دعوا را تمام کنید و به فکرجان مردم باشید
هنگامی که یکی از این پدیدهها جان و مال شهروندان را تهدید میکند و آنها را گروهگروه میکشد و شهروندان را به دنیای ناامیدی میکشاند، نهاد حکومت وظیفه دارد هر کار دیگری را کنار بگذارد و به برطرف کردن آن تهدید اقدام کند. نهاد حکومت و زیرمجموعهای آن باید بدانند در این هنگامه کشتار آشکار و پنهان شهروندان، هیچ بهانهای از سوی آنها پذیرفتنی نیست و شهروندان آنها را نمیبخشند و به آنها هرگز اعتماد نخواهند کرد. این روزها ایران با مصیبت بزرگ کشتار شهروندان به دست ویروس خطرناک شده کرونا، دست به گریبان است و روزانه صدها نفر از ایرانیان جان شیرین خود را به دلیل کاستیها و کجیهای حکومت و دولت از دست میدهند. اگر این رخداد چارهای نداشت و در دیگر کشورها تا اندازه قابل اعتنایی مهار نشده بود، شاید میشد به نهادهای حاکمیتی سخت نگرفت اما اکنون شمار قابل اعتنایی از کشورها از دوران قرنطینه و تعطیل موقتهای پیدرپی کشور و نیز واکسیناسیون پرشتاب و افزایش ایمنی جمعی توانستهاند کشتار شهروندان بیپناه را مهار کنند. در ایران اما فرآیند مدیریت کرونا از شروع و گسترش ویروس تا امروز با ناکارآمدیهای شگفتانگیز روبهرو بوده است و این ناکارآمدی تا جایی است که برخی شهروندان میگویند شاید میخواهند چنین باشد. با توجه به اینکه شتاب واکسیناسیون کافی نیست و باید در این باره راهبرد تازهای در دستور کار قرار گیرد، کارشناسان تعطیلی کامل کشور را پیشنهاد میکنند. به نظر میرسد اگر حکومت ایران حرفش نزد شهروندان اعتبار داشته باشد این کار میتواند با کامیابی انجام شود. ایرانیان در نوروز ۱۳۹۹ نشان دادند آمادگی دارند اگر بدانند با آنها برخوردی از سرراستی و درستی شود، دشواریها را به جان بخرند. به یاد داریم ایرانیان در نوروز ۱۳۹۹ و نیز سیزدهبدر همان سال در خانهها ماندند و به مهار کرونا در آن روزها کمک کردند. اما ناکارآمدی و ناتوانی و ناراستیهایی که رخ داد، شهروندان را از رفتارهای بازدارنده کرونا دور کرد.یک بررسی اجمالی نشان میدهد شاید اگر در پس و پشت ذهن ادارهکنندگان ایران چیز دیگری نیست بیشترین تنگنا شاید مساله اقتصادی باشد که به نظر میرسد با آمادهسازیهایی میشود این مساله را حل کرد. چند نکته را دراین باره یادآور میشویم:
یکم- آمارها نشان میدهد ۲۵ درصد از ایرانیان ساکن روستاها هستند بنابراین قرنطینه آنها با توجه به طبیعت کارشان و نیز روش زندگی و نیز شرایط اسکان آنها در روستاهای دور و پراکنده، کار آسانی است.
دوم- کارخانههای سراسر کشور جز کارخانههایی که غذا تولید میکنند، میتوانند تعطیلات تابستانی را اگر تاکنون اجرا نکردهاند اجرایی کرده و مدت آن را افزایش دهند. در مقابل، دولت به شمار روزهایی که کارخانهها تعطیلند از دریافت مالیات و نیز حق بیمه تامین اجتماعی خودداری کند و به همین شمارروزها، بانکها از دریافت سود مطالبات، با دولت طرف حساب شوند و نیز از گرفتن طلب خود، خودداری کنند. سوم- دولت شمار قابل اعتنایی کارمند دارد که سهم بالایی در شاغلان کشور دارند و دولت میتواند به سادگی به آنها مرخصی با حقوق بدهد به شرطی که الزامهای رعایت قرنطینه را به خوبی انجام دهند. چهارم- در دوران قرنطینه ممکن است خانوادههای تهیدست که طبق مطالعات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی شمار آنها مشخص است را میتوان با ارائه یک بسته مالی مناسب به میزانی که هزینه خورد و خوراک آنها را تامین کند، از منابعی غیر از منابع تورمساز تامین کند. به طور مثال میتوان از نهادهای جهانی درخواست کرد به ایران اجازه دهند این میزان از منابع مورد نیاز، از منابع بلوکه شده ایران برداشت شود. به نظر نمیرسد دولتها با این خواست ایران به شرطی که اطمینان به دست آورند منابع در همین مسیر هزینه میشود، مخالفت کنند. در صورتی که ۱۵ میلیون خانواده از ۲۵ میلیون خانواده ایرانی برای ۱۵ روز تعطیلی، هرکدام تا دو میلیون تومان کمک برای خرید نیازمندیهای خورد و خوراک دریافت کنند، در مجموع ۳۰ هزار میلیارد تومان منابع نیاز است که کمی بیشتر از یک میلیارد دلار است و میتوان از کمکهای کشورهای دیگر استفاده کرد و منابع تورمساز را به کار نگرفت. پنجم- کشورهایی مثل چین و روسیه که برخی باور دارند شرکای راهبردی ایران به حساب میآیند، در این روزها باید به کمک ایران بیایند. اتفاقا هر دو کشور ادعاهای بزرگ در تولید و عرضه واکسن کرونا دارند اما هرگز از این توانایی برای بهبود وضعیت ایران استفاده نکردهاند و میتوان انتظار داشت در این روزگار سخت به استفاده ایرانیان بیایند. شتاب در ارسال واکسن و تسریع در واکسیناسیون و برداشت از منابع حبسشده ایران در چین، کاری است که باید انجام شود.
هفتم- نهادهای حاکمیتی برای صیانت از جان و مال مردم که تنها وظیفه اصلی آنهاست و هیچ چیزی بالاتر از این نیست، باید برخی رفتارهای سفت و سخت را دستکم برای یک دوره کوتاه و همچنین مجادلههای جناحی سیاسی داخلی و نیز منازعات بینالمللی را کنار بگذارند.