عواملی که روزی را زیاد میکند
از امام ششم علیه السّلام پرسیدم کسی با استخوان یا پشکل یا چوب استنجاء کند، فرمود: استخوان و سرگین خوراک پریانند که با رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله قرار داد کردند، و با هیچ کدام شایسته نیست.[2]
البته دقت کنید که این مطلب منافاتی با احکام دینی درباره ترک اسراف ندارد. و مقداری که بهتر است باقی گذاشته شود، آن است که در اصل انسانها به آن رغبتی ندارند. و منظور ترک کردن گوشت بر روی استخوان نیست.
آیا ثوابی دارد که بر آن (استخوان) چیزی گذارند؟ و اظهر اینست که جن همان بو کشند زیرا چیزی در آن نماند که بخورند مگر آنکه خوراکی جز آدمی داشته باشند.[3]
و درباره باقی گذاشتن تهماندهای از غذا، ظاهراْ مصداق اسراف است و جایز نیست. و نه تنها باقی گذاشتن غذا سبب ثروت نمیشود، بلکه تمیز کردن ظرف غذا، موجب افزایش روزی شمرده شده است. چون در روایتی، خوردن ته غذا، یکی از عوامل ثروت معرفی شده است که با نقل این روایت، عوامل ثروت و فقر را نیز بیان می کنم:
علی علیه السّلام فرمود: پردههای عنکبوت را از خانه پاک کنید که موجب فقر میگردد بول در حمام فقر میآورد و نیز چیزهایی که موجب فقر میگردد عبارتند از:
شانه کردن سر در حال قیام. گذاشتن کثافت در خانه، سوگند به دروغ، حرص زیاد خوابیدن بین نماز مغرب و عشاء، خوابیدن قبل از طلوع آفتاب، اعتیاد به دروغ، رد سائل در شب، نداشتن عقل معیشت، قطع رحم.
پس از این فرمود: شما را خبر دهم از آنچه رزق را زیاد میکند، گفتند: بفرمائید، فرمود جمع کردن بین دو نماز، تعقیب نماز صبح، صله رحم، پاک کردن منزل از کثافات، مواساة با مؤمن، صبح دنبال زندگی رفتن، استغفار، گفتار حق، اجابت مؤذن و سخن نگفتن در بیت الخلاء. حریص نبودن، شکر منعم، دوری کردن از سوگند حرام، شستن دست قبل از خوردن غذا، خوردن غذائی که از سفره میریزد، و هر کس هر روز سی بار سبحان اللَّه بگوید خداوند هفتاد نوع بلا را از او دور میگرداند، که آسانترین آنها فقر میباشد.[4]
پی نوشت:
[1]. من لا یحضره الفقیه، ج3، ص: 351.
[2]. بحار الأنوار، ج60، ص82.
[3]. بحار الأنوار، ج60، ص31.
[4]. مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، ص: 12
فردا
