آيا سال بعد دنياي مجمع جهاني اقتصاد وارونه خواهد شد؟
سایه پوپولیسم بر داووس
ساعت 24-در داووس واژههای مشخصی استفاده میشود که مردم در موافقت با آن سر تکان میدهند. این واژهها شامل «پایداری» میشود. واژههای دیگری هم است که جمعیت شرکتکننده در مجمع جهانی اقتصاد را هم نگران میکند. واژه امسال «پوپولیست» بود.
به گزارش فايننشال تايمز، در داووس واژههاي مشخصي استفاده ميشود كه مردم در موافقت با آن سر تكان ميدهند. اين واژهها شامل «پايداري» ميشود. واژههاي ديگري هم است كه جمعيت شركتكننده در مجمع جهاني اقتصاد را هم نگران ميكند. واژه امسال «پوپوليست» بود. پوپوليستها آن نيروهاي سياسي هستند كه ايدههايي را كه عموما يا خطرناك ديده ميشوند يا سهلالوصول به جلو ميبرند. اين ايدهها مثل ساختن يك ديوار براي دور نگهداشتن پناهجويان از ايالات متحده، ترك بريتانيا از اتحاديه اروپا يا هر كس ديگري كه تعرفهها را بالا ببرد يا تغييرات جوي را كنار بگذارد، است. اين نيروها در حال برخاستن هستند. امسال سايه دونالد ترامپ بر داووس بسيار پررنگ بود. همينطور دورنماي پناهجويان سرازير شده به اروپا آنقدر مورد توجه قرار گرفته كه رهبراني از قبيل آنگلا مركل صدر اعظم آلمان را تضعيف كرده است. وسيعتر نگاه كنيم، آنهايي كه در داووس هستند - بازرگانان و اليتهاي سياسي - مطلع هستند كه آنها شديدا نمايانگر افراد «غير پوپوليست» هستند كه مورد هدف خشم عمومي و افراد سرخورده هستند. دير يا زود اكثر سالنهاي گفتوگو در داووس به سمت انتخابات رياستجمهوري امريكا ميچرخد. به تدريج بر مردمي كه در كناره سوييس هستند اين موضوع روشن ميشود كه يا آقاي ترامپ يا تد كروز، سناتور تگزاس، به احتمال نامزدي جمهوريخواهان را از آن خود ميكنند و ممكن است يك اتفاق غيرمنتظره روي دهد – پيروزي ترامپ يا كروز در انتخابات رياستجمهوري ماه نوامبر.
البته كسي اين تحليل را قبول نميكند. اريك كانتور، رهبر اكثريت جمهوريخواهان در مجلس نمايندگان در يك نشست داووس گفته بود كه او ترديد دارد كه نامزدي آقاي ترامپ بتواند از مرحله اوليه انتخابات كه تصميم ميگيرد چه كسي نامزد جمهوريخواهان باشد، عبور كند. اما همين آقاي كانتور در انتخابات سال 2014 كرسي خود را به دايو برات كه يك پوپوليست است، باخت.
در همين حال سياستمداران اروپايي در نبرد پوپوليستي با يكديگر هستند. خانم مركل كه سخنرانياش به گرمي مورد استقبال در داووس قرار ميگيرد، مجبور شد كه امسال به خاطر بجران پناهجويان در كشورش بماند. در غياب او جواشيم گاوك رييسجمهوري آلمان، صحنه را به دست گرفت تا به ظرافت و در پرده به خانم مركل بتازد كه چرا محدوديت عددي را براي تعداد پناهجوياني كه آلمان ميتواند قبول كند، قبول نكرده است. او بحث كرد كه «اگر دمكراتها نميخواهند درباره محدوديتها سخني بگويند در اين صورت پوپوليستها و بيگانهستيزها خواهند گفت.» آقاي گاوك در هشداري نسبت به تاثيرات سياسي جريان پناهجويان تنها نبود. مارك روت، نخستوزير هلند هم هشدار داد كه اروپا «6 تا 8هفته» وقت دارد تا جريان پناهجويان را مسدود كند در غير اين صورت فشار براي تحميل دوباره كنترل مرزها در درون اتحاديه اروپا غيرقابل كنترل خواهد شد.
در همين حال داووس درگير اين ايده هم است كه شايد پادشاهي متحد [ بريتانيا ] امسال راي به ترك اتحاديه اروپا دهد. ديويد كامرون، نخستوزير پادشاهي متحد، در سخنراني كه در داووس انجام داد و اين اعتماد را به مردمي كه در آنجا بودند، داد كه بريتانيا در نهايت راي به ماندن در اتحاديه اروپا ميدهد. اما اين اطمينان در حالي صورت گرفت كه نظرسنجيهاي اخير نشان ميداد كه خروج بريتانيا بسيار محتمل است. در ميانه تمام هشدارها نسبت به پوپوليسم، مردم حاضر در داووس تلاشهاي مفرطي ميكردند تا با منشأ نارضايتيها درگير شوند. تمام رهبران سياسي از نياز به كنترل جريان پناهجويان حرف ميزنند. مشكل اين است كه پيشنهادهاي آنها راهحلهاي درازمدت است صلح در خاورميانه، طرح مارشال براي آفريقاي شمالي كاملا نامتقاعدكننده است. همچنانكه ماجراي پناهجويان از سوريه و جاهاي ديگر بدتر ميشود، نگراني عمومي در اروپا هم به آن اضافه ميشود. داووس مثل هميشه با بحثهاي بسيار جدي نابرابري روبهرو بود و خواهان مشاركت و مسووليتپذيري اجتماعي بود. اما حتي پيشرفتهاي فناوري كه طبيعتا به عنوان يك كالاي ناب در داووس در نظر گرفته ميشود هماكنون باعث نگراني شده است. اكنون ترس از اين است كه روباتها جايگزين كارگران كمتر ماهر شوند و بيكاري فزاينده و فقر بيشتري را به همراه بياورد.
با اينحال داووس 2016 برخي شواهد را رو كرد كه پوپوليستها نتوانستهاند به اهداف خودشان نايل شوند. دو برنده انتخابات اخيري كه اين موضوع را نشان دادهاند ماريسيو ماسري، رييسجمهوري آرژانتين و جاستين ترودو، نخستوزير كانادا هستند.
هردو آنها در داووس به صراحت سخنراني كردند. آقاي ماسري، نخستين رييسجمهور آرژانتين كه پس از بيش از يك دهه در داووس حضور مييابد، وعده داد كه اعتماد سرمايهگذاران خارجي را برميگرداند، بروكراسي را كاهش ميدهد، فساد را از بين ميبرد و در زيرساختارها سرمايهگذاري ميكند. آقاي ترودو هم نماد يك استاندارد براي بالا بردن ارتقاي مجمع جهاني اقتصاد – يعني فمينيسم و تغييرات جوي – بود. در حال حاضر روش داووس درباره پوپوليسم بيشتر روي نگراني عميق و بياطميناني بود تا وحشت تمام عيار. اما 12 ماه بعدي يك سري از آزمونهاي حياتي را نشان خواهد داد. اين احتمال وجود دارد هنوز محتمل هم نيست كه سال بعد و زماني كه در مجمع جهاني اقتصاد دور هم جمع ميشويم، آقاي ترامپ رييسجمهوري ايالات متحده باشد، پادشاهي متحد راي به ترك اتحاديه اروپا داده باشد و كنترلهاي مرزي در سراسر اروپا به اجرا در آمده باشد. اين روندها دنياي داووس را وارونه خواهد كرد.
البته كسي اين تحليل را قبول نميكند. اريك كانتور، رهبر اكثريت جمهوريخواهان در مجلس نمايندگان در يك نشست داووس گفته بود كه او ترديد دارد كه نامزدي آقاي ترامپ بتواند از مرحله اوليه انتخابات كه تصميم ميگيرد چه كسي نامزد جمهوريخواهان باشد، عبور كند. اما همين آقاي كانتور در انتخابات سال 2014 كرسي خود را به دايو برات كه يك پوپوليست است، باخت.
در همين حال سياستمداران اروپايي در نبرد پوپوليستي با يكديگر هستند. خانم مركل كه سخنرانياش به گرمي مورد استقبال در داووس قرار ميگيرد، مجبور شد كه امسال به خاطر بجران پناهجويان در كشورش بماند. در غياب او جواشيم گاوك رييسجمهوري آلمان، صحنه را به دست گرفت تا به ظرافت و در پرده به خانم مركل بتازد كه چرا محدوديت عددي را براي تعداد پناهجوياني كه آلمان ميتواند قبول كند، قبول نكرده است. او بحث كرد كه «اگر دمكراتها نميخواهند درباره محدوديتها سخني بگويند در اين صورت پوپوليستها و بيگانهستيزها خواهند گفت.» آقاي گاوك در هشداري نسبت به تاثيرات سياسي جريان پناهجويان تنها نبود. مارك روت، نخستوزير هلند هم هشدار داد كه اروپا «6 تا 8هفته» وقت دارد تا جريان پناهجويان را مسدود كند در غير اين صورت فشار براي تحميل دوباره كنترل مرزها در درون اتحاديه اروپا غيرقابل كنترل خواهد شد.
در همين حال داووس درگير اين ايده هم است كه شايد پادشاهي متحد [ بريتانيا ] امسال راي به ترك اتحاديه اروپا دهد. ديويد كامرون، نخستوزير پادشاهي متحد، در سخنراني كه در داووس انجام داد و اين اعتماد را به مردمي كه در آنجا بودند، داد كه بريتانيا در نهايت راي به ماندن در اتحاديه اروپا ميدهد. اما اين اطمينان در حالي صورت گرفت كه نظرسنجيهاي اخير نشان ميداد كه خروج بريتانيا بسيار محتمل است. در ميانه تمام هشدارها نسبت به پوپوليسم، مردم حاضر در داووس تلاشهاي مفرطي ميكردند تا با منشأ نارضايتيها درگير شوند. تمام رهبران سياسي از نياز به كنترل جريان پناهجويان حرف ميزنند. مشكل اين است كه پيشنهادهاي آنها راهحلهاي درازمدت است صلح در خاورميانه، طرح مارشال براي آفريقاي شمالي كاملا نامتقاعدكننده است. همچنانكه ماجراي پناهجويان از سوريه و جاهاي ديگر بدتر ميشود، نگراني عمومي در اروپا هم به آن اضافه ميشود. داووس مثل هميشه با بحثهاي بسيار جدي نابرابري روبهرو بود و خواهان مشاركت و مسووليتپذيري اجتماعي بود. اما حتي پيشرفتهاي فناوري كه طبيعتا به عنوان يك كالاي ناب در داووس در نظر گرفته ميشود هماكنون باعث نگراني شده است. اكنون ترس از اين است كه روباتها جايگزين كارگران كمتر ماهر شوند و بيكاري فزاينده و فقر بيشتري را به همراه بياورد.
با اينحال داووس 2016 برخي شواهد را رو كرد كه پوپوليستها نتوانستهاند به اهداف خودشان نايل شوند. دو برنده انتخابات اخيري كه اين موضوع را نشان دادهاند ماريسيو ماسري، رييسجمهوري آرژانتين و جاستين ترودو، نخستوزير كانادا هستند.
هردو آنها در داووس به صراحت سخنراني كردند. آقاي ماسري، نخستين رييسجمهور آرژانتين كه پس از بيش از يك دهه در داووس حضور مييابد، وعده داد كه اعتماد سرمايهگذاران خارجي را برميگرداند، بروكراسي را كاهش ميدهد، فساد را از بين ميبرد و در زيرساختارها سرمايهگذاري ميكند. آقاي ترودو هم نماد يك استاندارد براي بالا بردن ارتقاي مجمع جهاني اقتصاد – يعني فمينيسم و تغييرات جوي – بود. در حال حاضر روش داووس درباره پوپوليسم بيشتر روي نگراني عميق و بياطميناني بود تا وحشت تمام عيار. اما 12 ماه بعدي يك سري از آزمونهاي حياتي را نشان خواهد داد. اين احتمال وجود دارد هنوز محتمل هم نيست كه سال بعد و زماني كه در مجمع جهاني اقتصاد دور هم جمع ميشويم، آقاي ترامپ رييسجمهوري ايالات متحده باشد، پادشاهي متحد راي به ترك اتحاديه اروپا داده باشد و كنترلهاي مرزي در سراسر اروپا به اجرا در آمده باشد. اين روندها دنياي داووس را وارونه خواهد كرد.
تعادل
