احتمال افشاگری دولت درباره پیامدهای تحریم
بردباری ونجابت دولت
واقعیت این است که دولت و حتی سایر نهادها باور نمی کردند تحریم های ایران این مدت دوام بیاورند و رییس جمهور دونالد ترامپ با حوصله و دقت تیم کارشناسی اش همه راههای اقتصاد ایران را تنگ وتاریک کند. ایران اکنون دو سال و چند ماه است به طور طبیعی نفت صادر نمی کند و اگر هم با روش های خاص نفتی می فروشد انتقال ارز به دست آمده با دست اندازهای واقعی رو به رو شده است و کار تا جایی ادامه پیدا کرده است که ایران نمی تواند منابع ارزی خود را از برخی کشورها پس بگیرد. در چنین وضعیتی اما نهاد دولت برای نشان ندادن ضعف های ایران و برای اینکه شهروندان را با هراس روبه رو نکند هرگز درباره سختی های کار نگفت. البته مدیران دولت توانستند با سنجاق کردن خود به پس انداز شهروندان و نیز به بردباری ومدارای سیاسی آنها که درد و رنج ناداری و نابرابری های فزاینده را بر جان خریده و حتی در طرح مطالبات خود و بیان دردهایشان ملاحظه امنیت ملی را کردند روزگاررا سپری کنند تا بهآن روز برسند. دولت اقای روحانی نجابت و بردباری نشان داد و از فشار تحریم ها بر اقتصاد کلان گلایه ای نکرد چون نظام سیاسی از دولت می خواست ضعف ها را به اطلاع کشور متخاصم نرساند. اگرچه اکثریت آگاهان و ناظران سیاسی و اقتصادی اطلاع دارند که کشور متخاصم و رهبرتحریم علیه ایران اطلاعات کافی از ایران دارد و نیک می داند پیامدهای تحریم در میان مدت اقتصاد ایران را به برهوت تبدیل می کند ودر دراز مدت آن را به مصیبت هایی بی درمان می کشاند و در کوتاه مدت نیز شهروندان را آزار می دهد . اما دولت بنا به دستور رییس دولت دراین سه سال بردباری تحریمی قابل اعتنایی را نشان داد و نجابت و حیا به خرج داد تا نا آرامی ذهنی و آشوب ذهنی شهروندان روندی بی مها ر در پیش نگیرد.
منتقدان یکسو نگر
در حالی که نهاد دولت ونهاد ریاست جمهوری با نجابت و بردباری و پنهان کردن و سازگاری با نهادهای بالادست دولت نیروی خود را برای رویارویی با تحریم ها گذاشته بود اما منتقدان دولت از همان روزهای نخست تحریم ها با جداسازی مصنوعی وبی منطق اقتصادی میان تنگناهای تحریمی ونیز تنگناهای سیاستگذاری اقتصادی و حتی دادن درصد به هرعامل و تکرار هرروزه این نکته که 80 درصد مشکلات از سیاستهای ناکار آمد سرچشمه می گیرند و فقط 20 درصد تنگناهای اقتصاد از ناحیه تحریم ها بوده وهست دولت را زیر ضرب سونامی تحلیل ها و خبرهای یک سویه قرار داده و هنوز به این کار ادامه می دهند. این جداسازی غیر ممکن به اندازه ای تکرار شده است و با درصدهایی نزدیک به درصدهای بالا برزبان و برقلمهای منتقدان جاری شده است که خودشان نیز باور کرده اند تحریم اقتصادی تا این اندازه کم اثر بوده است. منتقدان دولت مستقر که نتوانستند در انتخابات 1396 کرسی ریاست جمهوری را از روحانی پس بگیرند از همان روزهای بلافاصله پس از تحریم با تقلیل گرایی عامدانه از نقش و سهم تحریم ها در اداره اقتصاد کشور همه توپهای ناکامی اقتصاد را به زمین دولت شلیک کردند. نگاهی به ادبیات اقتصاد سیاسی آفرینش شده از سوی این منتقدان در سه سال تازه سپری شده نشان می دهد انها تنها و تنها دنبال به دست آوردن قدرت مستقر در دولت سیزدهم بوده و روزگار سیاه کسب وکار شهروندان و معیشت به خطر افتاده تهیدستان شاید آنها را از این نظر که دیگر به همفکران و همراهان رییس جمهور روحانی رای نخواهند داد خرسند نیز بودند. اندوه وخشم گروهی از این منتقدان از پیروزی جو بایدن و شکست ترامپ به این دلیل بود وهست که تصور می کردند شاید ترامپ با شتاب تحریم نفت ایران را حذف کرده وایران به منابع ارزی دست می یابد و دولت می تواند کمی از گره های کار شهروندان را بازکند. به همین دلیل است که منتقدان دولت با نگهداری سرسختانه راهبرد جداسازی تنگناهای کشور به تحریم و ناکار آمدی و دادن سهم 4 برابری به دولت در این مسیر با توپ پر به زمین دولت شلیک کنند. رهبران پیدا و پنهان جریان ضداصلاحات پرچم کم اثر بودن تحریم در بدتر شدن روز افزون زندگی تهی دستان به شهروندان می گویند بایدن و ترامپ تفاوتی ندارند و امیدوارند دولت نتواند از مزیت برداشته شدن تحریم دست کم تا برگزاری انتخابا سیزدهم استفاده کند.
بردباری بی فایده
همین چند هفته پیش بود علی ربیعی سخنگوی دولت ودستیار ارشد امور اجتماعی دولت از اینکه در سالهای گذشته دولت نجابت نشان داده و از تاثیر پیامدهای تحریم چیزی نگفته است ابراز پشیمانی کرد. حالا اما کابینه دوازدهم به طور دسته جمعی به بردباری بیهوده در نگفتن پیامدهای دولت اعتراف کرده و تهدید ضمنی کرده اند که ادامه سخت گیری بردولت از این ناحیه را تاب نمی اورند و صبر راهبردی انها در برابر فاش نکردن پیامدهای تحریم که به گمراه سازی رقیب داخلی منجر شده است به پایان می رسد. حالا پرسش این است که درست در هنگامه نبرد برجامی دولت و آمریکا و اینکه دولت نمی خواهد با نشان دادن ضعف در باره پیامدهای تحریم عقب نشینی کند آیا منتقدان دست بردار خواهند بود؟ ایا منتقدان می پذیرند بخش اصلی ناکامی نظام سیاسی ایران در اداره اقتصاد کشور به شکل بهینه و فشار کمتر بر شهروندان از ناحیه تحریم بوده وهست ؟ کارشناسان باوردارند دولت باید درروزها وهفته های اینده با رعایت چارچوب های امنیتی در بالاترین سطح اما فاش گویی و آشکارسازی پیامدهای تحریم را در دستور کار قرار دهد. افشاگری واقعی و گسترده دولت در مسیر موثر بودن تحریم ها بر کارنامه دولت و حتی بازکردن مشت رقیب سیاسی در این زمینه باید دردستور کار باشد و با بیان تاثیر تحریم ها بر رشد منفی اقتصادی ، رشد منفی سرمایه گذاری ، رشد منفی پس انداز ملی و افزایش نرخ تورم و نرخ بیکاری حقیقت ر برای شهروندان بازکند و نقاب از چهره ها بردارد.