رویای یونان ، کابوس نخبگان جریان اصلی
ساعت 24-«اطلس» نام ایزدی است در اسطورههای یونان که علیه خدایان جنگید و محکوم شد افلاک را به دوش بکشد؛ به نظر میرسد این بهترین استعاره است برای آنچه در سالهای گذشته مردم یونان از سر گذراندهاند. اما روز یکشنبه بیش از ۶۱ درصد مردم یونان به همهپرسی طرح اصلاحات اروپا «نه» گفتند به امید آنکه بار ریاضت را از روی شانههایشان زمین بگذارند.
div align="justify">یکشنبهشب و ساعاتی پس از اعلام نتایج اولیه همهپرسی، هزاران نفر از مردم یونان در مقابل پارلمان این کشور گردهم آمدند تا برای این «نه» بزرگ به جشن و سرور بپردازند؛ «نه»ای که به گفته «یانیس واروفاکیس»، وزیر اقتصاد یونان، «آری بزرگی است به اروپای دموکراتیک». پنج سال سیاستهای ریاضتی شکستخورده در یونان و بالارفتن دیوارهای بیاعتمادی میان حزب چپگرای «سیریزا» و رهبران سیاسی کشورهای وامدهنده، به شکلی خیرهکننده نمود پیدا کرد: پاسخ منفی یونانیها به خواستههای وامدهندگان مبنیبر کاهش هزینههای دولتی و افزایش مالیاتها. «الکسیس سیپراس» نخستوزیر یونان، هم یکشنبهشب در نطقی تلویزیونی با ستایش رأی «نه» مردم یونان، چنین گفت: «یونان ثابت کرد دموکراسی نمیتواند تهدید شود. یونان انتخاب شجاعانهای کرد؛ انتخابی که مذاکرات اروپا را تغییر میدهد». در یک هفته گذشته دولت یونان برای پیشگیری از ورشکستگی مالی و کمبود نقدینگی، بانکهای این کشور را تعطیل کرده بود و از همینرو سیپراس اولویت فوری دولت را احیای عملکرد سیستم بانکی و ثبات اقتصادی یونان اعلام کرد: «دولت آماده بازگشت فوری به مذاکره با وامدهندگان است تا بانکهای کشور بتوانند دوباره باز شوند».
بازگشت به میز مذاکره درواقع به معنای پایاندادن به جنجالهای رسانهای است که نمایندگان یونانی اتحادیه اروپا در چند روز اخیر به راه انداخته بودند؛ آنهایی که یکصدا رأی منفی یونانیها به اصلاحات مالی پیشنهادی وامدهندگان را به معنی خروج یونان از اتحادیه اروپا میدانستند. پیروزی فراگیر سیپراس که احتمالا آلمان، فرانسه، ایتالیا و بقیه منطقه یورو را با چالش مواجه میکند، کابوسی است برای نخبگان جریان اصلی اتحادیه اروپا؛ همانها که حضور اقتصاددانی کارکشته را در هیأت یونان تاب نیاوردند و خواستار استعفای او شدند. یانیس واروفاکیس روز گذشته و یک روز پس از اعلام نتایج همهپرسی، استعفا داد. او در توضیح دلیل استعفایش در توییتر نوشت: «برخی اعضای گروه اروپا ترجیح میدهند در جلسات حضور نداشته باشم و این را آشکارا به من خاطرنشان کردند». او با پشتیبانی از وزیر اقتصاد بعدی و نخستوزیر یونان در مسیر مقابله با مشکلات، نوشت: «افتخار میکنم که جامه نفرت وام دهندگان را به تن می کنم».
با همه اینها، بحران مالی یونان هرروز پیچیدهتر میشود. بانکهای یونان بستهاند، برداشتها محدودند و نقدینگی کشور بهسرعت درحال تمامشدن است. در چنین شرایطی، اقدامی اضطراری برای پیشگیری از سقوط سیستم بانکی حیاتی است، اما هنوز واکنش عملی وامدهندگان اروپایی به خواسته مردم یونان و دولت این کشور مشخص نیست. رهبران اروپایی پیش و پس از همهپرسی، تصمیم سیپراس را نکوهش میکردند اما رهبر یونان میگوید موقعیت خود در مذاکرات را تقویت کرده است. در اسپانیا هم «پابلو ایگلسیاس» رهبر حزب چپگرای «پودموس»، با استقبال از نتایج همهپرسی یونان، آن را پیام روشنی به اروپاییها دانست: «شهروندان یونانی اعلام کردند ریاضت، راه پایان بحران اقتصادی نیست».
ایگلسیاس که در صورت اقبال عمومی اسپانیاییها به حزبش در انتخابات عمومی پایان سالجاری، نخستوزیر این کشور میشود، نسبت به مقایسه یونان و اسپانیا هشدار داد و گفت: «ما دوستی عمیقی با سیریزا داریم اما خوشبختانه اسپانیا، یونان نیست. وزن اقتصادی ما در منطقه یورو بسیار بیشتر است. ما کشوری هستیم با دولتی قویتر و وضعیت اقتصادی بهتر».
یونان از سال ٢٠٠٩ درگیر بحران مالی فزایندهای بود و بنا بود روز ٣٠ ژوئن این کشور یکی از اقساط بدهی خود به صندوق بینالمللی پول به ارزش یک میلیارد و ششصد میلیون یورو را بپردازد که موفق به پرداخت آن نشد.
در پی بینتیجهماندن مذاکرات، سیپراس اعلام کرد اصلاحات درخواستی وامدهندگان را به همهپرسی میگذارد. همهپرسی روز یکشنبه برگزار و با حمایت خیرهکننده مردم از خواسته نخستوزیر یونان همراه شد. رأی یونانیها ضربه بزرگی به رهبران اتحادیه اروپا بهویژه «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، است، کسی که پافشاریهایش روی سیاستهای ریاضتی به افزایش بیکاری و فقر و کاهش کیفیت زندگی مردم یونان منجر شد. حالا همهپرسی یونان بهروشنی تعهد دولت این کشور برای پایاندادن به سیاستهای ریاضتی تحمیلی از سوی برلین، بروکسل و واشنگتن را افزایش میدهد و درنتیجه احتمالا مذاکرات در روزهای آتی با جدیت و سرسختی بیشتری دنبال میشود.
«اطلس» برای همراهی تیتانها در جنگ علیه المپیها، تا ابد مجبور به حمل افلاک روی شانههای خود شد و رأیدهندگان یونانی بار مقابله همه اروپاییها علیه ریاضت را روی شانههای خود حمل میکنند؛ محکومیتی در ازای خواسته دولت سیپراس برای استقلال دولت این کشور؛ باری سنگین که روز یکشنبه به زمین گذاشته شد.
بازگشت به میز مذاکره درواقع به معنای پایاندادن به جنجالهای رسانهای است که نمایندگان یونانی اتحادیه اروپا در چند روز اخیر به راه انداخته بودند؛ آنهایی که یکصدا رأی منفی یونانیها به اصلاحات مالی پیشنهادی وامدهندگان را به معنی خروج یونان از اتحادیه اروپا میدانستند. پیروزی فراگیر سیپراس که احتمالا آلمان، فرانسه، ایتالیا و بقیه منطقه یورو را با چالش مواجه میکند، کابوسی است برای نخبگان جریان اصلی اتحادیه اروپا؛ همانها که حضور اقتصاددانی کارکشته را در هیأت یونان تاب نیاوردند و خواستار استعفای او شدند. یانیس واروفاکیس روز گذشته و یک روز پس از اعلام نتایج همهپرسی، استعفا داد. او در توضیح دلیل استعفایش در توییتر نوشت: «برخی اعضای گروه اروپا ترجیح میدهند در جلسات حضور نداشته باشم و این را آشکارا به من خاطرنشان کردند». او با پشتیبانی از وزیر اقتصاد بعدی و نخستوزیر یونان در مسیر مقابله با مشکلات، نوشت: «افتخار میکنم که جامه نفرت وام دهندگان را به تن می کنم».
با همه اینها، بحران مالی یونان هرروز پیچیدهتر میشود. بانکهای یونان بستهاند، برداشتها محدودند و نقدینگی کشور بهسرعت درحال تمامشدن است. در چنین شرایطی، اقدامی اضطراری برای پیشگیری از سقوط سیستم بانکی حیاتی است، اما هنوز واکنش عملی وامدهندگان اروپایی به خواسته مردم یونان و دولت این کشور مشخص نیست. رهبران اروپایی پیش و پس از همهپرسی، تصمیم سیپراس را نکوهش میکردند اما رهبر یونان میگوید موقعیت خود در مذاکرات را تقویت کرده است. در اسپانیا هم «پابلو ایگلسیاس» رهبر حزب چپگرای «پودموس»، با استقبال از نتایج همهپرسی یونان، آن را پیام روشنی به اروپاییها دانست: «شهروندان یونانی اعلام کردند ریاضت، راه پایان بحران اقتصادی نیست».
ایگلسیاس که در صورت اقبال عمومی اسپانیاییها به حزبش در انتخابات عمومی پایان سالجاری، نخستوزیر این کشور میشود، نسبت به مقایسه یونان و اسپانیا هشدار داد و گفت: «ما دوستی عمیقی با سیریزا داریم اما خوشبختانه اسپانیا، یونان نیست. وزن اقتصادی ما در منطقه یورو بسیار بیشتر است. ما کشوری هستیم با دولتی قویتر و وضعیت اقتصادی بهتر».
یونان از سال ٢٠٠٩ درگیر بحران مالی فزایندهای بود و بنا بود روز ٣٠ ژوئن این کشور یکی از اقساط بدهی خود به صندوق بینالمللی پول به ارزش یک میلیارد و ششصد میلیون یورو را بپردازد که موفق به پرداخت آن نشد.
در پی بینتیجهماندن مذاکرات، سیپراس اعلام کرد اصلاحات درخواستی وامدهندگان را به همهپرسی میگذارد. همهپرسی روز یکشنبه برگزار و با حمایت خیرهکننده مردم از خواسته نخستوزیر یونان همراه شد. رأی یونانیها ضربه بزرگی به رهبران اتحادیه اروپا بهویژه «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، است، کسی که پافشاریهایش روی سیاستهای ریاضتی به افزایش بیکاری و فقر و کاهش کیفیت زندگی مردم یونان منجر شد. حالا همهپرسی یونان بهروشنی تعهد دولت این کشور برای پایاندادن به سیاستهای ریاضتی تحمیلی از سوی برلین، بروکسل و واشنگتن را افزایش میدهد و درنتیجه احتمالا مذاکرات در روزهای آتی با جدیت و سرسختی بیشتری دنبال میشود.
«اطلس» برای همراهی تیتانها در جنگ علیه المپیها، تا ابد مجبور به حمل افلاک روی شانههای خود شد و رأیدهندگان یونانی بار مقابله همه اروپاییها علیه ریاضت را روی شانههای خود حمل میکنند؛ محکومیتی در ازای خواسته دولت سیپراس برای استقلال دولت این کشور؛ باری سنگین که روز یکشنبه به زمین گذاشته شد.