گفتگو با دو نماینده مجلس
چرا نرخ بیکاری کاهش یافت؟
سایت خبری تحلیلی ساعت24- بیکاری و اشتغال از مسائل بسیار مهم در کشورهای جهان به شمار می رود . مصائب و مشکلات این حوزه در کشور ما باعث شده است که در سال های گذشته یکی از وعده های مهم هر دولتی که روی کار آمده کاهش آمار بیکاری محسوب شود . در سال های اخیر با افزایش جمعیت و قشر تحصیل کرده این مسئله وارد مرحله جدیدی شده است .
انتشار گزارش بانك مركزي درمورد رشد اقتصادي فصل بهار كه از رشد ۴.۶درصدي خبر ميداد با وجود آنكه با انتقادهاي بسياري ازسوي منتقدان دولت مواجه شد، با توضيحاتي كه مشاور اقتصادي رييسجمهور در صداوسيما ارايه داد، واقعيت رشد اقتصادي تحقق يافته در فصل بهار را به اثبات رساند.
اينك چند روز پس از اين اتفاقات، مركز آمار ايران در جديدترين گزارشي كه از نرخ بيكاري در كشور منتشر كرده برخلاف اظهارات مشاور اقتصادي رييسجمهور كه معتقد بود رشد اقتصادي ۴.۶درصدي فصل بهار به اين زودي موجب كاهش بيكاري نخواهد شد، از كاهش نرخ بيكاري در كشور طي فصل بهار و تابستان خبر ميدهد.
طبق آمار و تعاريف منتشر شده ازسوي مركز آمار ايران در روز ۱۸ مهر سال جاري، افرادي كه بدون دريافت مزد براي يكي از اعضاي خانوار خود كه با وي نسبت خويشاوندي دارند، كار ميكنند يعني كاركنان فاميلي بدون مزد، جزو شاغلان محسوب ميشوند. همچنين كارآموزاني كه در دوره كارآموزي فعاليتي در ارتباط با فعاليت موسسهيي محل كارآموزي انجام ميدهند، يعني بهطور مستقيم در توليد كالا يا خدمات سهيم هستند، فعاليت آنها «كار» محسوب ميشود. همچنين محصلاني كه در هفته مرجع مطابق تعريف كار كردهاند، شاغل محسوب ميشوند؛ تمام افرادي كه در نيروهاي مسلح بهصورت كادر دايم يا موقت خدمت ميكنند (نيروهاي مسلح شامل پرسنل كادر، درجهداران و سربازان وظيفه نيروي نظامي و انتظامي) بنابراين با چنين تعاريفي، نرخ بيكاري از نسبت جمعيت بيكار به جمعيت فعال ضرب در ۱۰۰ بهدست ميآيد.
طبق آمار منتشر شده ازسوي مركز آمار ايران، نرخ فعاليت اقتصادي يا همان نرخ مشاركت اقتصادي جمعيت فعال ۱۰ساله و بيشتر در كل كشور در فصل تابستان ۳۷.۲درصد يعني ۲۳ميليون و ۷۵۶هزار و ۹۶۶نفر را شامل ميشود كه ۶۲.۷درصد جمعيت مرد و ۱۱.۷درصد زن هستند كه ۳۹.۸درصد جمعيت در نقاط روستايي و ۳۶.۲درصد در نقاط شهري هستند. همچنين نتايج نشان ميدهد كه نرخ مشاركت اقتصادي در بين زنان نسبت به مردان و در نقاط شهري نسبت به نقاط روستايي كمتر بوده است.
در سال های گذشته و در زمان فعالیت دولت های نهم و دهم تعریف جدیدی از اشتغال و بیکاری افراد در گزارش های مرکز آمار ایران به کار گرفته شد. دولت مبنای گزارش های مربوط به عملکرد حوزه اشتغال زایی را بر اساس یک ساعت کار افراد در هفته تنظیم و ارائه کرد.
این در حالی بود که سازمان جهانی کار می گوید هر فردی که در هفته یک ساعت کار داشته باشد، حتی اگر برای آن کار مزدی نیز دریافت نکند (مانند افرادی که برای خانواده کاری را انجام می دهند)، آن فرد شاغل شناخته می شود و بیکار فردی است که امکان اشتغال یک ساعته در هفته به شرحی که گذشت را نداشته باشد.
اما در زمان دولت های هفتم و هشتم، محاسبات آماری به نحو دیگری بود. در آن سال ها دولت گزارش اشتغال زایی را بر اساس اشتغال ۲ روز در هفته ارائه می کرد. یعنی هر فردی که در هفته دو روز کار داشت، شاغل شناخته می شد.
به کارگیری تعریف یک ساعت کار در هفته در ایران، مورد انتقادات بسیاری از جامعه و بدنه بازار کار کشور قرار گرفت زیرا بر اساس شرایط اقتصادی کشور فعالیت یک ساعت در هفته نمی تواند جوابگوی نیاز های مالی افراد در ایران باشد . از سوی دیگر بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند شاغل در کشور های در حال توسعه باید با معیار های متفاوتی از کشور های توسعه یافته بررسی شود .
در این روابطه به سراغ دو تن از نمایندگان مجلس رفتیم تا این موضوع را از نگاه اقتصادی و اجتماعی به بحث و بررسی بگذاریم و بدانیم که آیا واقعا نرخ بیکاری تک رقمی در کشور ما بر مبناهای فوق می تواند امیدوار کننده باشد و یا اینکه علی رغم اعلام مرکزآمار ما همچنان با معضل بیکاری با وسعت زیاد روبرو هستیم یا خیر؟
ایرج ندیمی عضو کمیسیون اقتصادی در رابطه با تک نرخی شدن بیکاری ، با اشاره به اینکه دولتی که می خواهد پاسخگوی نیاز مردم باشد همیشه با آمار درست فعالیت دارد گفت :
اشتغال در كشور به عوامل گوناگوني بستگي دارد . در حال حاضر ۶۵% مشكل اشتغال در كشور به معضلات نقدينگي و بخش ديگر به موانع توليد از داخل به خارج بر مي گردد كه قسمت اعظم آن هم به مشكلات تحريم ها بر مي گردد .
وی همچنین بیان کرد : در ماه های گذشته در بخش تورم هم اين ابهامات در بين مردم پيش آمد .زماني كه دولت اعلام كرد تورم به ميزان زيادي در كشور كاهش پيدا كرده است بسياري از مردم نگاهشان متوجه به ۲۰ الی ۳۰ رقم از كالاهاي اساسي بود كه افزايش قیمت داشتند .اما آمار كاهش تورمی که ازسوي دولت اعلام شد،از ميانگين قيمت تمام كالاها در كشور بود.
ندیمی در رابطه با اختلاف نگاه ها به مشاغل نیز گفت : دولت ،نرخ بيكاري يك رقمي را با توجه به آمار هاي مالي و تزريق سرمایه به بنگاه هاي اقتصادي در مشاغل صورت ميگيرد ، اما چيزي كه در چند روز اخير مسئله ساز شده است دريچه نگاه مردم است كه از نگاه دولت متفاوت است . افزايش جوان هاي جوياي كار از يك سو و از سوي ديگر مشاغل كاذب و موقتي عواملي است كه اين نرخ را از نگاه جامعه افزايش مي دهد .
بخش ها یی از گزارش مرکز آمار نشان میدهد که روند نرخ بیکاری از ابتدای دولت یازدهم تا بهار ۹۳ روند افزایشی داشته اما یک باره در تابستان ۹۳ به ۹.۵ رسید و تک رقمی شد.
ندیمی در این رابطه می گوید : بررسي رفتار دولت از سال گذشته تا كنون نشان مي دهد كه اين روند در چند ماهه گذشته به خوبي صورت پذیرفته است و قابل توجیه است. در ۶ ماهه اول سال گذشته دولت داراي مشكلات زيادي در بخش ركود و تورم بود و از سوي ديگر مسائل حاشيه اي از قبیل انتقال دولت و انتخابات نيز تاثير به سزايي بر روند شغلي كشور داشته است .
اما ناصر کاشانی دیگر نماینده ی مجلس در گفتگو با ساعت ۲۴ نظر متفاوتی نسبت به موضوع دارد .
وی در این رابطه بیان کرد : واقعا به اين نرخ بيكاري شك دارم،اینکه آمارها در كشور ما بر چه مبنا و اساسي اعلام مي شود یک ماجرای در ابهام است .ارائه این آمار در صورتي بوده است كه در استاني مانند سيستان و بلوچستان كه در سال هاي اخیر به عنوان استاني با نرخ بالاي بيكاري محسوب شده هم اکنون ۱۰ درصد اعلام شده است .
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس همچنین افزود : بايد بررسي كرد این نرخ بر چه مبنايي بيان شده است و تعريف دولت از شغل دقیقا در ایران و با توجه به مشکلات اقتصادی حال حاضر چيست . آيا بر مبناي دريافت وام هاي اشتغال در كشور است و يا بر اساس شغل هايي كه این مشاغل هیچکدام داراي قرار داد و بيمه نیستند. متاسفانه در حال حاضر در كشور تعريف مشخصي براي شغل اعلام نشده است و بسياري از شغل ها كاذب محسوب مي شود .
وی درپایان بیان کرد : صرف نظر از بررسی های اقتصادی ،در زمينه ي اجتماعي کاهش نرخ بیکاری ملموس به نظر نمي رسد. در سال های اخیر بسياري از نامه هاي دريافتي نمايندگان مجلس مربوط به موضوع اشتغال و درخواست شغل های پايدار بوده ست که اين موضوع در اصناف ديگر ميز به وفور ديده شده است.
اينك چند روز پس از اين اتفاقات، مركز آمار ايران در جديدترين گزارشي كه از نرخ بيكاري در كشور منتشر كرده برخلاف اظهارات مشاور اقتصادي رييسجمهور كه معتقد بود رشد اقتصادي ۴.۶درصدي فصل بهار به اين زودي موجب كاهش بيكاري نخواهد شد، از كاهش نرخ بيكاري در كشور طي فصل بهار و تابستان خبر ميدهد.
طبق آمار و تعاريف منتشر شده ازسوي مركز آمار ايران در روز ۱۸ مهر سال جاري، افرادي كه بدون دريافت مزد براي يكي از اعضاي خانوار خود كه با وي نسبت خويشاوندي دارند، كار ميكنند يعني كاركنان فاميلي بدون مزد، جزو شاغلان محسوب ميشوند. همچنين كارآموزاني كه در دوره كارآموزي فعاليتي در ارتباط با فعاليت موسسهيي محل كارآموزي انجام ميدهند، يعني بهطور مستقيم در توليد كالا يا خدمات سهيم هستند، فعاليت آنها «كار» محسوب ميشود. همچنين محصلاني كه در هفته مرجع مطابق تعريف كار كردهاند، شاغل محسوب ميشوند؛ تمام افرادي كه در نيروهاي مسلح بهصورت كادر دايم يا موقت خدمت ميكنند (نيروهاي مسلح شامل پرسنل كادر، درجهداران و سربازان وظيفه نيروي نظامي و انتظامي) بنابراين با چنين تعاريفي، نرخ بيكاري از نسبت جمعيت بيكار به جمعيت فعال ضرب در ۱۰۰ بهدست ميآيد.
طبق آمار منتشر شده ازسوي مركز آمار ايران، نرخ فعاليت اقتصادي يا همان نرخ مشاركت اقتصادي جمعيت فعال ۱۰ساله و بيشتر در كل كشور در فصل تابستان ۳۷.۲درصد يعني ۲۳ميليون و ۷۵۶هزار و ۹۶۶نفر را شامل ميشود كه ۶۲.۷درصد جمعيت مرد و ۱۱.۷درصد زن هستند كه ۳۹.۸درصد جمعيت در نقاط روستايي و ۳۶.۲درصد در نقاط شهري هستند. همچنين نتايج نشان ميدهد كه نرخ مشاركت اقتصادي در بين زنان نسبت به مردان و در نقاط شهري نسبت به نقاط روستايي كمتر بوده است.
در سال های گذشته و در زمان فعالیت دولت های نهم و دهم تعریف جدیدی از اشتغال و بیکاری افراد در گزارش های مرکز آمار ایران به کار گرفته شد. دولت مبنای گزارش های مربوط به عملکرد حوزه اشتغال زایی را بر اساس یک ساعت کار افراد در هفته تنظیم و ارائه کرد.
این در حالی بود که سازمان جهانی کار می گوید هر فردی که در هفته یک ساعت کار داشته باشد، حتی اگر برای آن کار مزدی نیز دریافت نکند (مانند افرادی که برای خانواده کاری را انجام می دهند)، آن فرد شاغل شناخته می شود و بیکار فردی است که امکان اشتغال یک ساعته در هفته به شرحی که گذشت را نداشته باشد.
اما در زمان دولت های هفتم و هشتم، محاسبات آماری به نحو دیگری بود. در آن سال ها دولت گزارش اشتغال زایی را بر اساس اشتغال ۲ روز در هفته ارائه می کرد. یعنی هر فردی که در هفته دو روز کار داشت، شاغل شناخته می شد.
به کارگیری تعریف یک ساعت کار در هفته در ایران، مورد انتقادات بسیاری از جامعه و بدنه بازار کار کشور قرار گرفت زیرا بر اساس شرایط اقتصادی کشور فعالیت یک ساعت در هفته نمی تواند جوابگوی نیاز های مالی افراد در ایران باشد . از سوی دیگر بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند شاغل در کشور های در حال توسعه باید با معیار های متفاوتی از کشور های توسعه یافته بررسی شود .
در این روابطه به سراغ دو تن از نمایندگان مجلس رفتیم تا این موضوع را از نگاه اقتصادی و اجتماعی به بحث و بررسی بگذاریم و بدانیم که آیا واقعا نرخ بیکاری تک رقمی در کشور ما بر مبناهای فوق می تواند امیدوار کننده باشد و یا اینکه علی رغم اعلام مرکزآمار ما همچنان با معضل بیکاری با وسعت زیاد روبرو هستیم یا خیر؟
ایرج ندیمی عضو کمیسیون اقتصادی در رابطه با تک نرخی شدن بیکاری ، با اشاره به اینکه دولتی که می خواهد پاسخگوی نیاز مردم باشد همیشه با آمار درست فعالیت دارد گفت :
اشتغال در كشور به عوامل گوناگوني بستگي دارد . در حال حاضر ۶۵% مشكل اشتغال در كشور به معضلات نقدينگي و بخش ديگر به موانع توليد از داخل به خارج بر مي گردد كه قسمت اعظم آن هم به مشكلات تحريم ها بر مي گردد .
وی همچنین بیان کرد : در ماه های گذشته در بخش تورم هم اين ابهامات در بين مردم پيش آمد .زماني كه دولت اعلام كرد تورم به ميزان زيادي در كشور كاهش پيدا كرده است بسياري از مردم نگاهشان متوجه به ۲۰ الی ۳۰ رقم از كالاهاي اساسي بود كه افزايش قیمت داشتند .اما آمار كاهش تورمی که ازسوي دولت اعلام شد،از ميانگين قيمت تمام كالاها در كشور بود.
ندیمی در رابطه با اختلاف نگاه ها به مشاغل نیز گفت : دولت ،نرخ بيكاري يك رقمي را با توجه به آمار هاي مالي و تزريق سرمایه به بنگاه هاي اقتصادي در مشاغل صورت ميگيرد ، اما چيزي كه در چند روز اخير مسئله ساز شده است دريچه نگاه مردم است كه از نگاه دولت متفاوت است . افزايش جوان هاي جوياي كار از يك سو و از سوي ديگر مشاغل كاذب و موقتي عواملي است كه اين نرخ را از نگاه جامعه افزايش مي دهد .
بخش ها یی از گزارش مرکز آمار نشان میدهد که روند نرخ بیکاری از ابتدای دولت یازدهم تا بهار ۹۳ روند افزایشی داشته اما یک باره در تابستان ۹۳ به ۹.۵ رسید و تک رقمی شد.
ندیمی در این رابطه می گوید : بررسي رفتار دولت از سال گذشته تا كنون نشان مي دهد كه اين روند در چند ماهه گذشته به خوبي صورت پذیرفته است و قابل توجیه است. در ۶ ماهه اول سال گذشته دولت داراي مشكلات زيادي در بخش ركود و تورم بود و از سوي ديگر مسائل حاشيه اي از قبیل انتقال دولت و انتخابات نيز تاثير به سزايي بر روند شغلي كشور داشته است .
اما ناصر کاشانی دیگر نماینده ی مجلس در گفتگو با ساعت ۲۴ نظر متفاوتی نسبت به موضوع دارد .
وی در این رابطه بیان کرد : واقعا به اين نرخ بيكاري شك دارم،اینکه آمارها در كشور ما بر چه مبنا و اساسي اعلام مي شود یک ماجرای در ابهام است .ارائه این آمار در صورتي بوده است كه در استاني مانند سيستان و بلوچستان كه در سال هاي اخیر به عنوان استاني با نرخ بالاي بيكاري محسوب شده هم اکنون ۱۰ درصد اعلام شده است .
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس همچنین افزود : بايد بررسي كرد این نرخ بر چه مبنايي بيان شده است و تعريف دولت از شغل دقیقا در ایران و با توجه به مشکلات اقتصادی حال حاضر چيست . آيا بر مبناي دريافت وام هاي اشتغال در كشور است و يا بر اساس شغل هايي كه این مشاغل هیچکدام داراي قرار داد و بيمه نیستند. متاسفانه در حال حاضر در كشور تعريف مشخصي براي شغل اعلام نشده است و بسياري از شغل ها كاذب محسوب مي شود .
وی درپایان بیان کرد : صرف نظر از بررسی های اقتصادی ،در زمينه ي اجتماعي کاهش نرخ بیکاری ملموس به نظر نمي رسد. در سال های اخیر بسياري از نامه هاي دريافتي نمايندگان مجلس مربوط به موضوع اشتغال و درخواست شغل های پايدار بوده ست که اين موضوع در اصناف ديگر ميز به وفور ديده شده است.
