۳۰ هزار ميليارد تومان پول مردم در بانكها قفل شده است
چگونه ۶۰ هزار میلیارد تومان از جیب پساندازکندگان میرود
ساعت ۲۴- شهروندان ایرانی در سراسر کشور از زن و مرد و پیر و جوان، روستایی و شهری، آموزگار یا پیشهور و کاسب و کارخانهدار، ناگزیرند برای زندگی و کار خود بخشی از درآمد خود را پسانداز کنند. جاهایی که میشود پولها را پسانداز کرد و در ضمن سودی دستکم به اندازه نرخ تورم به دست آورد یا بانکهای دولتی و خصوصیاند، یا باید اوراق قرضه خرید، یا اینکه به بازار سهام و بورس و خرید خانه و سکه و طلا و ارز برد.
شمار قابل توجهي از پساندازكنندگان ايراني كه پولهاي خرد دارند و پساندازشان تا حداكثر ۲۰ ميليون تومان است جز شعبه هزاران بانك جاي ديگري را نميشناسند و پسانداز خود را به اين مراكز مالي – پولي ميسپارند. بانكها براي اينكه بتوانند سودي مناسب به پساندازكنندگان بدهند آنها را به متقاضيان پول اعم از دولت يا افراد خصوصي به صورت اعتبار دوام ميدهند و از آنها سودي ميگيرند. به ميزاني كه بانكها، كارآمد باشند و بتوانند از منابع خود سود بيشتري به دست آورند ميتوانند با دستهاي بازتر به سپردهگذاران سود بدهند، اما الان وضع بانكها چگونه است؟
اعداد حيرتانگيز و تاسفباري شنيده ميشود. يك عدد بهتآور اين است كه ۳۰۰ هزار ميليارد تومان از منابع بانكها فقط در دو محل گير افتاده است: يك جايي كه پول بانكها را برداشته و پس نميدهند شركتهاي دولتياند. يك مقام ارشد بانك مركزي گفته است ۴۰ ميليارد دلار از منابع بانكها نزد شركتهاي نفتي دولتي قفل شده و بيرون نميآيد.
يك محاسبه ساده نشان ميدهد كه با دلار معادل ۳ هزار تومان رقمي برابر با ۱۲۰۰ ميليارد تومان ميشود. علاوه بر اين شماري از افراد حقيقي و حقوقي غيردولتي نيز مطالبات معوقه زيادي دارند كه پس نميدهند.
سرمايهگذاري بانكها در ساختمان كه در سالهاي ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ تشديد شد و سقوط و تثبيت دادوستد قيمت ملك اين پولها را نيز بلوكه كرده است. در صورتي كه سود ۳۰۰ هزار ميليارد تومان را با نرخ ۲۰ درصد در سال محاسبه كنيم رقمي برابر ۶۰ هزار ميليارد تومان ميشود كه رقم فوقالعاده بالايي به حساب ميآيد.
نكته غمانگيزي كه بانكهاي ايراني با آن مواجه شدهاند اين است كه براي ماندن در بازار و نشان دادن قدرت خود كه سرپا هستند و ورشكسته نشدهاند به سراغ استقراض از بانك مركزي حركت كردهاند و همچنين ناگزير ميشوند حدود ۱۰ درصد از سپردههاي خود را به بانك مركزي پرداخت كنند تا ذخيره قانوني شود. بانكها براي دريافت وام از بانك مركزي كه همواره با عدم برگشت مواجه شده است ۳۰ درصد سود ميهند و در برابر پولي كه به بانك مركزي ميدهند فقط ۲ درصد سود ميگيرند. اينها بخشي از روزگار اندوهبار نظام بانكي ايران است كه در نهايت به زيان سپردهگذاراني است كه بيخبر از همه جا هنوز جايي بهتر از بانكها براي پسانداز پيدا نميكنند.
اعداد حيرتانگيز و تاسفباري شنيده ميشود. يك عدد بهتآور اين است كه ۳۰۰ هزار ميليارد تومان از منابع بانكها فقط در دو محل گير افتاده است: يك جايي كه پول بانكها را برداشته و پس نميدهند شركتهاي دولتياند. يك مقام ارشد بانك مركزي گفته است ۴۰ ميليارد دلار از منابع بانكها نزد شركتهاي نفتي دولتي قفل شده و بيرون نميآيد.
يك محاسبه ساده نشان ميدهد كه با دلار معادل ۳ هزار تومان رقمي برابر با ۱۲۰۰ ميليارد تومان ميشود. علاوه بر اين شماري از افراد حقيقي و حقوقي غيردولتي نيز مطالبات معوقه زيادي دارند كه پس نميدهند.
سرمايهگذاري بانكها در ساختمان كه در سالهاي ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ تشديد شد و سقوط و تثبيت دادوستد قيمت ملك اين پولها را نيز بلوكه كرده است. در صورتي كه سود ۳۰۰ هزار ميليارد تومان را با نرخ ۲۰ درصد در سال محاسبه كنيم رقمي برابر ۶۰ هزار ميليارد تومان ميشود كه رقم فوقالعاده بالايي به حساب ميآيد.
نكته غمانگيزي كه بانكهاي ايراني با آن مواجه شدهاند اين است كه براي ماندن در بازار و نشان دادن قدرت خود كه سرپا هستند و ورشكسته نشدهاند به سراغ استقراض از بانك مركزي حركت كردهاند و همچنين ناگزير ميشوند حدود ۱۰ درصد از سپردههاي خود را به بانك مركزي پرداخت كنند تا ذخيره قانوني شود. بانكها براي دريافت وام از بانك مركزي كه همواره با عدم برگشت مواجه شده است ۳۰ درصد سود ميهند و در برابر پولي كه به بانك مركزي ميدهند فقط ۲ درصد سود ميگيرند. اينها بخشي از روزگار اندوهبار نظام بانكي ايران است كه در نهايت به زيان سپردهگذاراني است كه بيخبر از همه جا هنوز جايي بهتر از بانكها براي پسانداز پيدا نميكنند.
