رشد مقاومت میکروبی تهدید جدی برای ایرانیان
ساعت 24- زیر پوست بهداشت و درمان ایرانیان که به مدد اتمیزه شدن دانش پزشکی به دهه رشته کوچک و بزرگ تبدیل شده است چه می گذرد؟ بخشی از رمز ورازهای این پرسش را شاید حضور در کنگره ها و همایش ها و سمینارهای پرشمار مرتبط با زیر شاخه های پزشکی به دست آورد . در این همایش های علمی – کارشناسی اخبار و گزارشهای بهت برانگیزی شنیده می شود که انتشار عمومی نداشتند.
به طور مثال محمد مهدي فيض آبادي رييس شانزدهمين كنگره بين المللي میکروبشناسی ایران و برخي از سخنرانان اين كنگره در لا به لاي بحث هاي پيچيده علمي پزشكي نكات دردآوري را نيز به زبان ساده بيان كردند.آنها از "مقاومت ميكروبي"در ايران به دلايل گوناگون خبر دادند. دراين همايش مشكلات ميكرو بيولوژي ودلايل گسترش مقاوت ميكروبها در برابر داروها سخن گفتند.
توافق وين و مهمانان فزاينده كنگره
فیضآبادی در شروع حرفهايش به این مساله اشاره کرد که کنگره شانزدهم، بسیار متفاوت از کنگرههای پیشین است. چرا که تعداد مقالات افزایش یافته و کیفیت آنها بیشتر شده است. همچنین به خاطر فضای بعد از توافق هستهای، روابط بین المللی بهبود یافته و این مساله، سه اتفاق مهم را موجب شده: حمایتهای بهتر بینالمللی، میهمانان خارجی بیشتر و تعداد بالاتر کشورهای شرکتکننده.
رییس کنگره میکروبیولوژی ایران، اما گلایههایی هم داشت. او میگفت که میکروبیولوژی در ایران، به آن جایگاهی که باید، نرسیده است و این یعنی مشکلات میکروبی روز به روز بیشتر خواهند شد. یکی از این مشکلات، معضلی است که حتی گاها به عنوان خطرناکترین تهدید علیه زندگی انسانها شمرده میشود و اگر به درستی به آن پرداخته نشود، رشد خواهد کرد؛ مقاومت میکروبی.
تنگ نظری ایرانی، تهدید جهانی
سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۱۴، مقاومت دارویی در برابر آنتی بیوتیکها را یک تهدید بزرگ جهانی خواند. چرا که اگر میکروبها، نسبت به آنتی بیوتیکها مقاوم شوند، دیگر بشر راه درمانی برای بیماریهای عفونی نخواهد داشت. اکنون مقاومت میکروبی در ایران رو به رشد است و فیض آبادی، یکی از علل آن را خلا به کارگیری میکروب شناسان میداند. به گفته او، حتی بخشنامهای صادر شده که مراکز درمانی را مکلف میکند از استخدام میکروبشناس خودداری کنند. این مساله، باعث افزایش هزینه درمان هم شده است. چراکه مقاومت میکروبی، به معنای لزوم به کارگیری راههای درمانی جدید و پر خرج است. به عقیده فیضآبادی، مقاومت میکروبی دو نوع هزینه را افزایش داده: هزینه مالی و هزینه جانی. چرا که بسیاری از بیماران، هزینه ناتوانی آنتی بیوتیک در درمان را با جانشان میپردازند.
فیض آبادی البته دو عامل دیگر را هم برای رشد نیافتگی میکروبیولوژی در کشور عنوان میکند: اولی مشکلات آموزشی است. دانشجوها و محققین کشور، با محیطهای پژوهشی و درمانی آشنا نیستند. و دومین عامل این است که متخصصین رشتههای دیگر، در این رشته دخالت میکنند. او متخصصین آزمایشگاه را مثال میزند.
بیشترین بودجه، کمترین نتیجه
سخنران ديگر مراسم، دبیر علمی کنگره بود. حسن شجاعی با دستی پر پشت تریبون رفت تا درباره روند برگزاری مراسم و نحوه اجرای آن را توضیح دهد. وی گفت که در این کنگره، موضوعاتی جدید مطرح شده که تاکنون سابقه نداشته است. مانند بحث داروهای نظامی یا انتظامی، یا داروهایی که مورد استفاده این نیروها قرار میگیرند و حتی یک پنل تخصصی به این موضوع اختصاص داده شده بود که نمایندگان نیروی انتظامی نیز در آن حضور داشتند.
شجاعی همچنین ملاک انتخاب مقالات را، نه فقط کیفیت، که رعایت نوعی عدالت دانست. چرا که در نظر او، تنها انیستیتو پاستور و رازی توان تولید مقالات باکیفیت را دارند. در حالی هدف این بوده که مقالاتی از دورافتادهترین نقاط ایران نیز در این کنگره ارائه شود.
وی همچنین تنوع مقالات ارائه شده در این کنگره را بالا دانست. اما گفت که میکروبشناسی بالینی در صدر پژوهشها قرار میگیرد و این مساله جای تامل دارد. چرا که نشانگر آن است که میکروبیولوژی، در جامعه درگیر نیست.
شجاعی در نهایت به این مساله اشاره کرد که بیشترین مقالات ارائه شده از دانشگاه آزاد اسلامی بودهاند و کمترین آنها از موسسات تحقیقاتی. این در حالی است که این موسسات بیشترین بودجه پژوهشی کشور را در اختیار دارند و بیشترین تعداد هیات علمی، در موسسات تحقیقاتی اشتغال دارند.
پروبیوتیک در برابر آنتي بوتيك
كارشناسان باوردارند وقتي افراد بیش از اندازه مورد نياز بدن آنتیبیوتیک مصرف مي كنند اين كارنهتنها باعث ایجاد مقاومت میکروبی مي شود بلكه باکتریهای مفید در بدن را هم نابود میکنند. این اتفاق به ضعف سیستم ایمنی بدن منجر میشود. نتایج تحقیقات نشان داده اگر به کودکان بیش از حد آنتیبیوتیک تزریق شود، بعد از سن ۷ سالگی، چاق خواهند شد. وسواس بیش از حد در تمیز نگاه داشتن کودکان، موجب ضعف سیستم ایمنی و بروز آلرژی میشود. کودکانی که در مزارع بزرگ میشوند یا کودکانی که با حیوانات بازی میکنند، سیستم ایمنی قوی تری دارند. همچنین به دلیل آنکه شیر مادر غنی از باکتریهای مفید است، تغذیه نوزاد با این شیر میتواند نتایج موثری در افزایش ضریب ایمنی بدن داشته باشد. استفاده از محصولات پروبیوتیک را راهکاری برای افزایش باکتریهای مفید در بدن میداند. این محصولات، با دوزی از باکتری غنی شده و میتوانند سیستم ایمنی بدن را تقویت کنند. البته او معتقد است با وجود اینکه این محصولات اثرگذاری زیادی دارند، اما سرمایهگذاری و تحقیقات کمی در مورد آنها انجام شده است.
توافق وين و مهمانان فزاينده كنگره
فیضآبادی در شروع حرفهايش به این مساله اشاره کرد که کنگره شانزدهم، بسیار متفاوت از کنگرههای پیشین است. چرا که تعداد مقالات افزایش یافته و کیفیت آنها بیشتر شده است. همچنین به خاطر فضای بعد از توافق هستهای، روابط بین المللی بهبود یافته و این مساله، سه اتفاق مهم را موجب شده: حمایتهای بهتر بینالمللی، میهمانان خارجی بیشتر و تعداد بالاتر کشورهای شرکتکننده.
رییس کنگره میکروبیولوژی ایران، اما گلایههایی هم داشت. او میگفت که میکروبیولوژی در ایران، به آن جایگاهی که باید، نرسیده است و این یعنی مشکلات میکروبی روز به روز بیشتر خواهند شد. یکی از این مشکلات، معضلی است که حتی گاها به عنوان خطرناکترین تهدید علیه زندگی انسانها شمرده میشود و اگر به درستی به آن پرداخته نشود، رشد خواهد کرد؛ مقاومت میکروبی.
تنگ نظری ایرانی، تهدید جهانی
سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۱۴، مقاومت دارویی در برابر آنتی بیوتیکها را یک تهدید بزرگ جهانی خواند. چرا که اگر میکروبها، نسبت به آنتی بیوتیکها مقاوم شوند، دیگر بشر راه درمانی برای بیماریهای عفونی نخواهد داشت. اکنون مقاومت میکروبی در ایران رو به رشد است و فیض آبادی، یکی از علل آن را خلا به کارگیری میکروب شناسان میداند. به گفته او، حتی بخشنامهای صادر شده که مراکز درمانی را مکلف میکند از استخدام میکروبشناس خودداری کنند. این مساله، باعث افزایش هزینه درمان هم شده است. چراکه مقاومت میکروبی، به معنای لزوم به کارگیری راههای درمانی جدید و پر خرج است. به عقیده فیضآبادی، مقاومت میکروبی دو نوع هزینه را افزایش داده: هزینه مالی و هزینه جانی. چرا که بسیاری از بیماران، هزینه ناتوانی آنتی بیوتیک در درمان را با جانشان میپردازند.
فیض آبادی البته دو عامل دیگر را هم برای رشد نیافتگی میکروبیولوژی در کشور عنوان میکند: اولی مشکلات آموزشی است. دانشجوها و محققین کشور، با محیطهای پژوهشی و درمانی آشنا نیستند. و دومین عامل این است که متخصصین رشتههای دیگر، در این رشته دخالت میکنند. او متخصصین آزمایشگاه را مثال میزند.
بیشترین بودجه، کمترین نتیجه
سخنران ديگر مراسم، دبیر علمی کنگره بود. حسن شجاعی با دستی پر پشت تریبون رفت تا درباره روند برگزاری مراسم و نحوه اجرای آن را توضیح دهد. وی گفت که در این کنگره، موضوعاتی جدید مطرح شده که تاکنون سابقه نداشته است. مانند بحث داروهای نظامی یا انتظامی، یا داروهایی که مورد استفاده این نیروها قرار میگیرند و حتی یک پنل تخصصی به این موضوع اختصاص داده شده بود که نمایندگان نیروی انتظامی نیز در آن حضور داشتند.
شجاعی همچنین ملاک انتخاب مقالات را، نه فقط کیفیت، که رعایت نوعی عدالت دانست. چرا که در نظر او، تنها انیستیتو پاستور و رازی توان تولید مقالات باکیفیت را دارند. در حالی هدف این بوده که مقالاتی از دورافتادهترین نقاط ایران نیز در این کنگره ارائه شود.
وی همچنین تنوع مقالات ارائه شده در این کنگره را بالا دانست. اما گفت که میکروبشناسی بالینی در صدر پژوهشها قرار میگیرد و این مساله جای تامل دارد. چرا که نشانگر آن است که میکروبیولوژی، در جامعه درگیر نیست.
شجاعی در نهایت به این مساله اشاره کرد که بیشترین مقالات ارائه شده از دانشگاه آزاد اسلامی بودهاند و کمترین آنها از موسسات تحقیقاتی. این در حالی است که این موسسات بیشترین بودجه پژوهشی کشور را در اختیار دارند و بیشترین تعداد هیات علمی، در موسسات تحقیقاتی اشتغال دارند.
پروبیوتیک در برابر آنتي بوتيك
كارشناسان باوردارند وقتي افراد بیش از اندازه مورد نياز بدن آنتیبیوتیک مصرف مي كنند اين كارنهتنها باعث ایجاد مقاومت میکروبی مي شود بلكه باکتریهای مفید در بدن را هم نابود میکنند. این اتفاق به ضعف سیستم ایمنی بدن منجر میشود. نتایج تحقیقات نشان داده اگر به کودکان بیش از حد آنتیبیوتیک تزریق شود، بعد از سن ۷ سالگی، چاق خواهند شد. وسواس بیش از حد در تمیز نگاه داشتن کودکان، موجب ضعف سیستم ایمنی و بروز آلرژی میشود. کودکانی که در مزارع بزرگ میشوند یا کودکانی که با حیوانات بازی میکنند، سیستم ایمنی قوی تری دارند. همچنین به دلیل آنکه شیر مادر غنی از باکتریهای مفید است، تغذیه نوزاد با این شیر میتواند نتایج موثری در افزایش ضریب ایمنی بدن داشته باشد. استفاده از محصولات پروبیوتیک را راهکاری برای افزایش باکتریهای مفید در بدن میداند. این محصولات، با دوزی از باکتری غنی شده و میتوانند سیستم ایمنی بدن را تقویت کنند. البته او معتقد است با وجود اینکه این محصولات اثرگذاری زیادی دارند، اما سرمایهگذاری و تحقیقات کمی در مورد آنها انجام شده است.
