" داعش" ریشه در اخوان المسلمین" دارد

سایت خبری تحلیلی ساعت 24- حجت الاسلام و المسلمین دکتر داوود فیرحی در نشست «اعتدال و افراط؛ ایران در منطقه» با موضوع «اسلام گرایی و جریان های اعتدال در خاورمیانه» سخن گفت و اظهار کرد: در نگاه به جهان سنی و اهل سنت در مجموع یک دسته بندی سه گانه به لحاظ فقهی و یک دسته بندی چهارگانه به لحاظ جریان های اجتماعی مشاهده می شود؛ اهل سنت کلاسیک یا مکاتب چهارگانه رایج اهل سنت که بخش اعظم دنیای مسلمانی را شامل می شوند، جریان تصوف در جهان اسلام و دو جریان نسبتا مدرن سلفی و اخوانی. در حقیقت این 4طبقه بندی در تحلیل هایمان وجود دارد. از بین این جریان ها بخصوص دو جریان سلفی و اخوانی، از حیث تشکیلات و همینطور تحولات میدانی اهمیت دارند.
   او با بیان اینکه سلفی ها تا کنون چند دوره را طی کرده اند تا به اینجا رسیده اند، گفت: سلفی های کلاسیک هستند که از قرن پنج و شش و بخصوص قرن هشتم در جامعه اسلام شکل گرفتند. یک جریان دیگر با «محمد بن عبد الوهاب» شکل گرفت و جریان دیگری که می توان گفت تقریبا با تحولات قرن بیستم بیشتر مطرح شد و به جریان های القاعده معروف هستند. بعدی نسل چهارم این جریان است که می توان گفت در هلال شمالی سوریه و عراق مطرح است. این یکی از جریان های مهم است که سعی می کنم توضیح دهم.
   این پژوهشگر اندیشه سیاسی در اسلام، دومین جریان را جریان اخوانی دانست که دگرگونی های بسیاری دارد و افزود: این جریان، از دهه 90 قرن بیستم به شدت گرایش های رادیکال خود را حذف کرد و می توان گفت در صورت استثنا کردن اخوان سوریه، معتدل ترین تشکیلات در جهان اهل سنت به شمار می رود. با استثنا کردن اخوانی که بعد از درگیری های 1982 در سوریه میل به رادیکالیسم پیدا کرد و این موضوع هنوز هم در آنها مکنون است، می توان گفت شبکه جهانی اخوان و بخش مادر آن یعنی مصر از زمان دهه 90 به بعد، به تدریج گرایشات دموکراتیکی پیدا و الگویی از فعالیت سیاسی را مطرح کردند که تحت عنوان دموکراسی اخوانی شناخته می شود. سبک آن نیز در مدل های رایج جهانی، پارلمانتاریستی است؛ به نوعی می توان گفت که نومحافظه کاران مسلمان هستند که چنین فعالیت هایی را انجام می دهند.
   او تاکید کرد: به استثنای بخش اخوان سوریه، این انتظار از جریان اخوانی وجود ندارد که میل به رادیکالیسم در آنها رشد کند، حتی اگر سران آنها روز گذشته محکوم به اعدام شده باشند. به نوعی این دموکراسی در حال تبدیل شدن به یک استراتژی برای جریان های اخوانی است بنابراین میان دو جریان بزرگ فعال معاصر یعنی جریان های سلفی و جریان های اخوانی، جریان های سلفی رادیکال تر هستند.
   فیرحی در رابطه با بحران داعش، طی یک تقسیم بندی به ارائه توضیحاتی پیرامون تحولات، آماج و اهداف و ابزار عمل این گروه و همینطور فقه تکفیر پرداخت و گفت: آنچه در حال حاضر در عراق مشاهده می شود، پدیده ای است که نام آن را «تله قانون اساسی در کشورهای خاورمیانه» گذاشته ام. در جوامع خاورمیانه اتفاقی تحت عنوان «ضرورت دموکراتیزه کردن جامعه» رخ می دهد. اینها ابتدا شروع می کنند و یک قانون اساسی را می نویسند و جالب این است که هرگز بر آن اجماع ندارند و خود قانون اساسی به جای مرجع حل اختلاف، محور مبارزه است و همه نیز تلاش می کنند این قانون اساسی را تغییر دهند یا تفسیر کنند و به طور معمول نیز آن را تغییر می دهند.
   او با بیان اینکه در عراق فعلی سه جریان وجود دارد، بیان کرد: البته جریان های دیگری هم هستند که در حال مبارزه با دولت آقای مالکی هستند. داعش(دولت اسلامی عراق وشام)، یکی از این سه جریان است. مجموع آمار در مورد نیروهای ثابت آن حول و حوش 17 تا 30 هزار عضو فعال را نشان می دهد، هر چند یارگیری های بسیاری نیز دارد. داعش در سال 2003 از درون القاعده شکل گرفت. از 2003 تا 2006 داخل القاعده بود اما از 2006 با رهبری ابوحمزه مهاجر و پس از آن با رهبری ابو عمر بغدادی و بعد از آن ابوبکر بغدادی به تدریج از القاعده فاصله گرفتند؛ تا جایی که در فوریه 2014 ایمن الظواهری به طور رسمی از اینها سلب وابستگی کرد و گفت این گروه، عضو القاعده نیستند. دلیل هم دارد زیرا هر چند القاعده گرایش ضد شیعی نیز دارد اما هدف اصلی آن غرب است، در حالی که هدف اصلی جریان داعش، تشیع است یعنی دو جریان رقیب یکدیگر هستند و اتفاق عجیبی است که در حال رخ دادن است.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: