افسردگی و کمکاری مشهود در پژوهشکده پولی و بانکی
در چنین وضعی است كه پژوهشكدهها و اندیشكدههای مرتبط با بخشهای گوناگون میتوانند شاید با دقت بیشتر در سرچشمههای بدبختی اقتصاد ایران نكاتی را یادآور شوند، اما ركود اقتصادی دامنگیر آنها نیز شده است. ركود اقتصادی كه اكنون ایران گرفتار آن است موجب شده است كارشناسان و پژوهشگران نهادهای گوناگون نیز بیحال و انگیزه شوند. ساعت ۲۴ تلاش میكند كارنامه برخی از موسسههای پژوهشی در حوزه اقتصاد را زیر ذرهبین قرار دهد.
وقتی نیلی رفت
فرهاد نیلی اقتصاددان ایرانی كه اكنون نماینده ایران در بانك جهانی است و توانسته بود حتی در دوران ریاست جمهوری محمود احمدینژاد ریاست مهمترین پژوهشكده پولی و بانكی را دراختیار بگیرد، در سال ۱۳۹۴ از ریاست این پژوهشكده كنار رفت. برخی افرادی كه نگاه سیاسیتری دارند معتقدند ولیالله سیف او را برای مجموعه مدیریتی بانك مركزی چهرهای موثر میدانست و او را از ایران دور كرد.
در حالی كه در همان پژوهشكده افراد كارشناس، كاردان، ورزیده و باانگیزههای بالای پژوهشی وجود داشتند اما آقای سیف ترجیح داد یك بانكدار سابق را به ریاست پژوهشكده منصوب كند. علی دیواندری مدیرعامل اسبق بانك ملت كه كارنامه بانك تحت مدیریت او با دولت احمدینژاد سازگاری خوبی داشت و در دورهای كوتاه هم مدیرعامل بانك پارسیان شد به ریاست پژوهشكده پولی و بانكی رسید.
آنهایی كه با كاركرد این پژوهشكده آشنا هستند میدانند كه این نهاد چه نقش قابل توجهی میتوانست و میتواند در جهتدهی به سیاستگذاریهای كارشناسانه پولی و بانكی داشته باشد و ضعف امروزی آن چه آثار ناخوشی بر آینده دارد.
كارنامه همایشها و سمینارها
برای اینكه با رخوت و سستی این پژوهشكده بیشتر آشنا شویم سایت آن را به آدرس www.mbr.ac باز میكنیم و روی «همایشها» كلیك میكنیم. در زیرمجموعه آن ۴ پنجره خودنمایی میكند: «سالانه سیاستهای پولی و بانكی» كه نشان میدهد «بیست و ششمین همایش سالانه سیاستهای پولی و ارزی» برگزار شده است. برخی از اسلایدهای همایش نیز كم و بیش در بخش مربوطه دیده میشود.
پس از آن به «سمینارهای ماهانه» میرسید و اگر آن را باز كنید خواهید دید كه آثاری از نوشتهها و نشانههای این همایشها در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ دیده نمیشود. آخرین نوشتهها مربوط به «مجموعه سخنرانیهای ماهانه ۱۳۹۳» است كه وقتی باز شود در آن فقط دو سخنرانی در تاریخهای ۱۹/۳/۱۳۹۴ و ۲۸/۵/۱۳۹۳ دیده میشود. آیا این سخنرانیها تعطیل شده است؟ آیا سخنرانیهای ماهانه انجام شده است، اما پژوهشكده انرژی كافی برای نشان دادن دستكم سخنرانان و عناوین را نیز نداشته است؟
آموزش
پنجره بعدی كه روی این سایت دیده میشود عنوان «آموزش» دارد كه خودش ۳ زیر پنجره دارد كه شامل «سامانه كارگاهها»، «نشستها» و «دوره دكتری» است. در «اخبار دورهای آموزش» مربوط به «كارگاهها» آخرین خبر مربوط به «گزارش نآثارشست پیشبینی تحقق درآمدهای ارزی با توجه به قیمت نفت» است كه در ۱۹ تیرماه ۱۳۹۴ برگزار شده است.
زیرپنجره «نشستها» نیز بر پایه سایت یاد شده نشان میدهد آخرین نشست كه خبری از آن بر روی سایت است مربوط به ۱۰ دی ۱۳۹۳ با عنوان «سیزدهمین جلسه از نشستهای نقد پژوهشهای بانكداری و مالیه» است.
پژوهش
بخش اصلی این سایت كه با عنوان پژوهشكده پولی و بانكی نیز سازگار است مهمترین كار و بخش سایت و پژوهشكده است كه نگاهی به آن میاندازیم. زیر پنجرهای با عنوان «پروژهها» در صدر قرار دارد كه خود شامل دو زیر مجموعه كوچكتر «پروژهای در حال اجرا» و «پروژههای اجرا شده» است. در بخش پروژههای در حال اجرا ۱۳ عنوان دیده میشود كه زمان شروع و پایان آنها نیامده است. نام پروژه و نام مجری تنها اطلاعاتی هستند كه خواننده میتواند از آن پیدا كند.
در زیر بخش پروژههای اجرا شده كه از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۳ را شامل میشود نیز تنها عناوین و مجری دیده میشود و پروژههای سال ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ در این زیربخش جایی ندارند.
آخرین كاری كه در زیربخش «گزارشهای پژوهشی» وجود دارد مربوط به ۲۴/۱/۱۳۹۵ است و در بهار امسال فقط ۲ عنوان وجود دارد كه اولی «مقاله» و دومی «یادداشت سیاستی» است. بخش دیگری از پنجره پژوهش با عنوان «نشستهای هفتگی اقتصاد كلان نشان میدهد آخرین نشست هفتگی درج شده بر روی سایت مربوط به ۲۹ دی ماه ۱۳۹۴ است كه البته دیدن اصل مطلب برای همه مجاز نیست.
از آن تاسفبارتر اما زیرپنجره «اخبار نشستها» است كه آخرین مطلب بارگذاری شده از آن مربوط به سیوسومین نشست هفتگی است كه در ۱۷ اسفند ۱۳۹۳ برگزار شده و خانم سیمینالسادات میرهاشمی نایینی در آن نشست سخنرانی كرده است.
انتشارات
در بخش فصلنامههای این پژوهشكده نیز یك عنوان در سایت اصلی دارد كه دو زیر پنجره «تازههای اقتصاد» و «پژوهشهای پولی – بانكی» در آن خودنمایی میكند. آخرین شمارهای كه از «تازههای اقتصاد» روی سایت آمده است تازههای اقتصاد شماره ۱۴۵ است كه مربوط به تیرماه ۱۳۹۴ است و فصلنامه شماره ۱۴۶ كه روی سایت آمده است كه انتشار یافته اما باز نمیشود.
آخرین شماره فصلنامه پژوهش پولی – بانكی كه در این پژوهشكده چاپ شده است شماره ۲۱ است كه مربوط به فصل پاییز ۱۳۹۳ است كه احتمالا در زمستان همان سال و یا بهار ۱۳۹۴ تهیه و توزیع شده است.
فعالیتهای پژوهشی
بخش بسیار بااهمیت فعالیتهای پژوهشی پژوهشكده بر پایه آنچه در سایت آمده است با «منوی تحلیلهای آماری – اقتصادی» خودنمایی میكند كه خود به چند زیربخش با عناوین «پروژهها»، «مقالات علمی پژوهشی»، «مقالات در حال كار»، «مقالات سیاسی»، «گزارشات اداوری»، «فعالیتهای پژوهشی»، «یادداشتها»، «دادهها» و «پژوهشگران» تقسیم شده است. نگاهی به این عناوین و محتوای آنها داریم.
در بخش پروژهها میبینیم كه پروژه «پیشبینی شرطی تورم با استفاده از مدل SVARX» از دی ماه ۱۳۹۲ شروع شده است و قرار است «گزارش پژوهشی» آن به زودی منتشر شود. محاسبه تورم دهكی در ایران یكی دیگر از پروژههای در حال اجرا است كه از آبان ۱۳۹۳ شروع شده است و قرار بوده است گزارشهای فصلی – ماهانه تورم دهكی یكی از محصولات آن باشد. در«پول و سیاست پولی» نیز چند كار در دست اجرا هست كه یكی از مهمترین آنها «آیا در بازار پول اضافه وجود دارد» از شهریور ۱۳۹۳ شروع شده است.
آخرین مقاله علمی پژوهشی كه نام آن بر روی سایت آمده است «اثر ساختار نظام مالی بر رشد اقتصادی» است كه تاریخ ۱۰ شهریور ۱۳۹۳ روی آن حك شده و وقتی روی آن كلیك كنید چكیدهای حدود ۱۰۰ كلمه از نتایج آن را میتوانید ببینید. آخرین مقاله علمی ترویجی منتشر شده در سایت این پژوهشكده با عنوان «برابری قدرت خرید از تفسیر تعادلی تا لزوم انعطاف بیشتر: دردسرهای پول نفت» مربوط به ۲۷ شهریور ۱۳۹۳ است.
گزارشهیا ادواری شامل «گزارشهای ماهانه تورم»، «گزارشهای فصلی متغیرهای اقتصاد كلان» و «گزارشهای فصلی تولید صنعتی ایران» نیز از بخشهای جذاب این پژوهشكده است كه باز میكنیم. آخرین گزارش منتشر شده درباره «گزارش ماهانه پیشبینی تورم» مربوط به اسفند ۱۳۹۳ است و پس از آن چیزی دیده نمیشود.
آخرین گزارش فصلی متغیرهای اقتصاد كلان نیز مربوط به زمستان ۱۳۹۳ است. گزارش تولید صنعتی ایران نیز از زمستان ۱۳۹۳ به بعد روی سایت دیده نمیشود.
آخرین ارایههای پژوهشی نیز مربوط به ۴ آبان ۱۳۹۳ است و پیش از آن نیز یك گزارش در ۲۰ مهرماه ۱۳۹۲ روی سایت دیده میشود. در زیربخش یادداشتها نیز آخرین یادداشت را سعید بیات و هومن كریمی در ۱۹ شهریور ۱۳۹۳ نوشتهاند و تمام.
جمعبندی
به گزارش ساعت ۲۴، این گزارش از سر دلسوزی و برای نشان دادن روزگار تاسفبار یك موسسه مهم پژوهشی در مهمترین مسایل اقتصاد كلان تهیه شده است و هدف آن نشان دادن آثار ركود اقتصادی بر یك نهاد است. از طرف دیگر این گمانه وجود دارد كه مدیران این پژوهشكده شاید كارهای مهمتری از پژوهش دارند كه انجام میدهند و اخبار ان بر روی سایت دیده نمیشود.
مدیران جدید موسسه شامل رییس موسسه و مدیر پژوهشی ان حق دارند درباره این گزارش پاسخ مشروح دهندو نادانستههای نوشته را بیان كنند. نكته دیگر این است كه شاید مدیران موسسه علاقهای به انتشار كارهای انجام شده ندارند و ترجیح میدهند روی سایت فقط برخی كارها نشان داده شود. نكته آخر اینكه شاید منابع مالی اختصاص یافته برای پژوهش كاهش یافته باشد و یا سفارشهای خاص در دستور كار باشد.
