عارف روایتی تازه از کنارهگیری خود از شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان و راهبرد ائتلاف انتخاباتی به دست داد
رد استعفا و پیششرط ائتلاف
ساعت 24-سرنوشت شورای عالی سیاستگذاری و تولد نهاد اجماعساز اصلاحطلبان همچنان محل بحث و بررسی ناظران و رسانههاست؛ چنانکه طی ماههایی که از توقف فعالیت شورای عالی سیاستگذاری، این نهاد بالادستی جریان اصلاحات میگذرد، بسیاری از چهرههای سیاسی اصلاحطلب با قاطعیت گفته بودند که محمدرضا عارف از سمت خود در مقام ریاست شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان کنارهگیری کرده و بسیاری از ناظران، این استعفا و البته کنارهگیری عبدالواحد موسوی لاری، نایبرییس شورای عالی را از دلایل انحلال این شورا میخواندند.
اما حالا عارف میگوید که استعفا نداده، بلکه دیگران از نامه او اینگونه برداشت کردهاند که استعفا داده است. عارف البته احتمال کاندیداتوری خود را در انتخابات 1400 که بهتازگی ازسوی علی صوفی از دلایل اصلی استعفا و بهخصوص غیبتش در نهاد تازهتاسیس اجماعساز اصلاحطلبان عنوان شده، رد نکرده اما در عین حال، از موضوع چالشانگیز این روزهای اصلاحطلبان که همان بحث تکرار تجربه ائتلاف دو انتخابات 92 و 96 باشد، تحت شرایطی خاص حمایت کرده است.
اوایل تابستان امسال علیرضا خامسیان، مسوول دفتر و امور اداری عارف در گفتوگویی با ایرنا اعلام کرد که عارف از سال قبل در نامهای از حضور در شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان کنارهگیری کرده است. او حتی گفته بود که استعفای عارف پیش از استعفای موسوی لاری صورت گرفته است. پس از آن هم بسیاری از اصلاحطلبان اعلام کردند که اساسا یکی از دلایل انحلال شورای عالی سیاستگذاری، همین کنارهگیری عارف و موسوی لاری بوده و اینکه این شورای عالی در غیاب رییس و نایبرییس، امکان تشکیل جلسه نداشته است. بهعلاوه حتی مدافعان شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان که تاکید داشتند این شورای عالی منحل نشده، در استعفای عارف تردیدی ایجاب نکرده و کنارهگیری رییس را تایید میکردند و حتی چنانکه اشاره شد، علی صوفی هم همین اواخر به تفصیل، در تشریح علت انحلال شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان گفته بود که ایراد وزارت کشور به ساختار متفاوت این شورای عالی، اصلاحطلبان را به سوی تشکیل نهادی جدید سوق داده است. هرچند او مشخصا از تعبیر «استعفای عارف» استفاده نکرده بود.
عارف اما حالا در گفتوگویی با ایسنا، در دفاع از ضرورت تشکیل جبههای متشکل از احزاب گفته است: «جمعبندی شورای هماهنگی جبهه اصلاحات این بود که نهاد تلفیقی تشکیل دهیم که محور اصلی با احزاب عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات باشد و کنار احزاب از ظرفیت افراد حقیقی هم استفاده شود. این روش ادامه یافت و پس از برگزاری هر انتخابات عملکرد شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان به بحث گذاشته شد. البته همزمان با فعالیت شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان، گاهی بحث تشکیل پارلمان اصلاحات هم مطرح میشد. جمعبندیای که از نقد و بررسی عملکرد شورای عالی در دورههای گذشته به دست میآمد این بود که ترکیب تلفیقی شورای عالی حفظ شود و ما هم با این ترکیب 3 دوره از فعالیت شورای عالی را ادامه دادیم.» او در بخش دیگری از گفتوگوی دیروز خود درباره توقف فعالیت شورای عالی سیاستگذاری و استعفای خود از ریاست این شورا پس از انتخابات مجلس یازدهم اعلام کرده که «استعفایی در کار نبود!»
عارف در عین حال به ایراد وزارت کشور هم اشاره کرده و گفته پس از این ایراد، ائتلافی به نام «ائتلاف بزرگ اصلاحطلبان ایران اسلامی» تشکیل دادیم که با حضور فقط احزاب بود و شخص حقیقی در این ائتلاف عضویت نداشت و قرار هم بر این بوده که انجمن اسلامی معلمان این ائتلاف جدید را در وزارت کشور به ثبت برساند. عارف اتفاقهای بعدی را اینگونه توضیح میدهد: «پس از برگزاری انتخابات مجلس یازدهم و براساس رویههای 3 دوره فعالیت شورای عالی سیاستگذاری، نامهای به آقای محمدی دبیر کل وقت انجمن اسلامی معلمان نوشتم که انتخابات به پایان رسیده و شما یا جلسه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات را تشکیل دهید یا اگر شرایط کرونا اجازه نمیدهد، جلسه موسسان ائتلاف را تشکیل دهید و در مورد ادامه کار تصمیمگیری کنید که از این نامه من تلقی استعفا شد که صحیح نیست.»
با این حال عارف از تشکیل نهاد اجماعساز جدید استقبال کرده و گفته است: «خوشبختانه اصلاحطلبان تصمیم خوبی برای ادامه فعالیت جمعی گرفته و قرار است نهادی اجماعساز ایجاد شود و فعلا بحث پارلمان اصلاحات هم مسکوت ماند که امیدوارم این تصمیم هرچه سریعتر عملیاتی شود و یک نهاد اجماعساز فعال و پویا و موثرتر از دورههای قبل تشکیل شود.»
پیش از این اعضای کمیته انتخاب اعضای حقیقی نهاد اجماعساز گفته بودند که عضویت در این نهاد را به عارف هم پیشنهاد داده اما او نپذیرفته است چراکه گویا قصد کاندیداتوری در انتخابات 1400 را دارد. عارف اما در ادامه مصاحبه دیروز خود به بحث جنجالی ائتلاف اصلاحطلبان پرداخته و در حاشیه آن، اشاراتی نیز به احتمال کاندیداتوری خود کرده است.
در انتخابات گذشته اصلاحطلبان در ائتلاف با اصولگرایان میانهرو وارد انتخابات شدند و حتی در «لیست امید» سهمیهای به آنان اختصاص دادند ولی همین موضوع در ادامه به معضلی تبدیل شد و مورد نقد قرار گرفت. حالا مدتی است که برخی اصلاحطلبان تاکید میکنند حتی اگر در انتخابات 1400 هیچ اصلاحطلبی تایید صلاحیت نشود، نباید با کاندیدای غیراصلاحطلب وارد ائتلاف شوند. دیروز اما عارف برخلاف انتظار، با این دیدگاه مخالفت کرده و گفته است: «نگاه من روشن است و اصولا اعتقاد به ائتلاف و توجه به منافع ملی دارم. در ذات توجه و اولویت به منافع ملی، ائتلاف و حرکت اجماعی وجود دارد. معتقدم در مرحله اول احزاب و جریانهای سیاسی به صورت شفاف، مواضع و کاندیدای خود را باید معرفی کنند، زیرا رفتارهای پاندولی و بدهوبستانها به جریانهای سیاسی ضربه میزند. در انتخابات سال 92 هم گفتم که 2 جریان ریشهدار کشور درون خود به اجماع برسند و رقابت جدی داشته باشند، البته ائتلاف با سایر جریانها را هیچگاه نفی نکردهام و در صورت لزوم ائتلاف با ساز و کار معین و مشخص و تعیین حقوق نهادهای ائتلافی میتواند مفید باشد.»
با این حال عارف گفته که باید با شرط و شروط و تعیین شرایط وارد ائتلاف شویم: «اگر قرار بر ائتلاف باشد، ائتلاف باید براساس سازوکار مشخصی انجام شود مثلا اگر برای تشکیل دولت بنابر ائتلاف شد، باید از قبل مشخص شود که سهم هر جریان در فعالیت دولت چقدر است؟ مثلا رییسجمهوری از شما، معاون اول از ما یا 8 وزیر از شما و 11 وزیر از ما و... اگر قرار به ائتلاف باشد، باید آورده و دریافتی و مسوولیتها مشخص شود تا بتوان پاسخگوی مردم بود. من شخصا این نگاه را قبول دارم.»
این اظهارات اما درحالی مطرح شده که به تازگی ادبیات تندی میان دولت و برخی اصلاحطلبان درباره نقش اصلاحات در پیروزی حسن روحانی در گرفته است. آنجا که واعظی به تندی مدعی شده عارف در انتخابات 92، رای چندانی نداشته و بسیاری از نظرسنجیها از این حکایت داشتند که روحانی پیروز است. اشارهای صریح به آنکه اصلاحطلبان نقشی در پیروزی روحانی نداشتهاند. حالا این سخن عارف نشان میدهد که او نیز از این برخوردهای اطرافیان روحانی دل خوشی ندارد و حالا که احتمالا صحبت از ائتلاف با علی لاریجانی مطرح است، تاکید دارد دستکم ابتدا تکلیف سهم طرفین ائتلاف در دولت بعد مشخص شود و آنگاه از ائتلاف احتمالی دم زد.
اوایل تابستان امسال علیرضا خامسیان، مسوول دفتر و امور اداری عارف در گفتوگویی با ایرنا اعلام کرد که عارف از سال قبل در نامهای از حضور در شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان کنارهگیری کرده است. او حتی گفته بود که استعفای عارف پیش از استعفای موسوی لاری صورت گرفته است. پس از آن هم بسیاری از اصلاحطلبان اعلام کردند که اساسا یکی از دلایل انحلال شورای عالی سیاستگذاری، همین کنارهگیری عارف و موسوی لاری بوده و اینکه این شورای عالی در غیاب رییس و نایبرییس، امکان تشکیل جلسه نداشته است. بهعلاوه حتی مدافعان شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان که تاکید داشتند این شورای عالی منحل نشده، در استعفای عارف تردیدی ایجاب نکرده و کنارهگیری رییس را تایید میکردند و حتی چنانکه اشاره شد، علی صوفی هم همین اواخر به تفصیل، در تشریح علت انحلال شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان گفته بود که ایراد وزارت کشور به ساختار متفاوت این شورای عالی، اصلاحطلبان را به سوی تشکیل نهادی جدید سوق داده است. هرچند او مشخصا از تعبیر «استعفای عارف» استفاده نکرده بود.
عارف اما حالا در گفتوگویی با ایسنا، در دفاع از ضرورت تشکیل جبههای متشکل از احزاب گفته است: «جمعبندی شورای هماهنگی جبهه اصلاحات این بود که نهاد تلفیقی تشکیل دهیم که محور اصلی با احزاب عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات باشد و کنار احزاب از ظرفیت افراد حقیقی هم استفاده شود. این روش ادامه یافت و پس از برگزاری هر انتخابات عملکرد شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان به بحث گذاشته شد. البته همزمان با فعالیت شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان، گاهی بحث تشکیل پارلمان اصلاحات هم مطرح میشد. جمعبندیای که از نقد و بررسی عملکرد شورای عالی در دورههای گذشته به دست میآمد این بود که ترکیب تلفیقی شورای عالی حفظ شود و ما هم با این ترکیب 3 دوره از فعالیت شورای عالی را ادامه دادیم.» او در بخش دیگری از گفتوگوی دیروز خود درباره توقف فعالیت شورای عالی سیاستگذاری و استعفای خود از ریاست این شورا پس از انتخابات مجلس یازدهم اعلام کرده که «استعفایی در کار نبود!»
عارف در عین حال به ایراد وزارت کشور هم اشاره کرده و گفته پس از این ایراد، ائتلافی به نام «ائتلاف بزرگ اصلاحطلبان ایران اسلامی» تشکیل دادیم که با حضور فقط احزاب بود و شخص حقیقی در این ائتلاف عضویت نداشت و قرار هم بر این بوده که انجمن اسلامی معلمان این ائتلاف جدید را در وزارت کشور به ثبت برساند. عارف اتفاقهای بعدی را اینگونه توضیح میدهد: «پس از برگزاری انتخابات مجلس یازدهم و براساس رویههای 3 دوره فعالیت شورای عالی سیاستگذاری، نامهای به آقای محمدی دبیر کل وقت انجمن اسلامی معلمان نوشتم که انتخابات به پایان رسیده و شما یا جلسه شورای هماهنگی جبهه اصلاحات را تشکیل دهید یا اگر شرایط کرونا اجازه نمیدهد، جلسه موسسان ائتلاف را تشکیل دهید و در مورد ادامه کار تصمیمگیری کنید که از این نامه من تلقی استعفا شد که صحیح نیست.»
با این حال عارف از تشکیل نهاد اجماعساز جدید استقبال کرده و گفته است: «خوشبختانه اصلاحطلبان تصمیم خوبی برای ادامه فعالیت جمعی گرفته و قرار است نهادی اجماعساز ایجاد شود و فعلا بحث پارلمان اصلاحات هم مسکوت ماند که امیدوارم این تصمیم هرچه سریعتر عملیاتی شود و یک نهاد اجماعساز فعال و پویا و موثرتر از دورههای قبل تشکیل شود.»
پیش از این اعضای کمیته انتخاب اعضای حقیقی نهاد اجماعساز گفته بودند که عضویت در این نهاد را به عارف هم پیشنهاد داده اما او نپذیرفته است چراکه گویا قصد کاندیداتوری در انتخابات 1400 را دارد. عارف اما در ادامه مصاحبه دیروز خود به بحث جنجالی ائتلاف اصلاحطلبان پرداخته و در حاشیه آن، اشاراتی نیز به احتمال کاندیداتوری خود کرده است.
در انتخابات گذشته اصلاحطلبان در ائتلاف با اصولگرایان میانهرو وارد انتخابات شدند و حتی در «لیست امید» سهمیهای به آنان اختصاص دادند ولی همین موضوع در ادامه به معضلی تبدیل شد و مورد نقد قرار گرفت. حالا مدتی است که برخی اصلاحطلبان تاکید میکنند حتی اگر در انتخابات 1400 هیچ اصلاحطلبی تایید صلاحیت نشود، نباید با کاندیدای غیراصلاحطلب وارد ائتلاف شوند. دیروز اما عارف برخلاف انتظار، با این دیدگاه مخالفت کرده و گفته است: «نگاه من روشن است و اصولا اعتقاد به ائتلاف و توجه به منافع ملی دارم. در ذات توجه و اولویت به منافع ملی، ائتلاف و حرکت اجماعی وجود دارد. معتقدم در مرحله اول احزاب و جریانهای سیاسی به صورت شفاف، مواضع و کاندیدای خود را باید معرفی کنند، زیرا رفتارهای پاندولی و بدهوبستانها به جریانهای سیاسی ضربه میزند. در انتخابات سال 92 هم گفتم که 2 جریان ریشهدار کشور درون خود به اجماع برسند و رقابت جدی داشته باشند، البته ائتلاف با سایر جریانها را هیچگاه نفی نکردهام و در صورت لزوم ائتلاف با ساز و کار معین و مشخص و تعیین حقوق نهادهای ائتلافی میتواند مفید باشد.»
با این حال عارف گفته که باید با شرط و شروط و تعیین شرایط وارد ائتلاف شویم: «اگر قرار بر ائتلاف باشد، ائتلاف باید براساس سازوکار مشخصی انجام شود مثلا اگر برای تشکیل دولت بنابر ائتلاف شد، باید از قبل مشخص شود که سهم هر جریان در فعالیت دولت چقدر است؟ مثلا رییسجمهوری از شما، معاون اول از ما یا 8 وزیر از شما و 11 وزیر از ما و... اگر قرار به ائتلاف باشد، باید آورده و دریافتی و مسوولیتها مشخص شود تا بتوان پاسخگوی مردم بود. من شخصا این نگاه را قبول دارم.»
این اظهارات اما درحالی مطرح شده که به تازگی ادبیات تندی میان دولت و برخی اصلاحطلبان درباره نقش اصلاحات در پیروزی حسن روحانی در گرفته است. آنجا که واعظی به تندی مدعی شده عارف در انتخابات 92، رای چندانی نداشته و بسیاری از نظرسنجیها از این حکایت داشتند که روحانی پیروز است. اشارهای صریح به آنکه اصلاحطلبان نقشی در پیروزی روحانی نداشتهاند. حالا این سخن عارف نشان میدهد که او نیز از این برخوردهای اطرافیان روحانی دل خوشی ندارد و حالا که احتمالا صحبت از ائتلاف با علی لاریجانی مطرح است، تاکید دارد دستکم ابتدا تکلیف سهم طرفین ائتلاف در دولت بعد مشخص شود و آنگاه از ائتلاف احتمالی دم زد.
