نایبرییس شورای ائتلاف اصولگرایان از اختلافات درونگفتمانی میگوید
سردرگمی «کاندیدای واحد» میان نهادهای اجماعساز
ساعت 24-مدتی است که شورای ائتلاف اصولگرایان فعالیت خود را دوچندان کرده و اعضایش مدعیاند که شورای ائتلاف تشکل و نهاد محوری در جریان اصولگرایی است و همه باید حول آن به وحدت برسند.
شورایی به ریاست غلامعلی حدادعادل که مهدی چمران را نیز در مقام نایبرییس کنار خود میبیند و دیروز مهدی چمران به جزییات فعالیت و خطمشی این نهاد بالادستی که البته تنها یکی از چند نهاد مشابه در این جریان سیاسی است، اشاره کرده اما موفق به انکار اختلافات اساسی میان اصولگرایان نشده و به تعبیری موفق به پنهان کردن این اختلافات نشده است. یکی از نکات قابلتوجه در سخنان چمران ساختاری است که اصولگرایان فعال در شورای ائتلاف برای شورا در نظر گرفتهاند. گویا این ساختار به نوعی طراحی شده که قادر نیستند آن را به مرحله عملی برسانند. چمران گفته است: «زمانبندی ما از شهریور ماه تنظیم شد و ساختار جدیدی به وجود آوردیم که اجرای آن مشکل است، اما قاعدتا میتواند ساختاری باشد که حضور و نظرات مردم در آن بیشتر لحاظ شود. علاوه بر اعضای ثابت دبیرخانه که دایم مشغول هستند و برنامهریزی میکنند، جلساتی هم داریم که در مورد این موضوع بحث میشود. امور استانها هفتهای چند جلسه در استانهای مختلف برگزار میکند که این موارد را باید تبیین و تنظیم کند؛ فعالیتهایی هم در فضای مجازی در حال انجام است. ما در دورههای گذشته، شوراهای ائتلاف و مجامع را در استانها شکل دادهایم، اما به شهرها نیامدیم، این دفعه به خاطر شوراهای شهر باید به شهرها هم بیاییم. البته فعلا برای شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر برنامهریزی شده است.» چمران در این گفتوگوی مفصل با باشگاه خبرنگاران جوان، در حالی مدعی شده که شورای ائتلاف برای انتخابات شوراهای شهرهای بزرگ برنامهریزی دارد که بسیاری از دیگر اصولگرایان گفته و میگویند این دست نهادهای انتخاباتی، توانایی ورود به انتخابات شوراها را جز در پایتخت ندارد و این موضوع به گروههای سیاسی فعال در هر شهر و هر استان واگذار شده است. بررسیها هم این موضوع را تایید میکند و آنچه پیداست، نهادهای بالادستی اصولگرا مانند شورای ائتلاف، احزاب و تشکلهای همسو در شهرهای دیگر را تشویق میکنند برای رسیدن به فهرستهایی واحد در انتخابات شوراها. با این حال آنچه انکارناشدنی است، این است که اغلب اوقات انتخابات شوراهای سراسر کشور-به جز تهران و چند کلانشهر- به دور از گرایشهای سیاسی و عمدتا براساس گرایشهای قومی، منطقهای و ایندست گرایشها تعیینتکلیف میشوند.
بلاتکلیفی کاندیدای نهایی
بلاتکلیفی کاندیدای نهایی اصولگرایان شاید از نکات تاملبرانگیز مصاحبه چمران باشد. هر چند او گفته هنوز به مصادیق ورود نکردهاند اما واقعیت آن است که آنان هنوز به نتیجه روشنی در این رابطه نرسیدهاند. او به معیارهای انتخاب کاندیدای نهایی شورای ائتلاف اشاره کرده و گفته است: «روی ویژگیها بسیار کار شده و معیار جدیدی نمیتوان مطرح کرد؛ افراد در درجه نخست باید در مسائل اقتصادی تخصص داشته باشند و بعد شاخصها در مسائلی مانند کارآمدی، توانمندی و محبوبیت اولویتبندی میشوند. برخی با استدلالی بیپایه در جوابِ اینکه چرا اینطوری شده، میگویند که اگر ما نبودیم، اوضاع 10 برابر بدتر میشد. محمود احمدینژاد هم چنین استدلالی داشت و میگفت که اگر من نبودم، دلار 30 هزار تومان میشد که وقتی نبود، این اتفاق افتاد. این استدلال درست نیست.» عیان است که آنان ترجیح دادند تصمیمگیری برای کاندیدایی نهایی را به روزهای حساس سال 1400 موکول کنند؛ چراکه هنوز تصمیم نهایی چهرههای شاخص اصولگرا از جمله رییسی مشخص نیست.
ساز مخالف پایداری
بخش دیگری از سخنان چمران به اختلافات اساسی اصولگرایان اختصاص دارد. او رسما گفته پایداریها دعوت شورای ائتلاف را قبول نکردهاند. البته این را اعضای پایداری هم قبلا گفته بودند که حاضر به همکاری نه تنها با شورای ائتلاف که با هیچیک از چند نهاد بالادستی اصولگرا نیستند. همین مخالفت پایداریها کافی است بگوییم فعلا تلاشها برای رسیدن به وحدت در این جریان شکست خورده است؛ هرچند دستکم دو شورای «ائتلاف» و «وحدت» نمیخواهند آن را بپذیرند و ناقص ماندن جلسات خود را موضوعی عادی میخوانند. چمران اما در ادامه به اختلاف با شورای وحدت که با محوریت جامعه روحانیت فعال شده نیز اشاره کرده و گفته است: «این جلسات (جلسات شورای ائتلاف) به جامعه روحانیت ارتباطی ندارد. چون شورای ائتلاف پس از انتخابات مجلس، فعالیت خود را شروع کرده و جامعه روحانیت از اواخر شهریور یا اوایل مهر ماه کارش را آغاز کرد. تشکیل مجامع استانی و همه اینها براساس همان ساختار قبلی است. شورای ائتلافِ استان آنجا هست، ولی ما تکمیلش کردیم؛ یعنی تعدادی از افراد را به آن اضافه کردیم که گستردهتر شود.» او گفته است: «در جلسهای که جامعه روحانیت مبارز دعوت کرده، شنیدم که آنها نقش پدر را نمیخواستند، بلکه میگفتند نقش میزبان را داشته باشیم که همه را دعوت کنیم. آنها کلمه میزبان را به جای محور میگفتند. ما برای اینکه تفکر پدرخواندگی ایجاد نشود، برعکس این قضیه عمل کردیم، یعنی برای تصمیمگیری از اعضای رده پایین نظرسنجی را آغاز میکنیم و تصمیمات را به بالا انتقال میدهیم.» چمران به گونهای درباره شورای وحدت و جامعه روحانیت مبارز صحبت میکند که گویا آنان هیچ اهمیتی ندارند که همزمان دو نهاد بالادستی برای اجماعسازی میان احزاب و تشکلهای اصولگرا تلاش میکنند. جالب اینکه از آنسو، اعضای ارشد شورای وحدت نیز تقریبا همین ادبیات را نسبت به شورای ائتلاف به کار میگیرند.
بلاتکلیفی کاندیدای نهایی
بلاتکلیفی کاندیدای نهایی اصولگرایان شاید از نکات تاملبرانگیز مصاحبه چمران باشد. هر چند او گفته هنوز به مصادیق ورود نکردهاند اما واقعیت آن است که آنان هنوز به نتیجه روشنی در این رابطه نرسیدهاند. او به معیارهای انتخاب کاندیدای نهایی شورای ائتلاف اشاره کرده و گفته است: «روی ویژگیها بسیار کار شده و معیار جدیدی نمیتوان مطرح کرد؛ افراد در درجه نخست باید در مسائل اقتصادی تخصص داشته باشند و بعد شاخصها در مسائلی مانند کارآمدی، توانمندی و محبوبیت اولویتبندی میشوند. برخی با استدلالی بیپایه در جوابِ اینکه چرا اینطوری شده، میگویند که اگر ما نبودیم، اوضاع 10 برابر بدتر میشد. محمود احمدینژاد هم چنین استدلالی داشت و میگفت که اگر من نبودم، دلار 30 هزار تومان میشد که وقتی نبود، این اتفاق افتاد. این استدلال درست نیست.» عیان است که آنان ترجیح دادند تصمیمگیری برای کاندیدایی نهایی را به روزهای حساس سال 1400 موکول کنند؛ چراکه هنوز تصمیم نهایی چهرههای شاخص اصولگرا از جمله رییسی مشخص نیست.
ساز مخالف پایداری
بخش دیگری از سخنان چمران به اختلافات اساسی اصولگرایان اختصاص دارد. او رسما گفته پایداریها دعوت شورای ائتلاف را قبول نکردهاند. البته این را اعضای پایداری هم قبلا گفته بودند که حاضر به همکاری نه تنها با شورای ائتلاف که با هیچیک از چند نهاد بالادستی اصولگرا نیستند. همین مخالفت پایداریها کافی است بگوییم فعلا تلاشها برای رسیدن به وحدت در این جریان شکست خورده است؛ هرچند دستکم دو شورای «ائتلاف» و «وحدت» نمیخواهند آن را بپذیرند و ناقص ماندن جلسات خود را موضوعی عادی میخوانند. چمران اما در ادامه به اختلاف با شورای وحدت که با محوریت جامعه روحانیت فعال شده نیز اشاره کرده و گفته است: «این جلسات (جلسات شورای ائتلاف) به جامعه روحانیت ارتباطی ندارد. چون شورای ائتلاف پس از انتخابات مجلس، فعالیت خود را شروع کرده و جامعه روحانیت از اواخر شهریور یا اوایل مهر ماه کارش را آغاز کرد. تشکیل مجامع استانی و همه اینها براساس همان ساختار قبلی است. شورای ائتلافِ استان آنجا هست، ولی ما تکمیلش کردیم؛ یعنی تعدادی از افراد را به آن اضافه کردیم که گستردهتر شود.» او گفته است: «در جلسهای که جامعه روحانیت مبارز دعوت کرده، شنیدم که آنها نقش پدر را نمیخواستند، بلکه میگفتند نقش میزبان را داشته باشیم که همه را دعوت کنیم. آنها کلمه میزبان را به جای محور میگفتند. ما برای اینکه تفکر پدرخواندگی ایجاد نشود، برعکس این قضیه عمل کردیم، یعنی برای تصمیمگیری از اعضای رده پایین نظرسنجی را آغاز میکنیم و تصمیمات را به بالا انتقال میدهیم.» چمران به گونهای درباره شورای وحدت و جامعه روحانیت مبارز صحبت میکند که گویا آنان هیچ اهمیتی ندارند که همزمان دو نهاد بالادستی برای اجماعسازی میان احزاب و تشکلهای اصولگرا تلاش میکنند. جالب اینکه از آنسو، اعضای ارشد شورای وحدت نیز تقریبا همین ادبیات را نسبت به شورای ائتلاف به کار میگیرند.
