نمایندگان مجلس و فعالان بخش خصوصی پیشنهاد کردند
چهار سناریو برای نرخ دلار در بودجه
ساعت24-هر چقدر به زمان تقدیم لایحه بودجه 96 نزدیکتر میشویم، گمانهزنیها برای تعیین نرخ دلار در بودجه 96 نیز بیشتر میشود. برخی خبرها حاکی است که نرخ ارز در بودجه عددی بین سه هزار و 200 تا سه هزار و 300 تومان خواهد بود اما گزارش «فرهیختگان» حاکی است که نرخ در محدوده سه هزار تا سه هزار و 100 و سه هزار و 150 تومان تعیین خواهد شد.
اما گمانهزنیها درباره نرخ دلار در بودجه 96 درحالی است که کارشناسان پیشنهاد میکنند نرخ دلار در بودجه باید براساس محاسبات بانک مرکزی تعیین شود. فعالان بخش خصوصی اما توصیه میکنند که چون دولت نرخ دلار را افزایش میدهد، بهتر است مجلس آن را افزایش ندهد. نمایندگان مجلس اما نظر دیگری دارند؛ برخی معتقدند نرخ بیشتر از سه هزار تومان برای دلار منطقی نیست، برخی دیگر نیز تاکید میکنند که طبق قانون برنامه پنجم توسعه، نرخ ارز برمبنای نظام شناور مدیریتشده تعیین شود. این پیشنهادها در حالی مطرح میشود که نرخ دلار در بودجه سالهای گذشته از سه هزارتومان فراتر نرفته است، بهگونهای که این نرخ در بودجه سال 93 حدود دو هزار و 550 تومان و سال 94 حدود 2850 تومان بود. امسال نیز نرخ دلار در بودجه دو هزار و 997 تومان تعیین شد. با این حال باید دید مجلس چه نرخی را برای بودجه 96 در نظر میگیرد. سناریوی اول «نرخ دلار در بودجه نیاز به محاسبات دقیقی دارد.» حمیدرضا برادران شرکا، رئیس اسبق سازمان مدیریت و برنامهریزی با این توضیح به «فرهیختگان» میگوید که نرخ دلار باید براساس محاسبات بانک مرکزی تعیین شود، برای همین هم نمیتوان نرخی را برای دلار پیشنهاد داد. سناریوی دوم سیدناصر موسویلارگانی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس دهم نیز در گفتوگو با «فرهیختگان» میگوید اگر در کشور رونق بود و مشکلاتی مثل تحریم نداشتیم و ارتباط با بانکهای خارجی به صورت عادی بود، قاعدتا بهتر بود اول از همه دلار به قیمتی که در کشورهای دیگر رد و بدل میشود، در کشور هم تعیین شود اما با توجه به رکود موجود در کشور و مشکلات موجود در اقتصاد، نرخ بیش از سه هزار تومان برای دلار در بودجه منطقی نیست. او اضافه میکند: «زمانی که بحث هدفمندی یارانهها مطرح شد، بنزین لیتری 100 تومان بود اما هماکنون بنزین لیتری هزار تومان است. قیمت گاز و برق نیز 10 برابر شده است. نرخ ارز نیز از زیر هزار تومان به 1226 و یک مرتبه به سه هزار و 500 تومان رسید. نرخ ارز مبادلهای نیز حدود 1400 تومان بود. علاوهبراین هزینهها به دلار پرداخت میشود ولی درآمد به ریال است. حداقل درآمدی که وزارت تعاون تعیین کرده، 812 هزار تومان است بنابراین نرخی بیش از سه هزار تومان برای دلار در بودجه منطقی نیست. سناریوی سوم غلامعلی جعفرزاده ایمنآبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس دهم نیز معتقد است که قیمت دلار محاسباتی دارد؛ یعنی نرخ تورم اجتماعی، حجم نقدینگی و تسهیلات بانکی. بنابراین نرخ ارز باید طبق برنامه پنجم توسعه، برمبنای نظام شناور مدیریت شده باشد. او در گفتوگو با «فرهیختگان» میگوید که البته تعیین نرخ دلار در بودجه برای این است که درآمدهای حاصل از نفت را تبدیل به ریال کنیم. اما چه بخواهیم و چه نخواهیم نرخ ارز در بازار ایران اثرگذار خواهد بود. بهعنوان مثال اگر نرخ ارز در بودجه سه هزار تومان مبنا باشد، بازهم در بازار تاثیر خواهد داشت. سناریوی چهارم مسعود دانشمند عضو اتاق بازرگانی اما نظر دیگری دارد و تاکید میکند که تجربه نشان داده هر قیمتی که برای دلار در بودجه تعیین شود، عملا در طول سال افزایش مییابد. بنابراین چون دولت نرخ دلار را افزایش میدهد، بهتر است مجلس آن را افزایش ندهد. او در پیشنهاد دیگری اضافه میکند حتی دولت میتواند متوسط نرخ تورم داخلی در سال 95 منهای تورم بینالمللی را برای آن تعیین کند. برای مثال اگر تفاوت این دو تورم را در نظر بگیریم، حدودا نزدیک به پنج درصد میشود. بنابراین نرخ دلار در بودجه 96 باید سه هزار و 150 تومان تعیین شود. نگاه عددی برای نرخ دلار تعیین نشده است ایرج ندیمی، مشاور رئیس سازمان برنامه و بودجه گفته لایحه بودجه سال آینده که اکنون در دولت در دست بررسی است، بر مبنای دلار و نرخ آن بسته نمیشود بلکه عددی بهعنوان کل درآمدهای ارزی در سال آینده پیشبینی شده است. او در گفتوگو با «ایرنا» برخی گمانهزنیهای رسانهای مبنیبر تعیین نرخ 3300 تومان هر دلار آمریکا را در لایحه بودجه سال آینده رد کرد و گفت که در این لایحه درآمدهای ارزی دولت آن هم بر مبنای ریال پیشبینی شده است. براساس گفتههای او، از آنجا که دولت درآمد حاصل از صادرات اعم از نفتی و غیرنفتی را در تدوین بودجه در نظر میگیرد، دیگر تفاوتی نمیکند نرخ ارز در سال آینده چقدر باشد.∎
