کاهش مصرف لبنیات با افزایش قیمت دستوری
ساعت 24-فعالان صنایع لبنی در کشور همواره از دخالتهای دولت در کار خود گله میکنند. حالا در گردهمایی مدیران کارخانجات صنایع فرآوردههای لبنی، به صلاح نبودن افزایش قیمت مطرح شده است. فعالان صنایع لبنی میگویند ضربه افزایش قیمت به سبد کالای مصرفکننده برخورد خواهد کرد و بهتر است که دولت با پرداخت یارانه به تولید هم شیر را در سبد کالایی خانوار حفظ کند، هم حاشیه سود تولیدکنندگان و دامداران محصولات لبنی را حفظ کند.
div align="justify">به گزارش «تعادل»، بعد از عبور از ۴ماهه نخست سال كه صنايع غذايي مجاز به افزايش قيمت نبودند حالا با گذشت ماه مبارك رمضان وزارت جهاد كشاورزي اجازه افزايش قيمت ۶درصدي را صادر كرده است اما فعالان اين صنعت افزايش قيمت را به صلاح نميدانند. روز شنبه گردهمايي مديران كارخانجات صنايع فرآوردههاي لبني برگزار شد و باصدور قطعنامهيي در خصوص وضعيت لبنيات در كشور به كار خود پايان داد. اين گردهمايي كه براي بررسي راهحلهاي مناسب براي چالشهاي پيش روي صنايع لبني با تكيه بر اصل ايجاد تعامل حداكثري فيمابين ذينفعان دولت، مصرفكنندگان، دامدارها و صنايع لبني برگزار شد با صدور قطعنامهيي پايان يافت.
طبق گزارشهاي پيشين «تعادل» و به نقل از دبير انجمن صنايع لبنيات ايران از ميان ۶۰۰ كارخانه لبني كشور ۴۰۰ كارخانه با ظرفيتي كمتر از ۵۰ درصد كار ميكنند و اغلب زيانده هستند و همچنين سود ۳ماهه ۵ كارخانه لبني فعال در بورس رقمي معادل ۲.۲۴درصد بوده است. بنابراين اوضاع اين صنايع چندان تعريفي ندارد.
در اين قطعنامه راهكارهايي براي برونرفت از ركود حاكم براين صنعت ارائه شده است. فعالان صنايع لبني طبق اين قطعنامه اينبار خواهان عدم افزايش قيمت هستند زيرا برآورد ميكنند كه با افزايش قيمت اين محصولات، بخشي از تقاضاي بازار خود را از دست خواهند داد و با توجه به آنكه شير و محصولات لبني از اهميت بالايي در سبد كالايي مصرفكنندگان برخوردار است اين كاهش تقاضا ميتواند در سلامت مردم تاثيرگذار باشد. در متن قطعنامه آمده است كه هرگاه دولت در حمايت از امر سلامت آحاد ملت و مصرفكنندگان براي افزايش سطح مصرف سرانه سالانه شير و لبنيات و جلوگيري از كاهش توليد شيرخام لازم و ضروري تشخيص دهد نسبت به كنترل قيمت و پرداخت مابهالتفاوت قيمتهاي تعادلي عرضه و تقاضاي بازار و قيمتهاي دستوري هر يك از بخشهاي كل زنجيره اقدام كند. آنها همچنين اصلاح قوانين مالياتي و گمركي و... را براي كاهش فشار از روي مصرفكننده را نيز مهم دانستند. افزايش تقاضاي مصرفكنندگان هم مساله ديگر مورد تاكيد در قطعنامه است كه از طرق مختلف ميتواند نظير توزيع در مدارس و... هم در تنظيم بازار كمك كند و هم در افزايش سطح سلامتي مردم. آنها همچنين خواستار شدند، سازمان دامپزشكي كشور براي اجراي طرح «ارتقاي بهداشتي و كيفي شيرخام» و عملي كردن استاندارد اجباري شيرخام در سطح گاوداريهاي كشور برنامهريزي و اقدام كند و وزارت بهداشت و درمان و نظام صنفي، بر عرضه محصولات لبني سنتي غيرصنعتي و غير پاستوريزه نظارت بيشتري براي جلوگيري از اشاعه بيماريهاي مشترك انسان و دام داشته باشد.
يارانه، پيشنهادي براي كنترل بازار
محمد فربد، نايبرييس انجمن صنايع لبني با تاكيد بر نقش دخالت نكردن دولت در قيمتگذاري گفت: بازار عرضه و تقاضا بايد قيمتها را تعيين كند.
وي افزود: صنايع لبني ملزم هستند شيرخام را به قيمت ۱۴۴۰تومان از دامداران خريداري كنند كه صنايع مقدور به خريد شيرخام در قيمت فوق نيستند و از طرف ديگر بازار نيز كشش افزايش قيمت را ندارد بنابراين انجمن صنايع لبني پيشنهاد ميكند كه اين مابهالتفاوت بهصورت يارانه پرداخت شود تا تقاضاي مصرفكنندگان كم نشود.
محمد فربد به «تعادل» گفت: اگر صنايع لبني بخواهند شيرخام را در قيمت ۱۴۴۰تومان بخرند نياز به افزايش قيمت ۱۶درصدي دارند و در اين قيمت مصرفكنندگان توان خريد نخواهند داشت، حال وزارتخانه پذيرفته است ۶درصد هزينهها افزايش يافته است كه اين ميزان مربوط به افزايش دستمزد و سربار كارخانجات لبني است و كفاف هزينه شيرخام را نميدهد. نايبرييس انجمن صنايع براي نخستين بار سود ۳ ماهه ۵ كارخانه لبني فعال در بورس را به «تعادل» اعلام كرد كه رقمي معادل ۲.۲۴درصد است و فاصله زيادي با سقف قانوني ۱۴ تا ۲۰درصدي (بسته به منطقه) دارد بنابراين حتي با وجود قانوني بودن، رسيدن به اين رقم غير قابل دسترسي است.
سر دامداران هم بيكلاه مانده
همچنين پيشتر نعمتي، رييس هياتمديره دامداران كشور به «تعادل» گفته بود: قيمت شير و پرداخت بهاي آن مشكل بزرگي براي دامداران به وجود آورده است. سال گذشته دولت قيمت شير را ۱۴۴۰تومان تعيين كرد ولي شير ۱۱۰۰تومان و گاه كمتر از دامدار خريداري ميشود. گاوداريهاي صنعتي معمولا شير خود را مستقيم به كارخانه ميفرستند اما دامداريهاي نيمهصنعتي و سنتي شير خود را از طريق واسطهها به كارخانهها ميرسانند. به همين دليل دامدار سنتي ۹۰۰-۸۰۰تومان شير را ميفروشد. خوراك دام خشوي تقريبا ۱۰۰درصد افزايش پيدا كرده است.
وي گفت: دامداران حدود ۲سال است كه در فروش شير ضرر ميدهند. تا چند ماه پيش تمام ذخاير خود را استفاده كردند و نميتوانند گاوهاي خود را سير كنند. دولت بايد حمايتي از دامداران بكنند مثلا قيمت شير بالا برود يا يارانهيي به آن تعلق گيرد. اگر اين اتفاقات نيفتد دامداران، گاوهاي خود را به كشتارگاه ميفرستند و توليد شير پايين ميآيد. امسال قيمت لبنيات ۱۳.۸درصد افزايش داشت. از اين افزايش هيچ چيزي به دامدار نرسيده و حتي قيمت شير نسبت به ماه گذشته هم كاهش پيدا كرده است. با اين اوصاف با وجود قيمت بالاي شيرخام سر دامداران هم بيكلاه مانده است و آنها هم وضعيت نابساماني دارند و اغلب از حاشيه سود اندك برخوردارند يا ضرر ميدهند. بهنظر ميرسد راهحل در رهاكردن بازار و اجازه كاركردن بخش عرضه و تقاضا باشد تا هم دامداران با قيمت منطقي مواجه باشند هم صنايع بتوانند به حيات خود ادامه دهند زيرا با پرداخت يارانه بازهم اين امكان وجود دارد تا زمينهساز رانت شود و خطرات ديگري را گريبانگير اين صنعت كند.
طبق گزارشهاي پيشين «تعادل» و به نقل از دبير انجمن صنايع لبنيات ايران از ميان ۶۰۰ كارخانه لبني كشور ۴۰۰ كارخانه با ظرفيتي كمتر از ۵۰ درصد كار ميكنند و اغلب زيانده هستند و همچنين سود ۳ماهه ۵ كارخانه لبني فعال در بورس رقمي معادل ۲.۲۴درصد بوده است. بنابراين اوضاع اين صنايع چندان تعريفي ندارد.
در اين قطعنامه راهكارهايي براي برونرفت از ركود حاكم براين صنعت ارائه شده است. فعالان صنايع لبني طبق اين قطعنامه اينبار خواهان عدم افزايش قيمت هستند زيرا برآورد ميكنند كه با افزايش قيمت اين محصولات، بخشي از تقاضاي بازار خود را از دست خواهند داد و با توجه به آنكه شير و محصولات لبني از اهميت بالايي در سبد كالايي مصرفكنندگان برخوردار است اين كاهش تقاضا ميتواند در سلامت مردم تاثيرگذار باشد. در متن قطعنامه آمده است كه هرگاه دولت در حمايت از امر سلامت آحاد ملت و مصرفكنندگان براي افزايش سطح مصرف سرانه سالانه شير و لبنيات و جلوگيري از كاهش توليد شيرخام لازم و ضروري تشخيص دهد نسبت به كنترل قيمت و پرداخت مابهالتفاوت قيمتهاي تعادلي عرضه و تقاضاي بازار و قيمتهاي دستوري هر يك از بخشهاي كل زنجيره اقدام كند. آنها همچنين اصلاح قوانين مالياتي و گمركي و... را براي كاهش فشار از روي مصرفكننده را نيز مهم دانستند. افزايش تقاضاي مصرفكنندگان هم مساله ديگر مورد تاكيد در قطعنامه است كه از طرق مختلف ميتواند نظير توزيع در مدارس و... هم در تنظيم بازار كمك كند و هم در افزايش سطح سلامتي مردم. آنها همچنين خواستار شدند، سازمان دامپزشكي كشور براي اجراي طرح «ارتقاي بهداشتي و كيفي شيرخام» و عملي كردن استاندارد اجباري شيرخام در سطح گاوداريهاي كشور برنامهريزي و اقدام كند و وزارت بهداشت و درمان و نظام صنفي، بر عرضه محصولات لبني سنتي غيرصنعتي و غير پاستوريزه نظارت بيشتري براي جلوگيري از اشاعه بيماريهاي مشترك انسان و دام داشته باشد.
يارانه، پيشنهادي براي كنترل بازار
محمد فربد، نايبرييس انجمن صنايع لبني با تاكيد بر نقش دخالت نكردن دولت در قيمتگذاري گفت: بازار عرضه و تقاضا بايد قيمتها را تعيين كند.
وي افزود: صنايع لبني ملزم هستند شيرخام را به قيمت ۱۴۴۰تومان از دامداران خريداري كنند كه صنايع مقدور به خريد شيرخام در قيمت فوق نيستند و از طرف ديگر بازار نيز كشش افزايش قيمت را ندارد بنابراين انجمن صنايع لبني پيشنهاد ميكند كه اين مابهالتفاوت بهصورت يارانه پرداخت شود تا تقاضاي مصرفكنندگان كم نشود.
محمد فربد به «تعادل» گفت: اگر صنايع لبني بخواهند شيرخام را در قيمت ۱۴۴۰تومان بخرند نياز به افزايش قيمت ۱۶درصدي دارند و در اين قيمت مصرفكنندگان توان خريد نخواهند داشت، حال وزارتخانه پذيرفته است ۶درصد هزينهها افزايش يافته است كه اين ميزان مربوط به افزايش دستمزد و سربار كارخانجات لبني است و كفاف هزينه شيرخام را نميدهد. نايبرييس انجمن صنايع براي نخستين بار سود ۳ ماهه ۵ كارخانه لبني فعال در بورس را به «تعادل» اعلام كرد كه رقمي معادل ۲.۲۴درصد است و فاصله زيادي با سقف قانوني ۱۴ تا ۲۰درصدي (بسته به منطقه) دارد بنابراين حتي با وجود قانوني بودن، رسيدن به اين رقم غير قابل دسترسي است.
سر دامداران هم بيكلاه مانده
همچنين پيشتر نعمتي، رييس هياتمديره دامداران كشور به «تعادل» گفته بود: قيمت شير و پرداخت بهاي آن مشكل بزرگي براي دامداران به وجود آورده است. سال گذشته دولت قيمت شير را ۱۴۴۰تومان تعيين كرد ولي شير ۱۱۰۰تومان و گاه كمتر از دامدار خريداري ميشود. گاوداريهاي صنعتي معمولا شير خود را مستقيم به كارخانه ميفرستند اما دامداريهاي نيمهصنعتي و سنتي شير خود را از طريق واسطهها به كارخانهها ميرسانند. به همين دليل دامدار سنتي ۹۰۰-۸۰۰تومان شير را ميفروشد. خوراك دام خشوي تقريبا ۱۰۰درصد افزايش پيدا كرده است.
وي گفت: دامداران حدود ۲سال است كه در فروش شير ضرر ميدهند. تا چند ماه پيش تمام ذخاير خود را استفاده كردند و نميتوانند گاوهاي خود را سير كنند. دولت بايد حمايتي از دامداران بكنند مثلا قيمت شير بالا برود يا يارانهيي به آن تعلق گيرد. اگر اين اتفاقات نيفتد دامداران، گاوهاي خود را به كشتارگاه ميفرستند و توليد شير پايين ميآيد. امسال قيمت لبنيات ۱۳.۸درصد افزايش داشت. از اين افزايش هيچ چيزي به دامدار نرسيده و حتي قيمت شير نسبت به ماه گذشته هم كاهش پيدا كرده است. با اين اوصاف با وجود قيمت بالاي شيرخام سر دامداران هم بيكلاه مانده است و آنها هم وضعيت نابساماني دارند و اغلب از حاشيه سود اندك برخوردارند يا ضرر ميدهند. بهنظر ميرسد راهحل در رهاكردن بازار و اجازه كاركردن بخش عرضه و تقاضا باشد تا هم دامداران با قيمت منطقي مواجه باشند هم صنايع بتوانند به حيات خود ادامه دهند زيرا با پرداخت يارانه بازهم اين امكان وجود دارد تا زمينهساز رانت شود و خطرات ديگري را گريبانگير اين صنعت كند.