«ملااختر محمد منصور»، رهبر جدید طالبان شد

ساعت 24-«طالبان افغانستان»، یا آن‌طور که رهبران آن مدعی‌اند، «امارت اسلامی افغانستان» از بدو حیات اکنون ۱۹ساله خود، چنان با نام «ملامحمد عمر» عجین‌شده است که تفکیک این دو از یکدیگر کاری صعب و دشوار می‌نماید. اما آن‌طور که پیداست، داستان این همذات‌پنداری دیرین اکنون به‌صورت رسمی پایان‌ یافته است.

div align="justify">طالبان افغانستان در حالی روز پنجشنبه، خبر مرگ ملامحمد عمر، رهبر و بنیان‌گذار ٥٥ساله خود را تأیید کرده که لقب «امیرالمومنین» طالبان از این پس مشتری جدیدی به نام «ملااختر محمد منصور» یافته است. «ذبیح‌الله مجاهد»، سخنگوی طالبان، طی بیانیه‌ای ضمن تأیید خبر مرگ ملاعمر، اعلام‌ کرده رهبر پیشین این گروه بنیادگرا برای مدت‌ها از بیماری خاصی رنج می‌برده که در دو هفته گذشته به وخامت گراییده و در نهایت منجر به مرگ وی شده است؛ اظهاراتی که ناقض مدعای روز چهارشنبه دولت افغانستان مبنی بر درگذشت رهبر طالبان نزدیک به دو سال گذشته است. کابل پیش از این مدعی شده بود ملاعمر در آوریل ٢٠١٣ و به‌دلیل ابتلا به بیماری سل، در بیمارستانی در پاکستان درگذشته است.
رقابت با داعش و صلح با کابل
«قاضی خلیل‌الله»، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در حالی از تأیید گزارش‌های مقامات افغانی سرباز زده و از ادامه تحقیقات پیرامون مرگ رهبر طالبان در خاک پاکستان خبر داده که طالبان در بیانیه مذکور اعلام داشته ملاعمر طی ١٤ سال گذشته هیچ‌گاه خاک افغانستان را ترک نکرده است. رهبر درگذشته طالبان، از سال ٢٠٠١ و آغاز حملات آمریکا به افغانستان، هیچ‌گاه در منظر عموم دیده نشده است؛ حقیقتی که همواره عرصه گمانه‌زنی‌های فراوان درباره محل اختفا و احتمال مرگ او بوده است. با تمام این اوصاف، اکنون که دیگر می‌توان با اطمینان چهره همیشه حاضر طالبان را از معادلات منطقه‌ای کنار گذاشت، بدون شک این گروه بنیادگرا و پیروانش در دو جبهه رقابت با داعش و صلح با کابل، با بحرانی وجودی روبه‌رو خواهند بود؛ بحران‌هایی موازی که تشدید هر یک، به تعمیق آن دیگری خواهد انجامید. فرماندهان طالبان درحالی طی چند سال گذشته و همزمان با رشد دامنه نفوذ تروریست‌های داعش، شاهد جداشدن تعداد وسیعی از جنگجویان خود بوده‌اند که به‌نظر می‌رسد حضور چهره‌ای جدید در رأس ساختار رهبری این گروه، اگرچه بسیاری از نارضایتی‌ها و شبهه‌ها پیرامون نامرئی‌بودن رهبر طالبان را از میان برخواهد داشت، اما با کنار زدن هاله‌های کاریزماتیک او که از سابقه جنگ‌آوری‌ها تا چهره آسیب‌دیده ملاعمر را شامل می‌شود، بسیاری از شبه‌نظامیان طالبان را روانه صفوف داعش و رهبر مقتدر آن، ابوبکر البغدادی کند.
«مایکل کوگلمن»، کارشناس افغانستان در مرکز مطالعات بین‌الملل «وودرو ویلسون» تنها ساعاتی پس از تأیید خبر مرگ رهبر طالبان در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه، ضمن اشاره به این واقعیت که مرگ ملاعمر، بزرگ‌ترین آزمون پیش‌روی طالبان از زمان تأسیس آن بوده ، از او به‌عنوان همان نیروی یکپارچه‌سازی نام برده است که ساختار شکننده طالبان در فقدان او به عرصه مجادلاتی جدی و بعضا خونین بدل خواهد شد. کوگلمن البته برای آزمون ادعای خود باید تنها چند ساعت به انتظار می‌نشست تا طالبان طی بیانیه‌ای رسمی، همان گزینه‌ای را به‌عنوان رهبر جدید خود معرفی کند که نه‌تنها بنابر پیش‌بینی‌ها احتمالا باعث تضعیف هرچه بیشتر این گروه در قیاس با دیگر رقبای منطقه‌ای خواهد شد، بلکه روند مذاکرات صلح با دولت وحدت ملی افغانستان را نیز وارد فاز بحرانی جدیدی خواهد کرد.
طالبان در حالی روز گذشته طی بیانیه‌ای، از «ملااختر محمد منصور»، رهبر و امیرالمومنین جدید طالبان به‌عنوان معتمد ملاعمر و هدایت‌کننده اصلی فعالیت‌های جهادی در ماه‌های اخیر تمجید کرده که دولت پاکستان که بنا بود در پایان ماه جاری میلادی میزبان مذاکرات صلح افغانستان باشد، گفت‌وگوهای طرفین را برای مدت نامعلومی به عقب انداخته است. وزارت خارجه افغانستان در حالی روز گذشته از تعهد همیشگی خود به تلاش برای برقراری صلح در کشور همسایه سخن گفته است که گفته می‌شود رهبر جدید طالبان از روابط نزدیکی با مقامات پاکستانی برخوردار است. ملااختر که طی سال‌های اخیر و پس از بازداشت ملابرادر، به معاونت ملاعمر دست یافته و اکنون با اکثریت آرای شورای نمایندگان طالبان در کویته پاکستان، به‌عنوان رهبر این گروه بنیادگرا انتخاب شده است، از مدت‌ها پیش و پس از آنکه با آغاز زمزمه صلح، ساختار فرماندهی طالبان دچار انشعاب شد، همواره پشتیبان مذاکرات بوده است. با تمام این اوصاف، نزدیکی روابط با پاکستان و همسویی با روند مذاکرات صلح چندان‌که دولت اشرف غنی، رئیس‌جمهوری افغانستان را نسبت به گشایش در مذاکرات صلح خوشبین کرده، دلگرم‌کننده نیست. شاهد این مدعا نیز تعمیق هرچه بیشتر دوگانه مخالفان و موافقان صلح در ساختار فرماندهی طالبان است که برای مثال در بیانیه روز گذشته دفتر سیاسی این گروه در دوحه، پایتخت قطر، به‌خوبی نمایان شده است. دفتر سیاسی طالبان به ریاست طیب‌آقا، یکی از فرماندهان ارشد این گروه که خواستار جانشینی «ملایعقوب»، فرزند ٢٦ساله ملاعمر بوده در حالی از روند مذاکرات صلح در پاکستان اظهار بی‌اطلاعی کرده است که انتصاب «سراج‌الدین حقانی»، رهبر شبکه حقانی و یکی از خشن‌ترین گروه‌های جهادی در مرز پاکستان و افغانستان به معاونت رهبر جدید طالبان، چشم‌انداز صلح در منطقه را در هاله‌ای از ابهام فرو خواهد برد.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: