ابتكار جديد براي اجراي طرح «يك كمربند، يك جاده»
چین به منابع مالی اسلامی چشم دوخته است
ساعت 24-نفوذ اقتصادی آخرین هدف چین در سرمایهگذاریهای کلانی است که انجام میدهد. این بار به نظر میرسد منابع مالی اسلامی راه نفوذ جدید را برای چین در دنیای اقتصاد باز کرده است. چین برای دستیابی به این هدف از طرح «یک کمربند، یک جاده» استفاده میکند تا توسعه روابط اقتصادی با آسیا به ویژه خاورمیانه را تامین کند.
div align="justify">نفوذ اقتصادي آخرين هدف چين در سرمايهگذاريهاي كلاني است كه انجام ميدهد. اين بار به نظر ميرسد منابع مالي اسلامي راه نفوذ جديد را براي چين در دنياي اقتصاد باز كرده است. چين براي دستيابي به اين هدف از طرح «يك كمربند، يك جاده» استفاده ميكند تا توسعه روابط اقتصادي با آسيا به ويژه خاورميانه را تامين كند.
به گزارش رويترز، درحالي كه بانكهاي جهان درحال تقويت روابط خود با كشورهاي اسلامي هستند و شركتهاي چيني به فكر استفاده از منابع مالي اسلامي موجود در كشورهاي ديگر افتادهاند، چين براي افزايش نفوذ اقتصادي خود در كشورهاي ديگر در پي استفاده از ماليه اسلامي است. چين با دارا بودن ۲۰ميليون نفر جمعيت مسلمان، دليل چنداني براي توسعه ماليه اسلامي در داخل اين كشور نميبيند اما پكن دلايل محكمي براي همكاري با سيستم ماليه اسلامي در كشورهاي ديگر دارد. چين قصد دارد براي بازسازي جاده ابريشم كه آسيا را به اروپا پيوند ميدهد تحت استراتژي «يك كمربند، يك جاده» روابط تجاري خود را با كشورهاي آسيايي تقويت كند. اين شبكه دربردارنده مراكز اصلي مالي اسلامي جهان يعني خاورميانه و جنوب شرق آسيا خواهد بود كه داراييهايي مطابق با شريعت اسلامي يك چهارم كل داراييهاي بانكي اين منطقه را تشكيل ميدهد.
كمربندي متصل به جاده
چندي پيش مركز مطالعات راهبردي و بينالمللي واشنگتن در مقالهيي درباره اين پروژه نوشت، كميسيون اصلاح و توسعه ملي چين كه عاليترين نهاد برنامهريزي اقتصادي اين كشور است، برنامه عمل تازهيي منتشر كرد كه جزييات كليدي ابتكار «يك كمربند، يك جاده» دولت چين را ترسيم ميكند. «شي جي پينگ» رييسجمهوري چين، اين برنامه را در كانون سياست خارجي و نيز راهبرد اقتصادي داخلي كشورش قرار داده است. «كمربند اقتصادي جاده ابريشم» و «جاده ابريشم دريايي قرن بيست و يك» ابتكارهايي هستند كه براي نخستين بار در پاييز ۲۰۱۳ از سوي رييسجمهوري چين و به ترتيب در جريان ديدارهايي از قزاقستان و اندونزي ارائه شدند. جزيياتي كه تاكنون توسط رسانههاي چيني منتشر شده، نشان ميدهد كه اين كمربند به عنوان شبكهيي طراحي شده از جادههاي فراسرزميني و خطوط آهن، لولههاي نفت وگاز و ديگر پروژههاي زيرساختي است كه از شهر «شيئان» در مركز چين آغاز و سراسر آسياي ميانه را درمينوردد و سرانجام به مناطق دوردستي چون مسكو، روتردام و ونيز ميرسد. اما عنوان «جاده» به شبكهيي از بنادر طراحي شده و ديگر پروژههاي زيرساختي ساحلي اطلاق ميشود كه جنوب و جنوب شرق آسيا را به شرق آفريقا و شمال درياي مديترانه متصل ميكند.
با توجه به فاصله موجود ميان كشورهاي منطقه در زيرساختها كه تريلياردها دلار برآورده شده است، اين ابتكار در واقع منابع فزاينده و هنگفت چين را در مركز توجه قرار ميدهد و به عنوان يك هويج مهم مالي براي برانگيختن دولتهاي آسيا به پيجويي همكاري بيشتر با پكن عمل ميكند.
رهبري چين به دنبال آن است تا گذار دشوار به هنجارهاي تازهيي از رشد اقتصادي كندتر و پايدارتر را مديريت كند. پروژههاي زيرساختي كه به عنوان بخشي از ابتكار كمربند و جاده پيشنهاد شدهاند- و بسيارشان هم از ميانه برخي از فقيرترين و عقبماندهترين مناطق چين عبور ميكنند- ميتواند تكانه لازم براي كمك به مهار اثرات اين كاهش عميق شونده رشد را فراهم آورد. پكن همچنين اميدوار است كه با بهبود ارتباط ميان استانهاي درحال توسعه جنوب با استانهاي غربي- و سواحل غنيتر آن- و نيز كشورهاي حول و حوش خود، طرح كمربند و جاده به درهمبافتگي و توان رقابت داخلي اقتصاد چين و افزايش رشد متوازن منطقهيي كمك كند. گذشته از اين در نظر است كه كار ساخت اين زيربناها از ظرفيت اضافي بسيار انبوه توليدات صنعتي چين استفاده كند و ورود كالاهاي چيني به بازارهاي منطقه را تسهيل كند. با اين حال اين طرح ريسكها و چالشهاي برجستهيي براي چين و همسايگانش است. مشكلات گذشته سرمايهگذاري چين در زيرساختهاي خارجي به ويژه در چارچوب تدابير دو جانبه نشان ميدهد كه برونداد بسياري از پروژههاي پيشنهادي نهايتا چيزي بيش از يك مشت كارهاي پرهزينه اما كمارزش نيست. تلاشهاي پكن چه با حسن نيت باشد يا نباشد تنشهاي ژئوپوليتيك در منطقهيي كه از گذشته هم دچار تنش بوده را افزايش ميدهد. همچنين پيامدهاي امنيتي مستقيمي از اين پروژه ناشي ميشود. جاده ابريشم آبي به ويژه ميتواند ظرفيت چين براي گسترش قدرت رو به افزايش نيروي دريايياش به سمت خارج را بيشتر كند همچنانكه دخالت چين در ايجاد زيرساختهاي فناوري اطلاعات منطقهيي ميتواند كانالهاي تازهيي براي پكن براي اعمال نفوذ در اين منطقه فراهم آورد.
خيز به سمت منابع اسلامي
در اين ميان، منابع اسلامي از جمله منابعي است كه چين چشم به آن دوخته است. «بن پينگ چانگ چئونگ» رييس بخش آسياپاسيفيك در اين باره گفت: «با توجه به استراتژي يك كمربند يك جاده، شركتهاي دولتي و خصوصي چيني اكنون تمايل بيشتري به بررسي گزينه استفاده از منابع مالي اسلامي دارند.»چئونگ گفت: مقامات چيني همچنين درحال بررسي صدور صكوك (اوراق بهادار) براي جمعآوري ۳۰ميليارد يوآن (۴.۷ميليارد دلار) اعتبار براي احداث يك خط آهن در استان شاندونگ هستند. در صورت موفقيتآميز بودن، اين رقم صكوك منتشر شده يكي از بزرگترين اعتبارات جمعآوري شده از طريق صكوك اسلامي خواهد بود. در ماه جولاي، موسسه مشورتي سيلك روتس در سنگاپور اعلام كرد كه واحدي از شركت دولتي هلدينگ توسعه سيچوان چين از اين موسسه خواسته تا در مورد تامين مالي از طريق منابع مالي اسلامي به آن مشاوره دهد. جاناتان فرايد، عضو موسسه حقوقي لينك ليترز در دوبي گفت: «مطمئنا برخي حركتها درحال انجام است كه حاصل ارتباطات تجاري رو به رشد بين چين و كشورهاي حاشيه خليج فارس است.»
سرمايهگذاران اسلامي به نوبه خود، پول زيادي براي خريداري صكوك ارزشگذاري شده به دلار دارند اما سابقه نشان ميدهد كه آنها به سرمايهگذاري در صكوكي گرايش دارند كه از سوي نهادها و موسسات معتبر صادر ميشوند. در سطح دولتي استفاده چين در ماليه اسلامي عمدتا از طريق بانك سرمايهگذاري زيرساختهاي آسيايي كه يك بانك جديدالتاسيس چند جانبه تحت حمايت پكن است، انجام خواهد گرفت.
به گزارش رويترز، درحالي كه بانكهاي جهان درحال تقويت روابط خود با كشورهاي اسلامي هستند و شركتهاي چيني به فكر استفاده از منابع مالي اسلامي موجود در كشورهاي ديگر افتادهاند، چين براي افزايش نفوذ اقتصادي خود در كشورهاي ديگر در پي استفاده از ماليه اسلامي است. چين با دارا بودن ۲۰ميليون نفر جمعيت مسلمان، دليل چنداني براي توسعه ماليه اسلامي در داخل اين كشور نميبيند اما پكن دلايل محكمي براي همكاري با سيستم ماليه اسلامي در كشورهاي ديگر دارد. چين قصد دارد براي بازسازي جاده ابريشم كه آسيا را به اروپا پيوند ميدهد تحت استراتژي «يك كمربند، يك جاده» روابط تجاري خود را با كشورهاي آسيايي تقويت كند. اين شبكه دربردارنده مراكز اصلي مالي اسلامي جهان يعني خاورميانه و جنوب شرق آسيا خواهد بود كه داراييهايي مطابق با شريعت اسلامي يك چهارم كل داراييهاي بانكي اين منطقه را تشكيل ميدهد.
كمربندي متصل به جاده
چندي پيش مركز مطالعات راهبردي و بينالمللي واشنگتن در مقالهيي درباره اين پروژه نوشت، كميسيون اصلاح و توسعه ملي چين كه عاليترين نهاد برنامهريزي اقتصادي اين كشور است، برنامه عمل تازهيي منتشر كرد كه جزييات كليدي ابتكار «يك كمربند، يك جاده» دولت چين را ترسيم ميكند. «شي جي پينگ» رييسجمهوري چين، اين برنامه را در كانون سياست خارجي و نيز راهبرد اقتصادي داخلي كشورش قرار داده است. «كمربند اقتصادي جاده ابريشم» و «جاده ابريشم دريايي قرن بيست و يك» ابتكارهايي هستند كه براي نخستين بار در پاييز ۲۰۱۳ از سوي رييسجمهوري چين و به ترتيب در جريان ديدارهايي از قزاقستان و اندونزي ارائه شدند. جزيياتي كه تاكنون توسط رسانههاي چيني منتشر شده، نشان ميدهد كه اين كمربند به عنوان شبكهيي طراحي شده از جادههاي فراسرزميني و خطوط آهن، لولههاي نفت وگاز و ديگر پروژههاي زيرساختي است كه از شهر «شيئان» در مركز چين آغاز و سراسر آسياي ميانه را درمينوردد و سرانجام به مناطق دوردستي چون مسكو، روتردام و ونيز ميرسد. اما عنوان «جاده» به شبكهيي از بنادر طراحي شده و ديگر پروژههاي زيرساختي ساحلي اطلاق ميشود كه جنوب و جنوب شرق آسيا را به شرق آفريقا و شمال درياي مديترانه متصل ميكند.
با توجه به فاصله موجود ميان كشورهاي منطقه در زيرساختها كه تريلياردها دلار برآورده شده است، اين ابتكار در واقع منابع فزاينده و هنگفت چين را در مركز توجه قرار ميدهد و به عنوان يك هويج مهم مالي براي برانگيختن دولتهاي آسيا به پيجويي همكاري بيشتر با پكن عمل ميكند.
رهبري چين به دنبال آن است تا گذار دشوار به هنجارهاي تازهيي از رشد اقتصادي كندتر و پايدارتر را مديريت كند. پروژههاي زيرساختي كه به عنوان بخشي از ابتكار كمربند و جاده پيشنهاد شدهاند- و بسيارشان هم از ميانه برخي از فقيرترين و عقبماندهترين مناطق چين عبور ميكنند- ميتواند تكانه لازم براي كمك به مهار اثرات اين كاهش عميق شونده رشد را فراهم آورد. پكن همچنين اميدوار است كه با بهبود ارتباط ميان استانهاي درحال توسعه جنوب با استانهاي غربي- و سواحل غنيتر آن- و نيز كشورهاي حول و حوش خود، طرح كمربند و جاده به درهمبافتگي و توان رقابت داخلي اقتصاد چين و افزايش رشد متوازن منطقهيي كمك كند. گذشته از اين در نظر است كه كار ساخت اين زيربناها از ظرفيت اضافي بسيار انبوه توليدات صنعتي چين استفاده كند و ورود كالاهاي چيني به بازارهاي منطقه را تسهيل كند. با اين حال اين طرح ريسكها و چالشهاي برجستهيي براي چين و همسايگانش است. مشكلات گذشته سرمايهگذاري چين در زيرساختهاي خارجي به ويژه در چارچوب تدابير دو جانبه نشان ميدهد كه برونداد بسياري از پروژههاي پيشنهادي نهايتا چيزي بيش از يك مشت كارهاي پرهزينه اما كمارزش نيست. تلاشهاي پكن چه با حسن نيت باشد يا نباشد تنشهاي ژئوپوليتيك در منطقهيي كه از گذشته هم دچار تنش بوده را افزايش ميدهد. همچنين پيامدهاي امنيتي مستقيمي از اين پروژه ناشي ميشود. جاده ابريشم آبي به ويژه ميتواند ظرفيت چين براي گسترش قدرت رو به افزايش نيروي دريايياش به سمت خارج را بيشتر كند همچنانكه دخالت چين در ايجاد زيرساختهاي فناوري اطلاعات منطقهيي ميتواند كانالهاي تازهيي براي پكن براي اعمال نفوذ در اين منطقه فراهم آورد.
خيز به سمت منابع اسلامي
در اين ميان، منابع اسلامي از جمله منابعي است كه چين چشم به آن دوخته است. «بن پينگ چانگ چئونگ» رييس بخش آسياپاسيفيك در اين باره گفت: «با توجه به استراتژي يك كمربند يك جاده، شركتهاي دولتي و خصوصي چيني اكنون تمايل بيشتري به بررسي گزينه استفاده از منابع مالي اسلامي دارند.»چئونگ گفت: مقامات چيني همچنين درحال بررسي صدور صكوك (اوراق بهادار) براي جمعآوري ۳۰ميليارد يوآن (۴.۷ميليارد دلار) اعتبار براي احداث يك خط آهن در استان شاندونگ هستند. در صورت موفقيتآميز بودن، اين رقم صكوك منتشر شده يكي از بزرگترين اعتبارات جمعآوري شده از طريق صكوك اسلامي خواهد بود. در ماه جولاي، موسسه مشورتي سيلك روتس در سنگاپور اعلام كرد كه واحدي از شركت دولتي هلدينگ توسعه سيچوان چين از اين موسسه خواسته تا در مورد تامين مالي از طريق منابع مالي اسلامي به آن مشاوره دهد. جاناتان فرايد، عضو موسسه حقوقي لينك ليترز در دوبي گفت: «مطمئنا برخي حركتها درحال انجام است كه حاصل ارتباطات تجاري رو به رشد بين چين و كشورهاي حاشيه خليج فارس است.»
سرمايهگذاران اسلامي به نوبه خود، پول زيادي براي خريداري صكوك ارزشگذاري شده به دلار دارند اما سابقه نشان ميدهد كه آنها به سرمايهگذاري در صكوكي گرايش دارند كه از سوي نهادها و موسسات معتبر صادر ميشوند. در سطح دولتي استفاده چين در ماليه اسلامي عمدتا از طريق بانك سرمايهگذاري زيرساختهاي آسيايي كه يك بانك جديدالتاسيس چند جانبه تحت حمايت پكن است، انجام خواهد گرفت.