7 هزار میلیارد هزینه تامین 147 هزار پارکینگ در تهران

ساعت 24-ساخت مجتمع‌های مسکونی، تجاری و اداری که در سال‌های رونق بازار مسکن بدون توجه به الزامات شهر اتفاق افتاد، منجر شد تا کوچه پس کوچه‌های تهران به پارکینگی پرازدحام تبدیل شود چون صاحبان این مجتمع‌ها برای سودآوری بیشتر پارکینگ را از برنامه خود حذف کردند؛ موضوعی که تاکنون چندین بار ازسوی اعضای شورای شهر مورد انتقاد قرار گرفت و در نهایت نیز اعضای شورا و شورای عالی معماری و شهرسازی در تصویب طرح تفصیلی تهران الزام تامین پارکینگ در ساخت‌وساز‌های جدید را مطرح کردند موضوعی که به اعتقاد مدیر مطالعات و برنامه‌ریزی امور حمل‌ونقل و ترافیک مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران ادامه همان سیاست‌های اشتباهی است که ارجحیت را به خودرو می‌دهد آن هم در شرایطی که مطالعات در سایر نقاط دنیا نشان می‌دهد که سیاست‌ها در این زمینه خلاف آنچه تاکنون در ایران پیش گرفته شده است، حرکت می‌کند تا جایی که بسته به شرایط مناطق شهری تامین پارکینگ مدیریت می‌شود اما همچنان حمل‌ونقل عمومی و سایر راهکارهای کاهش تقاضا برای خودرو تعبیه می‌شود.

div align="justify">با اين تفاسير مشكل نبود پاركينگ در تهران دو سو دارد؛ اول اينكه تا سال۱۴۰۴ شهرداري تهران بايد باوجود ۵۲۰هزار كمبود پاركينگ اين كمبود را با تامين هزينه‌ها و ايجاد راهكارهاي مختلف سرمايه‌گذاري جبران كند و دوم اينكه با درنظر گرفتن مديريت يكپارچه شهري در سياست‌ها دوربرگرداني بزند تا تقاضاي خودرو و پاركينگ كاهش يابد اما شايد اين دوربرگردان به همين راحتي نباشد تا مشكلات مترتب بر آن حل شود. درهمين راستا بررسي چند و چون مطالعات و برنامه‌ريزي‌ها در شهرداري تهران منجر شد تا «تعادل» اين معضل را در گفت‌وگو با امير روحي، مدير پروژه‌هاي مطالعاتي شهرداري تهران آن هم باتوجه به طرح مطالعاتي اين مركز بررسي و ارزيابي كنيم. او در اين‌باره معتقد است هزينه تامين كمبود ۱۴۷هزار پاركينگ در تهران ۷هزارميليارد خواهد بود آن هم در شرايطي كه به نظر مي‌رسد بر رويه‌هاي كنوني اشكالاتي زيربنايي زيادي وارد است.

كمبود پاركينگ در تهران موضوعي است كه تاكنون مورد انتقاد بسياري قرار گرفته است از آنجايي كه اين مركز مطالعاتي را در اين‌باره آغاز كرده است كمبودهاي شهر تهران در چه وضعيتي قرار دارد؟

مطالعات جامع حمل‌ونقل ترافيك شهر تهران با محوريت كمبود پاركينگ در تهران در دست بررسي است كه در سال۹۱ نيز بازنگري شد. پيش‌بيني مطالعات اين بود كه ما در سال۱۴۰۴ حدود ۵۲۰هزار واحد كسري پاركينگ در شهر تهران خواهيم داشت كه اگر بتوانيم سياست‌هاي مديريت تقاضا را اعمال كنيم و سعي كنيم تقاضاي خودور شخصي را كاهش بدهيم حدود ۴۰۰هزار تا پاركينگ در سال۱۴۰۴ نياز داريم.

يك‌سري سياست‌ها براي تامين پاركينگ در طرح جامع پيش‌بيني شد كه درصورت تحقق برنامه‌ريزي‌ها اعم از ساخت پاركينگ، پارك‌سوارها و پارك حاشيه‌يي، قيمت‌گذاري و تامين مجوزهايي كه براي پاركينگ و احداث ساختمان ابنيه‌ها و ساختمان‌ها و بقيه اقداماتي كه درحوزه عرضه و تامين پاركينگ وجود دارد، حدود ۱۴۷هزار واحد پاركينگ تامين خواهد شد كه قاعدتا هزينه بسيار سنگيني خواهد داشت و تامين اين ميزان فضاي پارك دشوار است.

برآورد هزينه‌يي كه براي تامين اين تعداد پاركينگ داشته‌ايد چه مقدار است؟

در واقع هر فضاي پارك غيرحاشيه‌يي حدود ۲۵مترمربع فضا لازم خواهد داشت كه بسته به محل آن جنوب يا شمال شهر قيمت آن تغيير خواهد كرد و قطعا در قسمت‌هاي شمالي شهر بيشتر خواهد شد. ما در بحث پاركينگ با موضوع پاركينگ طبقاتي و سازه پاركينگ روبه‌رو هستيم اگر تنها سازه پاركينگ را درنظر بگيريم، نزديك به ۲۰ تا ۲۵ميليون قيمت سازه است. اگر قيمت زمين را هم به آن اضافه مي‌كنيم، بيشتر مي‌شود. به‌طور تقريبي ساخت و تامين ۱۴۷هزار پاركينگ در تهران هفت هزارميليارد تومان هزينه براي شهر خواهد داشت.

رويه تامين پاركينگ دركشورهاي ديگر جهان چگونه است و آيا در شهرهاي بزرگ دنيا هم الزاماتي براي آن وجود دارد؟

طي اين مطالعات سياست‌هاي كشورهاي ديگر درحوزه پاركينگ بررسي شد. جالب است بدانيد اين سياست‌ها دقيقا خلاف سياست‌هايي است كه ما تا به حال داشتيم. ما در طرح تفصيلي مردم را مجبور مي‌كنيم كه پاركينگ بسازند اما در كشورهاي ديگر ساختن پاركينگ را ممنوع مي‌كنند. در برج‌هاي تجاري و اداري كه در شهر لندن ساخته مي‌شود مانند برج مخروطي مجتمع قركين ۴۱ طبقه اداري تجاري دارد اما يك واحد پاركينگ ندارد.

توجيه آنها براي اين عدم تامين پاركينگ چيست؟

وقتي شما براي مجتمع‌هاي ساخته شده پاركينگ تامين مي‌كنيد، موظف هستيد كه فضاي عبور و مرور، خيابان‌ها و معابر را هم تامين كنيد. وقتي اجازه ساخت ۴۱ طبقه اداري تجاري داده مي‌شود نزديك به ايستگاه‌هاي مترو و حمل‌ونقل عمومي است و در واقع آنها سعي مي‌كنند، تقاضاي همچنين عبور و مرور چنين مجتمعي را به كمك حمل‌ونقل عمومي تامين كنند و به جاي اينكه براي خودورها فضا ببيند براي افراد فضاي كاري و اشتغال پيش‌بيني مي‌كنند. اما ما در مجتمع‌هاي اداري و تجاري به تعداد واحدها پاركينگ خواهيم داشت و باز هم نمي‌توانيم جوابگو باشيم. اگر در شهر لندن ۴۱ طبقه تجاري اداري ساخته شود و ۴۰ طبقه پاركينگ بدهد سياست‌ها بر خودرومحوري متمركر مي‌شود اما مجتمع را در كنار حمل‌ونقل عمومي قرار مي‌دهند و به راحتي مي‌توانند پاركينگ‌ها را حذف كنند. در واقع اين تقاضا را با تعبيه سيستم‌هاي حمل‌ونقل كه اقتصادي‌تر هم هستند، متمركز كنند.

از چه سالي ساير كشورهاي دنيا متوجه اين اشكالات شده‌اند و به دنبال تغيير اين سياست‌ها رفته‌اند؟

طبق بررسي كه از حدود ۱۲۵ شهر با جمعيت يك‌ميليون نفر داشته‌ايم، آنها سياست‌هاي تامين حداقل فضاي پارك را اخيرا از سال برداشته‌اند و از سال۲۰۰۵ اصلاح رويكرد دارند. علت اين است كه هرچه بيشتر پاركينگ ساخته شود، بايد معبر و تقاطع‌هاي هم سطح بيشتري نيز براي آن ساخته شود و در مجموع به خودرو بيشتر بها داده خواهد شد به خصوص در مركز شهر. آنها سه رويكرد عمده داشته‌اند. يكي برخورد با مساله پاركينگ در همه جا يكسان نيست و رويكرد كلي اين است كه پاركينگ تامين نشود چون اگر تامين شود، خودرو وارد شهر مي‌شود كه الزامات ديگري خواهد داشت. در واقع در شهرهاي پرترافيك سعي مي‌كنند از احداث پاركينگ يا تسهيلاتي كه استفاده از خودرو را ترويج مي‌دهد، ممنوع كنند. رويكرد دوم اينكه پاركينگ به عنوان ابزاري براي مديريت ترافيك ديده مي‌شود و اين ابزار را در قالب چند سياست انجام مي‌دهند. به اين صورت كه وقتي پاركينگ رايگان تامين مي‌شود، مردم براي استفاده از پاركينگ تشويق مي‌شود اما اگر تعرفه داشته باشد، ترافيك و ازدحام را كنترل مي‌كنند.

رويكرد سوم هم اينكه مديريت عرضه پاركينگ را جزيي از يك سيستم يكپارچه حمل‌ونقل مي‌دانند كه همه اجزاي آن بايد با هم تناسب داشته باشد. به عنوان مثال، شما زماني كه سياست‌هاي توسعه حمل‌ونقل عمومي، پياده‌مداري انجام مي‌شود شما نمي‌توانيد سياست‌هاي خنثي‌كننده‌يي مثل ساخت پاركينگ را انجام بدهيد، بنابراين در يك سيستم يكپارچه پاركينگ عرضه خواهد شد و قاعدتا در اين سيستم ساخت پاركينگ‌هاي جديد كم خواهد بود. ما الان احساس مي‌كنيم كه ۱۲۵ شهر بالاي يك‌ميليون نفر دنيا دقيقا برعكس ما عمل مي‌كنند و به جاي اينكه ساختمان را الزام كنند كه ۱۰۰درصد پاركينگ تهيه كنند، آنها را محدود مي‌كنند كه پاركينگ تهيه نكنند.

منظور شما اين است كه در تهران هم اين سيستم بايد پياده شود؟

عدم تامين پاركينگ در خيلي از شهرهاي دنيا اجرا مي‌شود اما درحال حاضر اين نسخه براي شهر تهران قابل استفاده نيست چون ما بايد پيش‌تر الزاماتي براي آن تهيه كنيم و بعد به آن سمت برويم و عرضه پاركينگ را در سطح شهر محدود كنيم. اين پيش نيازها الزاما حمل‌ونقل عمومي نيست و درصد كوچكي از آن به آن مرتبط خواهد بود درحالي كه بحث‌هاي كنترلي و مجوزها در درجه بالاتري قرار مي‌گيرد. درحال حاضر هر شهروند تهراني بدون درنظر گرفتن پاركينگ مي‌تواند تا هرچند تايي كه بخواهد خودرو خريداري كند كه اين موضوع بايد در حوزه اعمال و رعايت قانون حساب‌شده‌تر باشد. در اين‌باره مديريت عرضه پاركينگ، جزيي از سيستم يكپارچه است ما بايد ابتدا سيستم يكپارچه را ايجاد كنيم و بعد سراغ اعمال سياست‌هايي كه مي‌تواند براي شهر جوابگو باشد، برويم.

زماني كه سيستم يكپارچه حمل‌ونقل عمومي پياده راه و حمل‌ونقل انسان محور توسعه پيدا كند و يك‌سري ضوابط كنترلي و اعمال قانون‌ها را داشته باشيم و بتوانيم آنها را اعمال كنيم، بعد مي‌توانيم وارد اجراي آن مي‌شويم كه قوانين و سياست‌هاي كلان را برعكس كنيم. اما با اين روالي كه پيش مي‌رويم، هزينه‌هاي بسيار گزافي خواهيم كرد. متاسفانه بايد هزينه كنيم و باز هم نمي‌توانيم جوابگوي تقاضاها باشيم.

با اين تفاسير احتمال پياده شدن اين سيستم به‌طور كامل در شهر تهران خيلي كم است اما با برنامه‌ريزي‌هايي كه شهرداري بايد داشته باشد، در آينده وضعيت چگونه خواهد بود؟

اگر در سال۱۴۰۴ تمام متروها را ساخته باشيم و توسعه انسان محوري را نيز پياده كرده باشيم باز هم ۴۰۰هزار واحد پاركينگ كمبود خواهيم داشت. اگر تمام قدرت هم پيش برويم تنها ۱۵۰هزار تا مي‌توانيم، تامين كنيم و باز هم ۲۵۰هزار تا كمبود خواهيم داشت. درصورتي كه با همين روال پيش برويم، حدود ۵۲۰هزار تا كمبود خواهيم داشت اما اگر موازي اين قضيه سياست‌هاي ديگر كه باعث كم‌شدن تقاضاي استفاده از پاركينگ مي‌شود را اعمال كنيم حدود ۴۰۰هزار تا پاركينگ نياز خواهيم داشت به نوعي تامين پاركينگ سياست‌هاي ديگر شهرداري را خنثي خواهد كرد.

مطالعات طرح جامع رفع مشكل پاركينگ چه زماني به اتمام خواهد رسيد؟

ما مراحل ابتدايي اين مطالعات هستيم و تا ۳ يا ۴ ماه ديگر تمام مي‌شود. طي اين مطالعات ما سياست‌هاي كلان حوزه پاركينگ را با كل دنيا مقاسيه و ارزيابي مي‌كنيم اما وارد جزييات نخواهيم شد و تاكنون متوجه شده‌ايم كه در دنيا سياست‌ها طور ديگري است و ما تاكنون راه را اشتباه رفته‌ايم. در اين راستا بايد بدانيم كه كجاي كار هستيم و اگر بخواهيم مسير را اصلاح كنيم چه بكنيم. قطعا در اين‌باره بايد به‌طور كامل از سياست‌هاي پاركينگ دوربرگردان بزنيم. مطمئنا تا ۴ماه آينده مشخص خواهد شد كه چرا و چگونه اين كار انجام خواهد شد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: