راز و رمز تاخیر سیف در عبور از ارز تک نرخی
نارساییهای ارز چند نرخی
۱- نرخهای ارز چندگانه یا هر گونه خرید و فروش رسمی ارز در سطحی متفاوت از نرخ تعادلی یا نرخ واقعی آن، یك نوع فعالیت شبه بودجهای محسوب شده و به سرعت بر بودجه دولت، اولویتبندی در تامین نیاز بخشها و تامین مالی عمومی و در نهایت، تخصیص منابع، موثر واقع میشود.
۲- وضع مقررات و محدودیتهای ارزی باعث اختلال در تخصیص ارز گردیده و تعیین نرخهای ارز چندگانه منجر به ایجاد بازارهای موازی ارزی میشود.
۳- در قیمتهای نسبی اختلال ایجاد میكند.
۴- آثار نامطلوب بر تخصیص منابع در اقتصاد دارد. به عبارت روشنتر، با وجود نرخهای ارز چندگانه و غیرواقعی، قیمت نسبی كالاها و خدمات در داخل كشور در مقایسه با قیمتهای بینالمللی تفاوت قابل توجهی پیدا میكند واین امر موجب بروز اختلال در تصمیمگیریهای مربوط به تولید، هزینه و سرمایهگذاری فعالان اقتصادی شده و در نهایت، به ایجاد الگوهای ناكارآمد تولید، مصرف و گسترش خدمات واسطهگری و غیرتولیدی میانجامد.
۵- فعالیتهای سوداگرانه ارزی و رانتخواری اقتصادی ناشی از تخصیص اداری ارز، افزایش یافته و باعث بروز ناتوانی در رفع مشكل تراز پرداختها میشود.
۶- حفظ نرخهای ارز چندگانه مستلزم وضع مجموعه مقررات ارزی خاص خود و دخالت مداوم در بازار ارز است كه در عمل، به افزایش بروكراسی اداری منجر خواهد شد. در عین حال، تفكیك كامل دو بازار از یكدیگر امكانپذیر نیست و همواره نشت بین دو بازار وجود دارد. در نهایت در این گونه نظامهای ارزی، نقش مسلط بانك مركزی در بازار از بین رفتن و بازار غیررسمی نقش اصلی را در تعیین قیمتها برعهده خواهد داشت.
۷- اعمال سیاستهای پولی و مالی انبساطی در شرایط چندگانگی نرخ ارز، به شكلگیری انتظارات در مورد كاهش بیشتر ارزش پول ملی از جانب بخش خصوصی منجر شده و با تسریع در امر واردات و تعویق در صادرات موجبات افزایش كسری تراز تجاری را فراهم میآورد.
در مجموع میتوان گفت نظامهای ارزی چندگانه در میانمدت و بلندمدت، به شدت انگیزههای فعالان اقتصادی را تضعیف میكند و با افزایش سوءاستفاده از منابع ارزی و تخصیص غیربهینه این منابع باعث كاهش رشد اقتصادی در كشور میشود. با این حال، اجرای سیاست برقراری نرخهای ارز دو یا چندگانه در برخی موارد، اختیاری و در موارد دیگر، ناشی از بحرانهای پولی و ارزی بوده است. در ایران در مواردی كه نظام ارزی با نرخهای چندگانه حاكم بوده، هدف از اجرای آن مدیریت بازار ارز، جلوگیری از افزایش هزینههای ناشی از افزایش نرخ ارز و كنترل واردات عنوان شده است. با وجود این، تجربه گذشته حاكی از ناكارآمدی و كوتاهمدت بودن اثرات آن است. همچنین در بلندمدت اغلب كشورهایی كه دارای رژیمهای چندگانه ارزی بودهاند به دلیل مشكلات موجود به سمت نظامهای مبتنی بر نرخ ارز واحد تغییر جهت دادهاند.
به گزارش ساعت ۲۴، درباره تاخیر رییس كل بانك مركزی برای اجرای تك نرخی كردن ارز با توجه به نزدیك شدن زمان مبارزات انتخاباتی دو گمانهزنی وجود دارد: برخی اعتقاد دارند كه رییس كل بانك مركزی آنقدر دست به دست میكند كه تك نرخی كردن به دولت بعدی برسد و برخی نیز باور دارند شاید او میخواهد در هنگامه مجادلات انتخاباتی اقدام به تك نرخی كردن ارز كند. آنهایی كه با كارنامه و برنامه سیف آشنا هستند حدس اول را واقعیتر ارزیابی میكنند.
