برجام چگونه برای دولت تدبیر و امید زنده است
متن منتشر شده توسط وزارت خارجه با وجود آنکه ۵ سال پس از اتمام مذاکرات هستهای منتشر شده، دارای ایرادات متعدد کارشناسی و حقوقی است و از همین رو ضرورت دارد که مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد.
علیرغم ادعای وزارت خارجه ساختمان تحریمها در تمام مراحل باقی ماند.
بند نخست بیانیه وزارت خارجه اولاً مدعی شده است که در طول دوران مذاکرات، تیم مذاکره کننده هستهای سیاست خود را بر مخالفت با هرگونه محدودیت یا تحریم در تمامی حوزهها قرار داده و همواره بر آن پافشاری کرد. این ادعا هرچند مطلوب بهنظر میرسد اما باید دید که فاصله آن با واقعیت و عمل تا چه اندازه است چرا که دو صد گفته چون نیم کردار نیست! از همین رو برخلاف بیانیه وزارت خارجه، بررسیهای کارشناسی نشان میدهد که طی توافقنامههای سهگانه ژنو، لوزان و برجام علیرغم وعدههای بیشمار رئیسجمهور و تیم مذاکره کننده مبنی بر لغو کامل تحریمها، بسیاری از تحریمها لغو نشد و عملاً ساختمان تحریمها باقی ماند
باقی ماندن ساختار تحریمهای ثانویه بانکی آمریکا، لغو نشدن نزدیک به ۹ دستور اجرایی رئیسجمهور آمریکا، ممنوعیت چرخه دلار، تحریمهای اقتصادی و مالی هستهای اتحادیه اروپا، تحریم روابط بانک مرکزی با بانکهای ایران، باقی ماندن ۲۷۳ شرکت، بانک و موسسه مالی ایرانی بهعنوان مؤسسات نامطلوب و تحریم شده در لیست وزارت خزانهداری آمریکا و مواردی از این دست که بهکرّات در برجام دیده میشود تنها مشت نمونهای از خروار تحریمهایی است که به موجب برجام همچنان باقی مانده است. لذا این ادعا که دولت همواره بر مخالفت با تحریمها پافشاری کرده، مغایرت فاحشی با عملکرد تیم مذاکره کننده هستهای دارد
ثانیاً در ادامه بند نخست بیانیه وزارت خارجه ادعا شده که ایران هیچگاه ضمیمه «ب» قطعنامه ۲۲۳۱ را امضا نکرد و مورد پذیرش قرار نداده است. اگر ادعای فوق را مورد پذیرش قرار دهیم طبعاً این سؤال ایجاد میشود که دعوای فعلی رخ داده در شورای امنیت سازمان ملل بر سر چه موضوعی است؟ چرا تیم ایرانی نسبت به اقدام آمریکا در بازگرداندن تحریمهای تسلیحاتی و تمدید آن مخالفت میکند؟ اگر این ادعا صحیح باشد که تیم ایرانی ضمیمه ب قطعنامه ۲۲۳۱ را مورد پذیرش قرار نداده پس چگونه ایران هماکنون تلاش آمریکا برای تمدید تحریمهای تسلیحاتی را محکوم میکند؟در بیانیه وزارت خارجه ادعا شده که ایران هیچگاه ضمیمه «ب» قطعنامه ۲۲۳۱ را امضا نکرد و مورد پذیرش قرار نداده است. اگر ادعای فوق را مورد پذیرش قرار دهیم طبعاً این سؤال ایجاد میشود که دعوای فعلی رخ داده در شورای امنیت سازمان ملل بر سر چه موضوعی است؟
عجیب و کذب بودن ادعای صورت گرفته نهتنها در پاسخ به پرسشهای فوق بلکه در اظهارات مقامات وزارت خارجه نیز دیده میشود چرا که طبق اظهارات صریح آنان برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ توسط تیم ایرانی مورد مذاکره قرار گرفته و به تائید نهایی طرفین رسیده، چنانکه وزیر خارجه با حضور در کمیسیون ویژه برجام در ۲۲ شهریور ۱۳۹۴ در اینباره میگوید: شما باورتان نمیشود که ما سر هر کلمهای چقدر چانه زدیم.
بعدتر نیز عباس عراقچی مذاکره کننده ارشد ایران و معاون سیاسی فعلی وزارت امور خارجه به شکل جزئیتر مذاکرات صورت گرفته پیرامون قطعنامه ۲۲۳۱ و مسئله تحریم تسلیحاتی را تشریح میکند. وی در نشست کمیسیون ویژه تشریح میکند که چگونه در روند مذاکرات بنا شد تا تحریمهای تسلیحاتی در قطعنامه بیاید و نه در برجام! عضو ارشد تیم مذاکره کننده ایرانی می گوید: « (غربیها) میگفتند در این مرحله اگر بیاییم تحریم تسلیحاتی ایران را برداریم این یعنی دیگر توافق را کُشتهایم. یعنی دیگر نمیتوانیم توافق کنیم دیگر جواب متحدین خودشان در منطقه را نمیتوانند بدهند. جواب کنگره را هم نمیتوانند بدهند. لذا از اول موضعشان این بود که تحریم تسلیحاتی، تحریم ممنوعیت موشکی و تحریم اشاعهای را فوری نمیتوانند بردارند. از نظر ما هم اینها تحریمهای تعیینکنندهای برای ما نبود، که حتماً باید فوری برداشته بشود، میتواند در فاصلهی زمانی برداشته بشود. آنها میگفتند ما تحریمهای تسلیحاتی و موشکی را نمیتوانیم برداریم، ما میگفتیم که خب اگر برنداری ما که رعایت نمیکنیم، پس توافق نمیشود. بالاخره ایدهای که آنها هم آمدند مطرح کردند این بود که خیلی خب بین قطعنامه و توافق تفاوت قائل میشویم. موشکی و تسلیحاتی را در قطعنامه میآوریم، بقیهی چیزها در توافق. توافق را اگر نقض کردی تحریمها برمیگردد، قطعنامه را اگر نقض کردید، نه. آن دیگر بستگی به شورای امنیت دارد که چه تصمیمی بگیرد" .
فارس
