پتروشیمی پل ارتباط ایران و جهان
نظر شما درباره جايگاه ايران در صنعت نفت و گاز جهان چيست؟
ايران بزرگترين دارنده ذخاير گازي جهان است و درمجموع حجم ذخاير نفت و گاز ايران در جهان نيز رتبه اول را دارد و كسب اين جايگاه ايجاب ميكند برنامهريزي درست و جدي براي بهرهبرداري از اين منابع صورت گيرد. در مقام مقايسه بايد گفت مثلا در بخش كشاورزي سنتي با كمبود آب مواجهه هستيم و قطعا نميشود در اين حوزه با روشهاي سنتي خيلي مانور داد و نياز به تمهيدات اساسي دارد. ولي مزيت رقابتي كشور ايران بيشتر در حوزه نفت و گاز و صنايع مرتبط با آن است كه بسيار متنوع بوده و اشتغالزايي بالايي دارد، از ويژگي بارز صنايع نفت و گاز اين است كه دانش فني گستردهاي در درون آن نهفته و كارشناسان ايراني بهخوبي توانستهاند پيشرفتهاي قابلتوجهي در اين حوزه كسب كرده و قطعا هر چه اين صنعت توسعه پيدا كند ما ازنظر سطح دانش به جايگاه بالاتري سوق يابيم، خوشبختانه سطح اين دانش بهقدري عميق است كه اگر در صنايع نفت و گاز كه از صنايع بسيار مدرن و امروزي است به جايگاه علمي بالايي برسيم در همه صنايع رتبه بالاتري را به خود اختصاص خواهيم داد.
به نظر شما صنعت پتروشيمي ايران متناسب با جايگاه اصلي خود هست يا خير؟
كشور چين ميادين گازي متعارفي ندارد از زغالسنگ گاز استخراج ميكند و گاز توليدي را در پتروشيمي باقيمت بالا مصرف ميكند ولي در صنعت پتروشيمي پيشرفت داشته و امروزه چين در توليد كود اوره حدود ۱۵ برابر ايران توليد اوره و آمونياك دارد. هرگاه ما بخواهيم براي سرمايهگذاري در صنعتي،FS يا مطالعات فني و اقتصادي تهيه كنيم بحث اصلي و اساسي بازارهاي هدف است لذا سرمايهگذاراني كه سريعتر و زودتر سرمايهگذاري ميكنند بخشي از بازار را به خود اختصاص ميدهند FS و مطالعات بازار ساير شركتهاي بعدي را تحت تاثير خود قرار ميدهند براي مثال اگر بخواهيم يك كارخانه توليد اوره آمونياك تاسيس كنيم بايد مطالعه و بررسي شود كه آيا كارخانهاي با اين توليدات وجود دارد يا خير؟ آيا بازار هدف براي فروش محصولات وجود دارد؟ در حال حاضر چين قصد دارد ۱۷ كارخانه الفيني راهاندازي كند درحالي كه قبل از چين، ايران بايد اين كارخانهها را با توليد انواع گريدها راهاندازي كند زيرا ايران توانايي توليد الفين با گريدهاي خاص در سطح و جايگاه جهاني را دارد؛ بايد پتروشيميهاي ايران همكاري و تعامل دوسويه با سرمايهگذاران خارجي در توليد محصولات پايه الفين ازجمله PE. PP و ساير محصولات در مقياس جهاني توليد و صادرات داشته باشد. به اميد روزي كه بتوانيم ۲۰ الي ۳۰ ميليون تن PP, PE و ساير محصولات پتروشيمي از گريدهاي جديد توليد كنيم و بايد با اين هدفگذاري جايگاه ما به اين سمت سوق داده شود. ما به دنبال اين هستيم باهمت متخصصان گريدهاي جديد در سطح ملي توليد شود كه در پي آن اشتغالزايي و ارزشافزوده زيادي براي كشور در پي خواهد داشت.
نظر شما درباره قيمت خوراك واحدهاي پتروشيمي چيست؟
قيمت خوراك پتروشيميها در حال حاضر بالاتر از قيمت جهاني است ولي متاسفانه در اين خصوص جوسازي مشكوكي وجود دارد و هر از چند گاهي برخي رسانهها در اين مورد خط اشتباه ميدهند و اينكه گفته ميشود كه پتروشيميها رانت دريافت ميكنند غيرواقعي و مخل توسعه اين صنعت است. لازم به ذكر است در كشور ما سالانه ۲۰۰ ميليارد مترمكعب گازمتان توليد ميشود كه ۶ ميليارد مترمكعب آن به عنوان خوراك در پتروشيميها مصرف ميشود كه حدود ۳ درصد كل توليد گاز ايران است و اين گاز به قيمت ۱۳ سنت به پتروشيميها فروخته ميشود درحالي كه قيمت جهاني آن حدود ۱۰ سنت است. متاسفانه در برخي صنايع و نيروگاهها كه گاز ارزان دريافت ميكنند و مصارف خانگي و تجاري حدود ۳۰ درصد گاز ارزاني (حدود يكپنجم قيمت گازي كه به عنوان خوراك تحويل پتروشيميها ميشود) به آنها تحويل داده ميشود، هدر ميرود اين هدر رفت بيش از ۵۰ ميليارد مترمكعب در سال است.
لازم است بهمنظور جلوگيري از هدر رفت مصارف گازي، رسانهها بهصورت گسترده آموزش لازم را درباره صرفهجويي در مصرف گاز در تمام سطوح جامعه، بويژه دانشآموزان در مدارس فرهنگسازي نمايند. پوشيدن لباس تابستانه در زمستان سرد داخل منازل نماد اسرافگرايي است. در كدام كشور توسعهيافته چنين فرهنگي وجود دارد؟ و حل اين معضل فرهنگي نياز به فرهنگسازي توسط همه رسانهها است.
نكته ديگر اينكه در حال حاضر كل اتاني كه در كل صنعت پتروشيمي كشور در سال ۱۳۹۴ مصرف ميشود حدود، ۴ ميليون تن بوده است و قيمت اتان در جهان در حال حاضر حدود ۱۸۰ دلار است ولي اتان ۲۴۵ دلار تحويل پتروشيميها ميشود و قطعاً اگر پتروشيميها وجود نداشتند اين گاز اتان به همراه گاز متان باقيمت ۲ الي ۳ سنت صرف مصارف خانگي و تجاري ميشد؛ و بايد به اين نكته توجه داشت كه در اوج تحريمها پتروشيميها بودند كه نقش مهمي در كنترل قيمت ارز كشور و جلوگيري از ايجاد بحران داشتند و انتظار ما قيمتگذاري معقول خوراك واحدهاي پتروشيمي است. بايد نگاه مثبتتري به سرمايهگذاريهاي مولد و اشتغالزا داشته باشند، ضمن اينكه قانون بهدرستي اعمال شود و سليقهاي نباشد و منافع كلان تحت تاثير جو رسانهها و فضاسازيهاي ضد سرمايهگذاري قرار نگيرند.
به نظر شما مهمترين مشكلي كه در حال حاضر براي توسعه صنايع پاييندستي پتروشيمي وجود دارد چيست؟
از مهمترين مشكلات، تامين منابع مالي، تامين تجهيزات و قطعات و بحث لاي سنسور است كه در شرايط فعلي انرژي زيادي را ميطلبد و قطعاً سرعت ما را در مسير توسعه كند مينمايد ولي با رفع كامل تحريمها شاهد شكوفايي صنعت پتروشيمي خواهيم بود و ميتوانيم تجهيزات و قطعات و فنّاوري جديد خريداري كنيم و به فكر ارتباط با شريكهاي خارجي باشيم و تاكيد ميكنم در سرمايهگذاري جديد شريك خارجي يكي از اهداف باشد چراكه به دنبال آن بازار هدف تضمين و امنيت سرمايهگذاري بيشتر ميشود... بايد سعي شود بخش خصوصي را ترغيب كنيم كه در صنعت پتروشيمي و خوشههاي پاييندستي پتروشيمي مطالعات بيشتري انجام شود و حتي آمادگي اين را داشته باشيم با شركتهاي خصوصي سرمايهگذاري مشترك انجام دهيم و اين اميدواري را به شركا بدهيم كه تا زماني كه كارخانه به سوددهي و پايداري كامل رسيد كل سهام را از طريق بورس به سرمايهگذار واگذار كنيم و درنهايت در شركت جديد ديگري سرمايهگذاري كنيم و درواقع نقش ما حكم يك مولد باشد و بهاينترتيب خوشههاي صنعتي جديدي در موضوعات باارزش اقتصادي بالا ايجاد كنيم.
تاثير توسعه صنعت پتروشيمي و مراودات جهاني و نقش ايران در اقتصاد بينالمللي چيست؟
بايد گفت اقتصاد جهاني درهمتنيده است و اين درهم تنيدگي باعث ارتباط نزديكتر كشورها شده درصورتيكه صنايع ما اين توانايي را داشته باشند كه نيازهاي شركتهاي خارجي را تامين كنند قطعا وابستگي به ما ايجاد ميشود و اين درهم تنيدگي اقتصادي در ارتباطات سياسي و بينالمللي كشورها تاثير داشته و با توجه به اهميت كشور ايران در صنعت پتروشيمي هرچه صنعت پتروشيمي پيشرفت و توسعه پيدا كند جايگاه ايران در چانهزنيهاي جهاني و مراودات بينالمللي و همچنين سطح ايران از بعد معنوي در مراودات جهاني و معادلات بينالمللي تحت تاثير قرار ميگيرد و اينيك درآمد معنوي بزرگي است كه كنار درآمدهاي اقتصادي نصيب كشور ميشود كه تاكنون كمتر به آن توجه شده درحالي كه در بلندمدت ارزش آن براي منافع ملي از درآمد ارزي و ريالي كمتر نيست.
از برنامهها و پروژههاي پتروشيمي جم بفرماييد كه چه رويكردي در دوران تصدي خودخواهيد داشت؟
از برنامههاي توسعهاي در پتروشيمي جم، مطالعات دربارهتان RECOVERY و صنايع پاييندستي، سرعت بخشيدن به پيشرفت پروژههاي ABS,RUBBER و توليد انواع كامپاندها در طي چند سال آينده از اهداف مهم اين شركت است؛ و اميدواريم با اجراي اين برنامهها پتروشيمي جم به عنوان جامجم و نگين انگشتري صنعت پتروشيمي كشور بيشازپيش بدرخشد.
سيد حسين ميرافضلي مديرعامل شركت پتروشيمي جم پيش از اين در بخشهاي گوناگون نفت، مديريت داشته و مديريت پتروشيمي خراسان از جمله فعاليتهاي وي است.
