کاهش بیسابقه بارش در ۳۰سال اخیر
ساعت24-سازمان هواشناسی در حالی از گرمتر بودن سه درجهای دما در خردادماه امسال، نسبت به حالت طبیعی خبرداد که در همین ماه بیشتر استانهای کشور در مقایسه با مدت بلندمدت ۳۰ سال گذشته بارش کمتری دریافت کردهاند و میزان بارش دریافتی کل کشور نیز ۶۵ درصد کمتر از بلندمدت است.
این شرایط تا جایی پیش رفته است که وزیر نیرو وضعیت آب کشور را رضایت بخش نخوانده و نسبت به تغییر فرهنگ مردم در زمینه مصرف آب هشدارهای جدی داده است.
به گفته حمید چیتچیان، کشور ما ۱۴ سال است درگیر خشکسالی شدیدی شده است، شرایط تغییر اقلیم و افزایش دما نیز فشار مضاعفی بر کشور وارد میکند و نیاز به آب همراه با افزایش جمعیت تقاضا برای آب را روز به روز گسترش داده است.
وی با بیان اینکه امروز اولویت اول ما آمادگی برای مدیریت فصل گرما است، معتقد است که متوسط بارش کشور باید ۲۵۰ میلیمتر باشد، اما هم اکنون این میزان بارش به ۲۰۵ میلیمتر کاهش یافته است و بر اثر افزایش دما و تبخیر، آب تجدیدپذیر از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب به ۱۰۵ میلیارد رسیده است. این آمار مربوط میانگین کشوری است؛ در حالی که در برخی استانها تا حدود ۷۰ درصد کاهش بارش داشتهایم و این شرایط را برای کنترل سخت کرده است.
به گفته وزیر نیرو، مدیران ما باید برنامههای اقدام اضطراری کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت تامین آب در هر منطقه و شهری را داشته باشند و با به کارگیری تمام ظرفیتهای ملی و منطقهای این شرایط را مدیریت کنند.
از سویی دیگر طبق اعلام مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، مناطق شمال، شمال غرب، جنوب شرق و بخش کوچکی از جنوب کشور در خرداد ماه سال جاری بیشترین مجموع بارندگی را داشتهاند و این در حالی است که بیشتر مناطق کشور بارندگی کمتر از ۲ میلی متر را دریافت کردهاند، بیشترین میزان بارندگی در این بازه زمانی در ایستگاه قلعه جوق در استان آذربایجان شرقی به میزان ۵۰ میلی متر به ثبت رسیده است.
بر اساس این گزارش در خردادماه سال جاری کل کشور به میزان ۱.۲ میلیمتر بارش دریافت کرده است درحالی که میانگین بلند مدت و بارش دریافتی سال گذشته در مدت مشابه به ترتیب مقدار ۶ و ۴.۷ میلیمتر است و به عبارتی تنها ۹.۳۶ درصد از بارش بلندمدت این دوره دریافت شده است.
آذربایجان غربی پیشتاز در بارندگی
همچنین در خرداد امسال استان آذربایجان غربی با ۱.۱۲ میلی متر بیشترین بارش استانی را داشته و ایلام و بوشهر بدون بارش بودهاند.
با وجود کاهش بارش نسبت به سال گذشته برخی استانها از جمله هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کردستان و فارس بیش از سال گذشته بارش دریافت کردهاند و در خرداد امسال بیشتر استانهای کشور در مقایسه با بلندمدت بارش کمتری دریافت کردهاند و میزان بارش دریافتی کل کشور نیز ۶۵ درصد کمتر از بلندمدت است.
بارش دریافتی کمتر ، دما بیشتر
بر این اساس ، میزان بارش دریافتی خرداد ماه سال جاری در بیشتر حوضههای آبریز کل کشور کمتر از میزان بارش دریافتی در مدت مشابه بلند مدت است؛ درحالی که دو حوضه آبریز مند و بلوچستان جنوبی در جنوب و جنوب شرقی کشور میزان بارش بیشتری نسبت به مشابه بلند مدت دریافت کردهاند.
اختلاف میانگین دمای متوسط روزانه در خرداد ماه سال جاری نشاندهنده آن است که بیشتر مناطق کشور بین ۶.۰ تا حدود ۳ درجه سلسیوس گرمتر از حالت طبیعی بوده است. نکته قابل توجه این است که افزایش دما در نیمه شمالی بیش از نیمه جنوبی کشور دیده میشود.
بیشتر مناطق کشور دچار خشکسالی از خفیف تا شدید
براساس شاخصSPEI بیشتر مناطق کشور در خرداد ۱۳۹۴ دچار خشکسالی خفیف تا شدید بوده اند درحالیکه بخشهای محدودی از استانهای اصفهان، کرمان، فارس، بوشهر، خوزستان و سیستان و بلوچستان دارای ترسالی بوده و بقیه مناطق در وضعیت طبیعی بودهاند.
همچنین در بازه زمانی نه ماهه، یعنی از اول مهر۱۳۹۳ تا پایان خرداد ۱۳۹۴ براساس شاخص ,SPEI نیمه شمالی و جنوب غرب کشور دچار خشکسالی خفیف تا شدید بودهاند درحالی که بخشهای محدودی از استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، گیلان، مازندران، بوشهر، سیستان و بلوچستان، کرمان در وضعیت ترسالی و بقیه مناطق طبیعی بودهاند.
براساس پهنه بندی خشکسالی ۷ ساله حوضه های آبریز غرب و جنوب غرب کشور شامل مرزی غرب، کرخه، کارون بزرگ، جراحی و زهره، حله، مند، بختگان بهارلو و همچنین حوضههای آبریز مرکز و شرق کشور شامل دریاچه نمک، کویر مرکزی، نمکزار خواف و شمال کویر لوت با درجاتی از خشکسالی خفیف تا متوسط و حتی در پارهای از مناطق شدید مواجه بودهاند.
از طرف دیگر در همین نقشه حوضههای شمال غرب، شمال و شمال شرق شامل ارس، تالش، سفیدرود و هراز، قره سو و گرگان و اترک درجاتی از ترسالی را نشان میدهند. مابقی مناطق کشور در محدوده طبیعی است.
به گفته حمید چیتچیان، کشور ما ۱۴ سال است درگیر خشکسالی شدیدی شده است، شرایط تغییر اقلیم و افزایش دما نیز فشار مضاعفی بر کشور وارد میکند و نیاز به آب همراه با افزایش جمعیت تقاضا برای آب را روز به روز گسترش داده است.
وی با بیان اینکه امروز اولویت اول ما آمادگی برای مدیریت فصل گرما است، معتقد است که متوسط بارش کشور باید ۲۵۰ میلیمتر باشد، اما هم اکنون این میزان بارش به ۲۰۵ میلیمتر کاهش یافته است و بر اثر افزایش دما و تبخیر، آب تجدیدپذیر از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب به ۱۰۵ میلیارد رسیده است. این آمار مربوط میانگین کشوری است؛ در حالی که در برخی استانها تا حدود ۷۰ درصد کاهش بارش داشتهایم و این شرایط را برای کنترل سخت کرده است.
به گفته وزیر نیرو، مدیران ما باید برنامههای اقدام اضطراری کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت تامین آب در هر منطقه و شهری را داشته باشند و با به کارگیری تمام ظرفیتهای ملی و منطقهای این شرایط را مدیریت کنند.
از سویی دیگر طبق اعلام مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، مناطق شمال، شمال غرب، جنوب شرق و بخش کوچکی از جنوب کشور در خرداد ماه سال جاری بیشترین مجموع بارندگی را داشتهاند و این در حالی است که بیشتر مناطق کشور بارندگی کمتر از ۲ میلی متر را دریافت کردهاند، بیشترین میزان بارندگی در این بازه زمانی در ایستگاه قلعه جوق در استان آذربایجان شرقی به میزان ۵۰ میلی متر به ثبت رسیده است.
بر اساس این گزارش در خردادماه سال جاری کل کشور به میزان ۱.۲ میلیمتر بارش دریافت کرده است درحالی که میانگین بلند مدت و بارش دریافتی سال گذشته در مدت مشابه به ترتیب مقدار ۶ و ۴.۷ میلیمتر است و به عبارتی تنها ۹.۳۶ درصد از بارش بلندمدت این دوره دریافت شده است.
آذربایجان غربی پیشتاز در بارندگی
همچنین در خرداد امسال استان آذربایجان غربی با ۱.۱۲ میلی متر بیشترین بارش استانی را داشته و ایلام و بوشهر بدون بارش بودهاند.
با وجود کاهش بارش نسبت به سال گذشته برخی استانها از جمله هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کردستان و فارس بیش از سال گذشته بارش دریافت کردهاند و در خرداد امسال بیشتر استانهای کشور در مقایسه با بلندمدت بارش کمتری دریافت کردهاند و میزان بارش دریافتی کل کشور نیز ۶۵ درصد کمتر از بلندمدت است.
بارش دریافتی کمتر ، دما بیشتر
بر این اساس ، میزان بارش دریافتی خرداد ماه سال جاری در بیشتر حوضههای آبریز کل کشور کمتر از میزان بارش دریافتی در مدت مشابه بلند مدت است؛ درحالی که دو حوضه آبریز مند و بلوچستان جنوبی در جنوب و جنوب شرقی کشور میزان بارش بیشتری نسبت به مشابه بلند مدت دریافت کردهاند.
اختلاف میانگین دمای متوسط روزانه در خرداد ماه سال جاری نشاندهنده آن است که بیشتر مناطق کشور بین ۶.۰ تا حدود ۳ درجه سلسیوس گرمتر از حالت طبیعی بوده است. نکته قابل توجه این است که افزایش دما در نیمه شمالی بیش از نیمه جنوبی کشور دیده میشود.
بیشتر مناطق کشور دچار خشکسالی از خفیف تا شدید
براساس شاخصSPEI بیشتر مناطق کشور در خرداد ۱۳۹۴ دچار خشکسالی خفیف تا شدید بوده اند درحالیکه بخشهای محدودی از استانهای اصفهان، کرمان، فارس، بوشهر، خوزستان و سیستان و بلوچستان دارای ترسالی بوده و بقیه مناطق در وضعیت طبیعی بودهاند.
همچنین در بازه زمانی نه ماهه، یعنی از اول مهر۱۳۹۳ تا پایان خرداد ۱۳۹۴ براساس شاخص ,SPEI نیمه شمالی و جنوب غرب کشور دچار خشکسالی خفیف تا شدید بودهاند درحالی که بخشهای محدودی از استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، گیلان، مازندران، بوشهر، سیستان و بلوچستان، کرمان در وضعیت ترسالی و بقیه مناطق طبیعی بودهاند.
براساس پهنه بندی خشکسالی ۷ ساله حوضه های آبریز غرب و جنوب غرب کشور شامل مرزی غرب، کرخه، کارون بزرگ، جراحی و زهره، حله، مند، بختگان بهارلو و همچنین حوضههای آبریز مرکز و شرق کشور شامل دریاچه نمک، کویر مرکزی، نمکزار خواف و شمال کویر لوت با درجاتی از خشکسالی خفیف تا متوسط و حتی در پارهای از مناطق شدید مواجه بودهاند.
از طرف دیگر در همین نقشه حوضههای شمال غرب، شمال و شمال شرق شامل ارس، تالش، سفیدرود و هراز، قره سو و گرگان و اترک درجاتی از ترسالی را نشان میدهند. مابقی مناطق کشور در محدوده طبیعی است.
