آمایش سرزمین با هدف رفع تهدید امنیت اقتصادی
آمايش سرزمين نوعي برنامهريزي بلندمدت براي توزيع بهتر جمعيت، امكانات و فعاليتهاي مختلف كشور با توجه به توان هر منطقه براي افزايش رشد اقتصادي است. يكي از مباحث مهم در برنامهريزي آمايش سرزمين كه از بعد اقتصادي و جمعيتي قابل بررسي است و ارتباط تنگاتنگي با امنيت اقتصادي دارد، بررسي وضعيت اشتغال و بيكاري در مناطق مختلف كشور است.
عدم توازن استاني و منطقهاي در ايجاد شغل و به تبع آن، بيكاري در برخي مناطق به تهديدي براي امنيت اقتصادي تبديل شده است.
نرخ مشاركت اقتصادي كل كشور كاهش يافته و اين وضعيت نگرانكننده است. مقايسه استانهاي كشور نشان ميدهد كه كاهش نرخ مشاركت در چند سال اخير روند متفاوتي در مناطق مختلف داشته است؛ براي مثال، در سيستان و بلوچستان، لرستان و كهگيلويه و بويراحمد بسيار كاهش يافته است.
كاهش نسبت شاغلان بخش كشاورزي در استانهاي گيلان و گلستان، با توجه به شرايط اقليمي و بهرهمندي از مزاياي طبيعي مانند نزولات آسماني، نشان از عدم برنامه ريزي متناسب با آمايش سرزمين در اين بخش دارد.
سهم بالاي شاغلان بخش خدمات در تهران و بوشهر قابل توجه است. برخي كارشناسان معتقدند، بسياري از مشغال مرتبط با دلالي و واسطهگري نيز در اين بخش مستتر هستند.
مقايسه روند بيكاري، نشان از اختلاف زياد اين شاخص در استانهاي مختلف دارد. براي مثال، نرخ بيكاري در استان تهران و كرمان كاهش يافته، اما در استانهاي خراسان شمالي و كردستان بسيار افزايشي بوده، همچنين نرخ بيكاري در استان لرستان چندين برابر استان گلستان و در استان همدان با نوسان زيادي مواجه بوده است.
برنامهريزي براي آمايش سرزمين اين امكان را فراهم ميسازد كه فرصتهاي شغلي به صورت همگن و يكسان در سراسر كشور توزيع شوند و هر منطقهاي با توجه به مزيتهايي كه دارد فرصتهاي شغلي جديد ايجاد كند.
توان بالقوه و بالفعل مناطق مختلف، مديريت و برنامهريزي كشور با نگاه آمايش سرزمين، كاهش نرخ بيكاري، سرمايهگذاري در مناطق مختلف بر اساس توان و مزيتهاي شناسايي شده، كمك به احياي كشاورزي و نيروي شاغل در اين بخش در مناطق حاصلخيز، ايجاد فرصتهاي شغلي بر اساس ظرفيت نيروي انساني و مزيتهاي هر منطقه. در بهبود آمايش سرزمين و كاهش تهديدات امنيت اقتصادي در مناطق مختلف، ضروري هستند.
