آمریکا به سیاست فشار حد اکثری بر ایران برگشت
تنها در 4 روز گذشته موید آن است که ما با روی دیگری از آمریکا در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران رو به روییم. در این خصوص به موازات تهیه پیش نویس قطع نامه جدید، طرح بیانیه ضدایرانی در شورای حکام، تحریک کانادا برای پیش کشیدن و صدور قطع نامه ضدایرانی در در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل و نهایتا صدرو قطع نامه دیگری در شورای حکام، دولت بایدن از دور جدید تحریم های علیه ایران در سه روز متوالی سه شنبه، چهارشنبه و پنج شنبه هفته گذشته پرده برداری کرد.در این رابطه دفتر کنترل داراییهای وزارت خزانهداری آمریکا، شنج شنبه اعلام کرد، اسامی ۱۳ شرکت را که ادعا میشود در تسهیل فروش صدها میلیون دلار محصولات نفتی و پتروشیمی ایران به خریدارانی در شرق آسیا نقش دارند در فهرست تحریم قرار داده است. شرکتهایی که آمریکا اقدام به تحریم آنها کرده در امارات، هنگکنگ، جزایر مارشال و چین مستقر هستند. دولت آمریکا مدعی شده شرکتهای مذکور به نیابت از شرکتهای تحریمشده صنایع پتروشیمی خلیج فارس، پتروشیمی تریلیانس و شرکت ملی نفت ایران در رساندن محصولات نفت و پتروشیمی ایران به دست خریدارانی در شرق آسیا نقش داشتهاند.
این پنجمین بسته تحریمی آمریکا علیه صادرات محصولات نفت و پتروشیمی ایران از ژوئن ۲۰۲۲ است. آمریکا گفته این تحریمها «عزم ما برای مقابله با اقدامات گریز از تحریم را نشان میدهد.» برایان ای نلسون، معاون وزیر خزانهداری آمریکا گفت: «تحریم های جدید روشهای پیچیده ایران برای فرار از تحریمها و فروش محصولات نفت و پتروشیمی خود را نشان میدهد. ایالات متحده اعمال تحریمها علیه تسهیلگران چنین مبادلاتی را ادامه خواهد داد.» البته تحریم های آمریکا تنها محدود به حوزه نفتی و پتروشمی نمی شود. دولت بایدن با ادامه اعتراضات در ایران و به نام حمایت از مردم دور تحریمی دیگر را هم اجرایی کرد.در همین راستا، وزارت خزانهداری آمریکا چهارشنبه اسامی ۶ فعال رسانهای ایران را در فهرست تحریمها قرار داد و اعلام کرد محسن برمهانی، پیمان جبلی، احمد نوروزی، یوسف پورانواری، آمنه سادات ذبیحپور و علی رضوانی به این فهرست اضافه شدهاند. دولت آمریکا یک روز قبلتر یعنی سه شنبه نیز چندین شرکت و فرد ایرانی و روسیهای از جمله شرکت تحقیقات صنایع هوایی شاهد را در فهرست تحریمها قرار داد. شرکت تحقیقات صنایع هوایی شاهد، شرکتهای اماراتی «ساکسس ایویشن» و «آیجت گلوبال» با ادعای تولید و تسهیل انتقال پهپادهای ایران روز سهشنبه هدف تحریمهای آمریکا قرار گرفتند. البته وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده بود همزمان شرکت روسیهای «واگنر»، نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و صنایع هوایی قدس نیز به موجب فرمان اجرایی شماره ۱۴۰۲۴ تحریم شدهاند.
روزنامه دنیای اقتصاد نیز نوشته است : با اعمال دور جدید تحریمها علیه ایران که اینبار شرکتهای خارجی را نشانه گرفته که در دور زدن تحریمها به تهران کمک میکنند، وزیر خارجه آمریکا از تداوم تلاشها برای فشار بر ایران با کمک تحریمها خبر داد. آنتونی بلینکن روز جمعه در توییتی نوشت: «ما همچنان در تلاشیم در مسیر دور زدن تحریمها علیه ایران اختلال ایجاد کنیم.» بلینکن در این توییت نوشت: «وزارت خزانهداری ایالات متحده در حال تعیین شرکتهای مختلفی است که در امور پتروشیمی و نفت با ایران مشارکت دارند. هرکسی که در تسهیل این مبادلات دخیل باشد، تحریمهای ایالات متحده را تهدید میکند.» با بنبست مذاکرات احیای برجام و ظهور متغیرهایی چون جنگ اوکراین و اعتراضات در ایران، دامنه تحریمهای آمریکا و متحدان غربی آن در حال گستردهتر شدن است که تداعیکننده تحریمهای زمان ترامپ است.این اهرمسازی در فضای جدید به معنای به روز کردن پیشنویس توافق جوزپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در ماه مرداد است که مورد توافق ایران قرار نگرفت و احتمالا غرب در تلاش است تا در مذاکرات احتمالی و با فرض بازگشت دوباره طرفین به میز مذاکره، امتیازات داده شده به ایران در حوزه تضمین را کاهش دهد یا بند همکاریهای آینده را به پیشنویس اضافه کند. از سوی دیگر تشدید تحریمها و افزایش سطح فشارها همچنین میتواند در ارتباط با جایگزینسازی برجام باشد که با توجه به مذاکرات فرسایشی و عدم دستیابی به نتیجه روشن و ملموس و به ویژه با توجه به فضای جدیدی که غرب احساس میکند ایران در آن قرار گرفته است، مسیر میتواند به سمت شکست مذاکرات برجام و بازگشت طرفین به فضای تنشهای تصاعدیابنده دوره دونالد ترامپ و همچنین دوره باراک اوباما در سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ باشد.