوجه تیغی شوند. .. موهای جوانان ایرانی این روزها در مسیر سبکهای غربی با سرعت تندی در حال تغییر وضعیت است و این مو همان مد روز را به ارمغان می آورد. حتی کار از پیرایش هم گذشته و برخی جوانها در آرایشگاههای مردانه غیر از پیرایش برای زیبایی هم اقدام میکنند.
از تعداد ۵۰۰۰ آرایشگاه مردانه در تهران تنها ۲۰۰۰ آرایشگاه مجوز دارند و این یعنی این روزها مد موی ایرانی در ۳۰۰۰ آرایشگاه غیرمجاز تعیین تکلیف میشود! اگر از بازار بی حساب و کتاب لباس و کفش بگذریم حداقل میتوانیم تنها با هوشیاری و مدیریت وارد قلب تپنده تولید خرده فرهنگهای غلط غربی یعنی همان آرایشگاههای غیرمجاز و گاها مجاز مردانه شویم.
با گشت و گذاری در آرایشگاههای مردانه در سطح شهر میتوان به یک بی نظمی خاص پی برد. عدم آیین نامههای ویژه برای تعیین مکان، انتخاب آرایشگر، شخصیت و فرهنگ آرایشگر، نوع لباس و کلام و آرایش آرایش گر، تسهیلات و امکاناتی که باید به مشتری ارائه داده شود و... باعث میشود برخی آرایشگاهها گرم و نامرتب باشند و برخی هم بدون رعایت مسائل بهداشتی تنها با یک صندلی و یک آینه و قیچی و ماشین اصلاح فکر کنند بهترین خدمات را به مشتری ارائه میکنند.
اما در درجه بندی اتحادیه به سراغ آرایشگاههای ممتاز هم رفتیم. آرایشگاههای مردانهای که میگویند هم کلاس دارد و هم سنگ تمام میگذارند اما بیشتر برای بچه پولدار ها است!
در خیابان سهروردی در یکی از ساختمانهای اداری یک واحد تجاری به نام آرایشگاه ثبت شده که به گفته مسئولان اتحادیه آرایشگران تهران جزو بهترین اعضای اتحادیه محسوب میشود. داوود الله وردی جوان حدود ۳۲ سالهای است که مدیریت این پیرایشگاه را برعهده دارد. آنقدر خوش صحبت و با انرژی بود که اجازه نمی داد خبرنگار سوالاتش را مطرح کند اما در ۱۲۰ دقیقه گپ و گفت، آنچه از زیر و بم پیرایش مردانه خواستیم را توانستیم کسب کنیم.
میگوید: روی مدل مو حساس هستم. کارکنانم همه لباس فرم دارند و هر فصل رنگ لباسها تغییر میکند. از مسواک دهان تا عطر ویژه آرایشگر و ادب و احترام به مشتری برای من اهمیت دارد. مشتریها در فضایی خنگ و مطلوب هم چای و قهوه و بیسکویت میل میکنند و هم در آرامش پیرایش می شوند. هر مشتری هم برای خودش کیف مخصوص دارد و لوازمش را برای پیرایش نگهداری میکنیم. حتی قرار است فیش ماساژ بیاورم تا مشتری در هنگام پیرایش پاهایش را داخل آکواریوم فیش ماساژ گذاشته و آرام شود.
بعد از تعریف و تمجیدها و نوع مدیریت آقای الله وردی در پیرایشگاه خود کمی در این شغل بیشتر وارد شدیم تا تاثیر این شغل در جامعه را رصد کنیم.
آرایشگاهها وزارت ارشاد کوچک هستند
این آرایشگر جوان به نکات بسیار مهمی اشاره کرد و گفت: یک آرایشگاه مردانه میتواند وزارت فرهنگ و ارشاد باشد! آرایشگر باید و حتما باید بومی منطقه باشد و مشتریها را به خوبی بشناسد و هر دو به هم اعتماد کنند. من مشتری داشتم که مادرش گفت با پسرم صحبت کن تا این اخلاقش در این مورد اصلاح شود و توانستم در یک ماه تاثیر گذار باشم. حتی خانواده فرد آرایشگر هم مهم است که چگونه تربیت شده است. من به هیچ عنوان مشتری که بلغزد و موردی داشته باشد را نمی پذیرم چون اعتبارم زیر سوال میرود.
اگر میبینید مشتریهای من مسئولان سیاسی یا پزشکان و برخی سرداران هستند دلیلش رعایت همین اصول اولیه است. یعنی این آرایشگاه احترام و ارزش و حتی حرمت دارد. اگر مشتری بگوید موی سرم را خامهای بزن یا زیر ابروی من را بردار هرگز انجام نمی دهم. سعی میکنم یا ارشادش کنم و یا مشاوره بدهم و به او مدل سبک موی خودم را ارائه کنم. این همان وزرت ارشاد کوچک است. یعنی آرایشگاه مردانه که وقت ۳۰ تا شاید ۱ ساعته فردی را میگیرد باید دارای کتابخانه، تلویزیون، روزنامه و غیره باشد. مثلا میخواهم جلوی آینه مونیتور نصب کنم تا مشتری در این فرصت بتواند اخبار یا تصاویر را نگاه کند. حالا وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی و وزارت ورزش و جوانان هم اگر وارد این صنف شوند قطعا تاثیراتش را میبینند.
این آرایشگر جوان گفت: یک آرایشگر هرگز نباید اجازه دهد بحثهای سیاسی، قومیتی و مسائل تخصصی که مشتری و خودش علم آن را ندارند در آرایشگاهش مطرح شود. یک آرایشگر نباید ترویج مد غربی را با ارائه تصاویر بازیگران و شخصیتهای غربی به مشتری تلقین کند. نباید برای سود بیشتر مشتری را به سمت آرایش زنانه سوق دهد و به اعتقاد من تمام این آسیب ها از همان آزمون فنی حرفهای و مجوز ها نشات میگیرد. اگر فنی حرفهای یک تا ۲ سال سابقه را شرط دادن مدرک کند دیگر آرایشگر با ۴۵ روز آموزش صاحب آرایشگاه نمیشود. اگر به من باشد میگویم یک آرایشگر به دلیل حساسیت شغلی که دارد باید غیر از مهارت آرایشگری دورههای ویژه سخن وری، فرهنگی، اجتماعی، روابط عمومی و حتی روش ترویج صحیح فرهنگ ایرانی اسلامی و مد ایرانی را ببیند.
من مشتریهایی دارم که وقتی فرزندش خارج از تهران است میگوید موهایم را فقط فلان آرایشگر اصلاح کند چون او را امین خود و دوست خود میداند.
برخی مدلهای مو خودنمایی و ناشی از فرهنگ پایین است
الله وردی به موضوع مد غربی در پیرایش جوانان اشاره کرد و گفت: بیشتر مدهای غربی که امروز روی موهای جوانان مشاهده میشود ناشی از فرهنگ خانواده و جامعه و فرد است. بعنوان مثال شاهد هستیم که یک شاگرد میوه فروشی که حتی پول تهیه لباس خوب ندارد هزینه کرده و موهایش را اورکات یا خامهای یا تاجی می زند! که این یک نوع خودنمایی کاذب است. برخی آرایشگاهها هم از سالنهای آرایش یاد گرفتند و با قراردادن وای فای در مغازه مشتری جذب میکنند که این هم قابل تامل است.
گاهی برای یک پیرایش و آرایش داماد ۳ میلیون تومان میگیرن
در این گفتگو به موضوع تعرفههای پیرایش مردانه رسیدیم که برخی سالنهای پولهای زیادی مطالبه میکنند و همین جوانان را به سمت آرایشگاههای خیابانی سوق میدهد. الله وردی گفت: تعرفه برای آرایشگاههای ممتاز ۱۵ هزار تومان است و من هم همین مبلغ را میگیرم. حالا اگر مشتری نیاز به ماسک، ماساژ، کرم و مواد تقویتی و غیره داشته باشد قطعا هزینه جداگانه است. مثلا برای داماد از ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان آن هم ۳ روز کار هزینه دارد اما برخی آرایشگاههای سالن ۲ تا ۳ میلیون تومان پول میگیرند.
وی با انتقاد از برخی الگوهای جامعه اعم از فوتبالیست ها و هنرمندان گفت: وقتی بازیگر محبوب من زیر ابرو بر میدارد یا فوتبالیست محبوب من مدل موی غربی روز دارد هزار فرهنگ سازی کنیم موثر نخواهد بود.
۳۶ مدل موی ایرانی داریم
مصطفی گواهی رئیس اتحادیه آرایشگران مردانه ایران هم در مورد اینکه چرا سبک ایرانی برای مدلهای مو نداریم در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: ما برای هر فصل، برای هر مناسبت و برای برجستهشدن در هر نگاه انسانی، میتوانیم الگو و مدلی ارایه دهیم. به همین سبب است که هنر دهم نام گرفتهایم. شاید متاسفانه در سالهای گذشته در بخش مد مو و لباس نتوانستیم کاری انجام دهیم و به همین دلیل کشورهای دیگر مد و لباس خود را به ما ارایه دادهاند و این امر موجب شد تا مدلهای نامتعارف و مدلهایی که با فرهنگ ایرانی سنخیتی ندارند در کشور رواج پیدا کنند. اما، ما خود صاحب سبک هستیم و در این راستا برای حمایت از هنر ایرانی در اسفند ۹۳، جشنواره مدلموی ایرانی برگزار شد و ما اولین ژورنال مدلمو را ارایه کردیم و ۳۶مدلمو در این ژورنال ارایه شد اما خبرش را به عوض رسانه ملی باید شبکههای غیرملی بدهند. متاسفانه رسانههای داخلی کملطفی میکنند. در زمستان ۹۴ هم دومین جشنواره مدلموی مردانه و پسرانه در تهران با همکاری ۳۰ استان کشور، وزارت بهداشت، اماکن و اتاق اصناف تهران برگزار میشود و دومین ژورنال به صورت کشوری ارایه میشود و امیدواریم در سال ۹۵ نیز این ژورنال را در سطح جهانی ارایه کنیم.
زوری نمیشود مدل مو را ایرانی کرد
یک جامعه شناس در مورد این موضوع میگوید: هر اقدامی در این جامعه از راه رفتن، حرف زدن، سینما و تلویزیون میتواند به کشور فرهنگ دهد. اما وقتی در برخی کارها ضابطه نباشد قطعا شکست میخوریم. وقتی ما ضابطهای برای آرایشگری نداریم چگونه میتوانیم مدعی فرهنگ سازی باشیم. ما که نمی توانیم به زور به مردم بگوییم بیایید این مدل مو را بزنید چون افراد در نوع مدل مو و مسایل شخصی آزاد هستند. حالا که میخواهیم به نوعی در مدل موی جوان وارد شویم باید الگویی زیباتر و بهتر از مدل آلمانی و خامهای و قارچی ارایه کنیم چرا که وقتی جوان میبیند این مدل قشنگ تر است به سمت آن میرود. پس باید تیم طراح و مدل ایرانی حرفهای چیده شود و نمیشود با زور فرهنگ را تغییر داد.
وی افزود: امروز کت و شلوار غربی یا پیراهن یقه انگلیسی همان است و تغییری نکرده مگر اینکه دوخت را تغییر دهند این راهش نیست. باید از نو مدل زیبایی بومی ایرانی طرح کنیم تا جوان بتواند انتخاب کند.
این گفتهها در حالی است که امروز شاهد تبلیغات آرایشگاههای فوری آن هم با مدل رایگان در سطح شهر هستیم. یعنی یک معتاد و بیمار مسری هم میتواند مدل باشد و بدون پرداخت پول اصلاح سرش انجام شود و این میان تنها صاحب آرایشگاه از کنار هنرجویانش سود میبرد. حالا توزیع بیماریها و ایدز به کنار آیا نظارتی در این خصوص انجام میشود؟ آیا اتحادیه غیر از مدل مو و برگزاری جشنوارهها قدرتی برای نظارت و برخورد با ۲ تا ۳ هزار آرایشگر غیرمجاز دارد؟ آیا وزارت ورزش و جوانان تاکنون در این مورد وارد شده است؟ آیا بخش مد و لباس وزارت ارشاد به یادش میافتد که میتواند وارد بحث آرایشگاهها شود
این سوالات در حالی است که امروز آرایشگاههای مردانه و حتی زنانه به مرکزی برای توسعه فرهنگ و مد غرب تبدیل شده و همچنان بدون نظارت میتازند.
