صادق زیباکلام استاد دانشگاه
صداوسیما و مسالهای به نام اعتماد مردم
ساعت 24-تاکنون بارها مطرح شده که با برخی رویکردهای اتخاذی از سوی صداوسیما اعتماد مردم به این رسانه کمتر شده و میشود، اما این مساله نیز چندان تغییری در عملکرد صداوسیما ایجاد نکرده است. اینکه رسانههای فارسیزبان چقدر امانتدار هستند یا به چه میزان کار خود را صحیح انجام میدهند یک مساله و اینکه صداوسیما چقدر مورد وثوق مردم قرار میگیرد مسالهای دیگر است.
هیچ تردیدی نیست که تهیهکنندگان، خبرنگاران و مجموعهای که شبکههای فارسیزبان یا دیگران میسازند رباتهای هوشمند نیستند؛ بلکه انسانهایی هستند که مثل همه انسانهای دیگر دارای احساس، عاطفه و سلایق سیاسی هستند. اینکه بگوییم رسانههای فارسیزبان صددرصد عاری از هرگونه جهتگیری سیاسیاند، منطقا درست نیست. منتها نکته بسیار مهم این است که در انعکاس خبر و تحلیل وقایع گرایشهای سیاسی، اعتقادات و باورهای سیاسی و خبررسانی عاری از جهتگیری چه میزان تعیینتکلیف میکند؟ همین سوال را میتوان در خصوص سایر رسانهها نیز مطرح کرد. به هر حال مسئولان صداوسیما بهخصوص در بخشهای سیاسی، خبری و... نیز رباتهای هوشمند نیستند و دارای جهتگیریهای سیاسی هستند. اما سوال این است که صداوسیما در پردازش و ارائه خبر چه میزان جانب افکار و عقاید سیاسی را میگیرد و چه میزان خود را متعهد میداند؟ به بیان دیگر بخواهیم یا نخواهیم رقابتی میان صداوسیما و شبکههای فارسیزبان برای جلب مخاطب بهوجود آمده است. واقعیت امر این است که در این رقابت شبکههای فارسیزبان توانستهاند در برخی مواقع از حریف ایرانی خود جلو بیفتند. مخاطبان شبکههای فارسیزبان اگر هم به صددرصد آنچه آنها میگویند باور نداشته باشند، اما به بخش قابلتوجهی از آنچه شبکههای فارسیزبان میگویند باور کرده و میکنند. دلیل آن واضح است؛ چراکه تجربه به آنها نشان داده بخش اعظمی از آنچه میگویند درست است. ممکن است برخی چیزها را نگویند، اما آنچه را بیان میکنند تا حد زیادی درست است. پرسش این است که آیا در مورد صداوسیما نیز چنین باوری وجود دارد؟ آیا حتی مخاطبانی که متدین هستند مثل مخاطبان رسانههای فارسیزبان به صداوسیما اعتماد دارند؟ بعید است، چراکه تا یک نگاه کلی در پردازش اخبار و جریانات سیاسی در داخل و خارج کشور برای گردانندگان صداوسیما بهوجود نیاید اعتبار صداوسیما افزایش نخواهد داشت. اگر پنج یا 10سال پیش 40 تا 50 درصد جامعه به آنچه صداوسیما میگوید اعتقاد داشتند با کمال تاسف باید گفت امروز در اردیبهشت 99 آن 50 درصد نهتنها اضافه نشده؛ بلکه به مقدار زیادی هم کاهش پیدا کرده و بدونتردید تا نگاه جدیدی در صداوسیما بهوجود نیاید، این ریزش ادامه پیدا خواهد کرد. به بیان سادهتر شبکههای فارسیزبان نان کماعتمادی مردم به صداوسیمای خودمان را میخورند.
