وزارت نیرو در پی افزایش سهم برق تجدیدپذیر

چيت‌چيان: ساختار وزارت نيرو مانع گسترش انرژي‌هاي تجديدپذير است

div align="justify">ديروز اواسط ظهر همزمان با «روز جهاني باد»، بادي شديد وزيدن گرفت. بادي كه جز زير و رو كردن هوا و تكان دادن درختان در ايران استفاده چندان ديگري ندارد. هر چند در ديگر كشورها از چنين ظرفيت‌هايي در زمينه توليد انرژي استفاده فراواني مي‌شود. به‌همين واسطه نگاهي به وضعيت انرژي‌هاي تجديدپذير به ويژه توليد برق از اين انرژي‌ها انداختيم.

ايران سهم بسيار كمي در استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير دارد. طبق یک گزارش كشور ايران ۸۶.۵درصد از كل ظرفيت توليد نصب شده برق خود را از طريق سوخت‌هاي فسيلي تامين مي‌كند و از اين لحاظ هشتادوپنجمين كشور جهان محسوب مي‌شود. جالب است كه ۴۲كشور نخست در اين رده‌بندي، ۱۰۰درصد ظرفيت توليد نصب شده خود را از طريق سوخت‌هاي فسيلي به‌دست مي‌آورند كه از اين ميان مي‌توان به يمن، بحرين، چاد، كويت، ليبي، عمان، قطر و امارات‌متحده‌عربي اشاره كرد. كشور لسوتو تنها كشور جهان است كه برق خود را از طريق سوخت‌هاي فسيلي تامين نمي‌كند. سهم ايران از توليد برق از منابع تجديدپذير كه بخشي از آن نيز انرژي باد را شامل مي‌شود معادل ۰.۲درصد است درحالي كه كشور پيشرفته‌يي مانند آلمان ۳۶درصد برق خود را از اين طريق تامين مي‌كند. حال وزير نيرو ساختارهاي دروني اين وزارتخانه را يكي از چهار موانع پيش روي توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير در ايران خوانده است. نكته موردتوجه اين است كه در حوزه آب نيز بسياري معتقدند كه ساختار وزارتخانه مانع رسيدن به اهداف طرح شده در اين حوزه است. «تامين منابع سرمايه‌يي لازم»، «تامين زمين» و «زما‌ن‌بر بودن برخي فرآيندهاي اجرايي» از ديگر موانع پيش روي توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير از نظر وزير نيرو عنوان شده است.

نياز به توسعه با انرژي‌هاي تجديدپذير

كشورهاي پيشرفته جهان همواره درصدد افزايش توان توليد برق با استفاده از منابع غيرفسيلي مانند انرژي هسته‌يي، آبي و تجديدپذير جهت كاهش هرچه بيشتر آلودگي‌هاي ناشي از منابع فسيلي هستند. چيت‌چيان بااشاره به برخي دلايل استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير و توسعه آنها در كشور گفت: شدت مصرف انرژي در كشور بالاست و عمده انرژي لازم نيز از سوخت‌هاي فسيلي تامين شده كه اين موضوع سبب انتشار مقادير زيادي گازهاي گلخانه‌يي مي‌شود. وزير نيرو اظهار داشت: جهان به سمتي مي‌رود كه براي انتشار گازهاي گلخانه‌يي محدوديت‌هاي جدي اعمال مي‌كند كه ما مي‌توانيم با توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير از انتشار گازهاي گلخانه‌يي جلوگيري كرده و از جريمه‌هاي سنگين بين‌المللي رهايي يابيم. چيت‌چيان بااشاره به امكان وقوع حوادث غيرمترقبه و بلاياي طبيعي همچون سيل و زلزله گفت: اتكاي صرف به شبكه سراسري ممكن است مشكلاتي را به‌وجود بياورد، اما طبيعت نيروگاه‌هاي تجديدپذير به‌گونه‌يي است كه مي‌توان از آنها متناسب با شرايط جغرافيايي هر منطقه استفاده كرد. همچنين چيت‌چيان اظهار از افزايش مدت زمان خريد تضميني برق تجديدپذير از ۵ به ۲۰سال خبر داد و گفت: وزارت نيرو تسهيلاتي را براي سرمايه‌گذاران بخش خصوصي درنظر گرفته است. وي تاكيد كرده كه هم‌اكنون نرخ خريد تضميني برق تجديدپذير به ازاي هر كيلووات ساعت ۴۶۰تومان است، درحالي كه اين برق به مشتركان حدود ۵۶تومان فروخته مي‌شود. همچنين دولت سياست‌گذاري توليد توربين‌هاي بادي و پنل‌هاي خورشيدي و نيز حمايت‌هاي تحقيقاتي را انجام مي‌دهد. وزير نيرو در بخش ديگري از سخنان خود بااشاره به موانع پيش روي توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير گفت: تامين منابع سرمايه‌يي لازم، تامين زمين، ساختارهاي دروني وزارت نيرو و زمان‌بر بودن برخي فرآيندهاي اجرايي از موانع پيش روست كه با هماهنگي‌هاي به عمل آمده با سازمان‌هاي مربوطه برخي از آنها برطرف شده و برخي ديگر در حال برطرف شدن است.

سهم ايران از مصرف برق بادي

سال گذشته ايرج هرسيني مدير دفتر مهندسي انرژي باد سازمان انرژي‌هاي نو خبر داده بود كه ايران بزرگ‌ترين مزرعه برق خاورميانه را احداث مي‌كند. اما اكنون وزير نيرو بيان مي‌كند كه «موضوع انرژي‌هاي تجديدپذير از سال‌هاي گذشته در برنامه وزارت نيرو بيان شده است، اما متاسفانه اقدام‌هاي انجام شده با اهداف وضع شده تطبيق ندارد. همچنين برنامه‌هاي پيش‌بيني شده در وزارت نيرو با سرعت لازم اجرايي نشده است و بايد تلاش بيشتري در اين زمينه داشت.» طي سال‌هاي۲۰۱۲-۱۹۹۰ مصرف برق بايد به‌طور متوسط سالانه رشد ۷/۲۶درصدي را تجربه كرده و از ۶/۳ تراوات ساعت در سال۱۹۹۰ به ۳/۵۲۱تراوات در سال۲۰۱۲ ميلادي افزايش پيدا كرده است. بر اين اساس در سال۲۰۱۲ منطقه اروپا و اوراسيا با مصرف ۴۰درصدي از برق بادي بيشترين سهم را در اين زمينه به خود اختصاص داده و پس از آن به ترتيب مناطق امريكاي‌شمالي با ۸/۲۹درصد، آسيا و اقيانوسيه با ۳/۲۸درصد، ‌امريكاي‌جنوبي و مركزي با ۴/۱درصد و آفريقا و هند بيش از ۷۰درصد برق بادي جهان را مصرف كرده‌اند و سهم ايران از اين مصرف تنها ۰۴/۰درصد است. بايد ديد كه وزارت نيرو چه برنامه‌هايي براي استفاده از برق و توليد آن خواهد داشت. همچنين وزير نيرو با تاكيد بر اينكه مناطق شرقي كشور پتانسيل خوبي براي انرژي‌هاي تجديدپذير به‌خصوص باد دارد، گفته است: اين مناطق از توسعه‌يافتگي كمتري نسبت به ساير نقاط كشور برخوردار است كه با احداث نيروگاه‌هاي بادي مي‌توان باعث توسعه‌يافتگي و ايجاد اشتغال شد.

مصرف برق حاصل از انرژي‌هاي تجديدپذير

در ميان انرژي‌هاي تجديدپذير ۶/۴۹درصد از انرژي بادي، ۵/۴۱درصد از زمين گرمايي - بيوماس و ديگر منابع تجديدپذير و ۹/۸درصد برق مصرفي در جهان از انرژي خورشيدي تامين شده است. اين سهم در كشور ما بسيار پايين‌تر از ميانگين جهاني است و وزارت نيرو گويا برنامه‌هايي براي تشويق بخش خصوصي به توليد برق از منابع تجديدپذير دارد. وزير نيرو در اين زمينه بيان كرده است: هر كيلووات برق توليدي از انرژي‌هاي تجديدپذير به مبلغ ۴۶۰۰ريال توسط وزارت نيرو خريداري شود و ضمانت شده تا برق توليدي به هر ميزان كه توسط بخش خصوصي توليد شود، وزارت نيرو آن را خريداري كند كه اين يك حمايت بي‌سابقه از توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير است. براساس گزارش آمار انرژي جهان در سال۲۰۱۳ ميلادي، ‌روند مصرف برق از منابع تجديدپذير در جهان به سرعت رو به افزايش است، به‌طوري كه طي سال‌هاي

۲۰۱۲ - ۱۹۹۰ميلادي برق از منابع تجديدپذير به‌طور متوسط سالانه رشد ۶/۱۰درصدي را تجريه كرده و از ۹/۱۲۵تراوات ساعت در سال۱۹۹۰ به ۲/۱۰۴۹تراوات ساعت در سال۲۰۱۲ افزايش يافته است. بر اين اساس در سال۲۰۱۲ ميلادي منطقه اروپا و اوراسيا با مصرف ۷/۴۱درصد از برق حاصل از منابع تجديدپذير بيشترين سهم را در اين زمينه به خود اختصاص داده و پس از آن به‌ترتيب مناطق آسيا و اقيانوسيه با ۲۷درصد، امريكاي‌شمالي با ۲۴درصد، ‌امريكاي‌جنوبي و مركزي با۶/۶ درصد، آفريقا با ۶/۰درصد و خاورميانه با ۱/۰درصد قرار دارند. در ميان كشورهاي اروپايي، آلمان ازجمله كشورهايي است كه در زمينه توليد و مصرف برق از منابع تجديدپذير بيشترين پيشرفت را داشته است. به عبارت ديگر كشورهاي مختلف جهان درصدد افزايش سهم منابع تجديدپذير به‌خصوص براي كشورهاي فاقد منابع فسيلي نظير آلمان، ‌فرانسه، ‌ايتاليا و اسپانيا به يكي از اركان اصلي توليد انرژي الكتريكي تبديل خواهند شد.

ناچيز بودن ميزان توليد برق ايران از انرژي‌هاي تجديدپذير

اكنون وزارت نيرو به اين امر توجه كرده كه ناگزير بايد به توليد برق با انرژي‌هاي تجديدپذير روي بياورد. چيت‌چيان در اين باره گفته است: رويكرد استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير به تنوع بخشي سبد انرژي كشور، امنيت ملي و پايداري بيشتر شبكه كمك مي‌كند. اكنون وزارت نيرو در پي اين است كه به تسهيلاتي مانند افزايش مدت زمان خريد تضميني برق تجديدپذير تا ۲۰سال زمينه توسعه اين بخش را فراهم كند.

چيت‌چيان در اين زمينه، تنوع‌بخشي به منابع انرژي كشور را از ديگر دلايل مهم توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير عنوان كرد و گفت: اين موضوع با امنيت ملي هر كشوري ارتباط محكمي دارد و انحصار در يك منبع انرژي خاص ممكن است بر امنيت ملي تاثيرگذار باشد. وي افزود: در قانون برنامه پنجم توسعه و برنامه‌هاي وزارت نيرو بر توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير تاكيد شده است، به گونه‌يي كه تا پايان برنامه پنجم توسعه ۵هزار مگاوات به ظرفيت نيروگاه‌هاي بادي و خورشيدي كشور افزوده شود.

نكته قابل توجه و اساسي در اين مورد اين است كه در سال۲۰۱۱ ميلادي در ايران حدود ۲۴۰تراوات ساعت برق توليد شده كه ۱/۱درصد كل توليد برق جهان محسوب مي‌شود كه از اين ميزان ۵درصد از انرژي برق آبي و ۲۴/۰درصد آن با استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير و اتمي به دست آمده است. بر اين اساس هرچند ايران جزو عمده‌ترين كشورهاي توليد‌كننده برق در خاورميانه و در رتبه چهاردهم و هم‌سطح عربستان است ليكن قسمت عمده برق توليدي در كشور با استفاده از منابع فسيلي توليد مي‌شود به همين لحاظ به دليل ناچيز بودن ميزان توليد برق ايران از انرژي‌هاي تجديدپذير در آمارهاي جهاني نيز به ميزان آن اشاره‌يي نشده است.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: