هجوم سیاست به اقتصاد را متوقف کنیم
نرخ بالای بیکاری اما پیامدهایش در افزایش تنشهای فزاینده در خانواده و در جامعه آشکار میشود که کاهش نرخ و افزایش سن ازدواج یکی از آنهاست و افزایش نرخ طلاق نیز از پیامدهای این وضع است. اگر نرخ بیکاری رو به رشد را با آمارهایی مثل نرخ رشد کمشتاب و کماثر سرمایهگذاری در سالهای اخیر در کنار هم قرار دهیم به نتایج تاسفباری میرسیم. کوچک شدن نهاد خانواده در ایران به خانوادههای یک تا 2 نفره که در دهه 1384 تا 1395 رشد قابل اعتنایی داشته است نیز از پیامدهای نرخ کاهنده سرمایهگذاری و نرخ فزاینده بیکاری است. در کنار این معضلات البته میتوان به کاستیها و کژیهای بازار کالا، بازار پول، بازار سرمایه، بدهیهای فزاینده دولت به بانکها و پیمانکاران، بدهی بانکها به بانک مرکزی، روند تهدیدآمیز افزایش مطالبات معوقه بدهکاران بانکی و رشد ناجور خارج شدن دارایی بانکها از چرخه فعالیت به دلیل انجماد داراییها و... اشاره کرد.
مداوای این دردها از کجا باید شروع شود؟ آیا در ایران نهادها، افراد یا گروههایی وجود ندارند که بتوانند برای این دردها نسخه بپیچند؟ واقعیت این است که دردهای اقتصاد ایران شبیه بیماری سایر جامعههاست و نسخههای درمان نیز با کمی تفاوت وجود دارد و تجربههای خوبی هم در دنیا وجود دارد، اما درد بزرگ اقتصاد ایران این است که از ناحیه سیاست مورد هجوم واقع شده است. یورش عامدانه یا از سر کمدانی برخی طیفهای سیاسی به کسب و کار شهروندان و ایجاد اخلال در فعالیت متغیرهای اقتصادی چیزی است که باید هر روز درباره آن نوشت و صحبت کرد و اندرز داد تا حواسها جمع شود. باید حواس سیاسیون را به این مساله جلب کنیم که با ادامه روندهای ناامیدکننده کسب و کار جوانان و اقتصاد کلان، کار مداوای اقتصاد به جایی نمیرسد و همه مسایل دیگر را از تعادل خارج خواهد کرد.
واقعیت این است که اگر جامعه ایرانی در کلیت خود شامل همه نهادهای اصلی ادارهکننده کشور نتواند به نتیجهای مهم در حوزه عمل اقتصادی برسند و گرههای به ظاهر کوچک امروز باز نشود، فردای خوش سیمایی پیش روی ایران عزیز قرار ندارد. هیچ آدم عاقلی در دنیای امروز و در ایران به هیچ علاقمندی که میخواهد قدرت سیاسی به دست آورد نمیتواند بگوید علاقهاش را مدفون کند، اما میتواند بگوید که کسب قدرت سیاسی با چه بهایی برای این سرزمین انجام شود؟ آیا مبارزان سیاسی میخواهند دولتی با کمترین اقتدار و بیشترین مشکلات را به دست گیرند یا جامعهای سرزنده و پویا و رو به رشد را تحویل بگیرند و دولت نیرومند تشکیل دهند؟ مداوای اقتصاد ایران با استفاده از سازوکارهای دانش و آموزشهای علم اقتصاد اگرچه سخت اما ممکن است به شرطی که هجوم سیاست بر آن را متوقف کنیم.
