جنگ سرد جدید بار دیگر با محوریت کوبا/مقامهای واشنگتن مدعی ساخت «تاسیسات جاسوسی چین» در نزدیکی سواحل فلوریدا هستند
اطلاعات مربوط به ساخت تاسیسات جدید چین در خاک کوبا، نخستینبار روز پنجشنبه توسط والاستریتژورنال منتشر شد. دو مقام ارشد امریکایی به رسانهها در این مورد گفتهاند که چین در حال «درست کردن جای پا در کوبا برای جاسوسی از ایالات متحده امریکا» است. به نوشته پولیتیکو، این مقامهای امریکایی که به دلیل حساس بودن مسائل اطلاعاتی به شرط پنهان ماندن نامشان با رسانهها گفتوگو کردهاند، تاکید کردهاند که چین در حال گفتوگو با کوبا است تا تاسیسات جدیدی را در این جزیره در ۱۶۰ کیلومتری خاک ایالاتمتحده امریکا ایجاد کند. به گفته این مقامها ایجاد تاسیساتی در این مسافت به پکن اجازه میدهد تا سیگنالهای مخابراتی و اطلاعاتی را در جنوب شرقی امریکا، جایی که تعداد زیادی تاسیسات نظامی و صنایع بزرگ قرار دارد، جمعآوری کنند. به گفته این مقامها، شواهد مربوط به گفتوگوهای هاوانا و پکن در هفتههای اخیر به دست آمده است. وال استریت ژورنال نوشته است که دولت چین به توافقی محرمانه رسیده است به ازای ساخت این تاسیسات در کوبا، قرار است میلیاردها دلار در اختیار هاوانا قرار دهد، اما پولیتیکو به نقل از دو دیپلمات ارشد نوشته است که هیچ شاهدی مبنی بر نهایی شدن گفتوگوها میان چین و کوبا وجود ندارد.
بهرغم مصاحبههای مقامهای بدون نام امریکایی با رسانههایی مانند والاستریت ژورنال، نیویورک تایمز و پولیتیکو، جان کربی سخنگوی شورای امنیت ملی امریکا در جمع خبرنگاران تاکید کرده است که نمیتواند گفتوگوها بین چین و کوبا را تایید کند. کربی تاکید کرده است که واشنگتن از نزدیک همه تحرکات کوبا را در منطقه دنبال میکند. وی به پولیتیکو گفته است که گزارشها در مورد این موضوع «دقیق نیست». کربی به پولیتیکو گفته است: «ما همچنان اطمینان داریم که میتوانیم تعهدات امنیتی خودمان را درون کشور و در منطقه عملی کنیم.»
رابطه پر فراز و نشیب
درحالی که دولت بایدن سیاست اصلی خود را تنشزدایی از روابط با پکن اعلام کرده است، اما هر بار تحرکاتی تازه در عرصه دیپلماسی میان این دو قدرت رقیب اقتصادی دیده میشود، انتشار اخبار اینچنینی باعث میشود تا بار دیگر روابط بین دو کشور تیره شود. براساس گزارش رسانههای امریکایی قرار است آنتونی بلینکن وزیر خارجه امریکا در طول ماه جاری میلادی به چین سفر کند، هنوز تاریخ دقیقی برای این سفر اعلام نشده است. روابط میان پکن و واشنگتن، تابستان سال گذشته و در پی سفر نانسی پلوسی، رییس وقت مجلس نمایندگان امریکا به تایوان بهشدت تنشآلود شد. دولت چین در پی این سفر چندین رزمایش بزرگ اطراف تایوان برگزار کرد. دولت چین، تایوان را بخش جداییناپذیر از خاک خود تلقی میکند و همواره نسبت به دیدارهای مقامهای امریکایی با مقامهای دولت تایوان اعتراض میکند و اقداماتی مانند سفر نانسی پلوسی به تایوان را نقش حاکمیت ملی و تمامیت ارضی خود میداند. پاییز سال گذشته، سه ماه بعد از سفر رییس وقت دیدار سه ساعته جو بایدن رییسجمهور امریکا با شی جینپینگ، رییسجمهور چین در حاشیه نشست سران گروه ۲۰ در بالی اندونزی باعث تنش طولانیمدت در روابط دو کشور شد. هر چند جو بایدن در طول دوران خدمتش به عنوان معاون اوباما بارها با شی دیدار کردهبود، اما دیدار سال گذشته نخستین دیدار بایدن و شی از زمان انتخاب بایدن به عنوان رییسجمهور امریکا بود. در پی دیدار روسای جمهور دو کشور قرار بود بهمنماه سال گذشته آنتونی بلینکن، وزیر خارجه ایالاتمتحده امریکا به چین سفر کند تا درخصوص بهبود روابط دو کشور پس از یک دوره طولانی تنش گفتوگو کند؛ اما انتشار اخبار مربوط به پرواز یک بالن هواشناسی چینی در آسمان امریکا در ارتفاع بالا، باعث شد تا سفر به زمان دیگری موکول شود. هر چند دولت چین تاکید کردهبود که این بالن هواشناسی به دلیل وزش باد از مسیر اصلی خود خارج شده است، اما امریکاییها مدعی بودند که این بالن با هدف جاسوسی به حریم هوایی امریکا ارسال شده است و نهایتا با دستور رییسجمهور امریکا، این بالن با یک موشک شلیکشده از جنگنده اف-۲۲ در آسمان اقیانوس اطلس منهدم شد. حالا بعد از چند ماه مجددا آمادگی در طرف امریکایی برای استمرار گفتوگوهای دیپلماتیک با طرف چینی ایجاد شده است. مشخص نیست جنجال اخیر درخصوص ساخت تاسیسات چینی در خاک کوبا، تا چه اندازه بر رویکرد دیپلماتیک دولت امریکا در قبال چین تاثیر بگذارد.
در حالی که گفتوگوهای دیپلماتیک میان چین و امریکا در حال حاضر عمدتا در حوزههای اقتصادی و تجاری است، دولت بایدن اخیرا تلاشهایی برای توسعه گفتوگوهای دیپلماتیک به حوزههای نظامی و امنیتی انجام داده است. ماه گذشته ویلیام برنز، رییس آژانس اطلاعات مرکزی امریکا (CIA) در سفری محرمانه به پکن رفت تا خطوط گفتوگو در زمینههای نظامی و امنیتی میان دو کشور باز شود. به نوشته پولیتیکو دولت بایدن امیدوار است که سفر برنز به افزایش سطح گفتوگوها میان دوطرف کمک کند.
اظهار نگرانی نمایندگان کنگره امریکا
بعدازظهر پنجشنبه دو سناتور ارشد دموکرات و جمهوریخواه عضو کمیته اطلاعات سنا نسبت به گزارشهای منتشرشده درخصوص ایجاد تاسیسات جدید چین در خاک کوبا و نزدیکی سواحل امریکا اظهار نگرانی کردند. مارک وارنر، سناتور دموکرات از ایالت ویرجینیا و مارکو روبیو، سناتور جمهوریخواه از ایالت فلوریدا تاکید کردند که «عمیقا نگران» گزارشهای اخیر هستند و گفتند: «ایجاد تاسیسات اطلاعاتی چین در ۱۶۰ کیلومتری ایالت فلوریدا و خاک امریکا، غیرقابل قبول است.» این دو سناتور ارشد امریکایی تاکید کردند: «ما از دولت بایدن میخواهیم تا اقداماتی برای جلوگیری از این تهدید جدی علیه امنیت ملی و استقلال ما در پیش بگیرد.»
مایک گالاگر، نماینده جمهوریخواه مجلس نمایندگان از ایالت ویسکانسین و عضو کمیته منتخب مجلس نمایندگان در امور چین با صدور بیانیهای تاکید کرد که دولت بایدن باید این اقدام چین را با اقداماتی مانند «پایان دادن به گواهینامه معافیت برای صادرات محصولات جهت استفاده توسط کمپانی هوآوی چین، محدود کردن سرمایهگذاری امریکاییها در بخشهای حساس جمهوری خلق چین و محدود کردن چینیها از خرید زمین در نزدیکی پایگاههای نظامی» پاسخ دهد. مایک والتز، نماینده مجلس نمایندگان از ایالت فلوریدا گفته است که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا به دلیل این گزارشها و همچنین مزاحمت برای کشتیها و هواپیماهای امریکایی در منطقه اقیانوسهای هند و آرام باید از سفر به پکن خودداری کند. این عضو کمیته اطلاعات و نیروهای مسلح مجلس نمایندگان گفته است: «حزب کمونیست چین درست مانند اتحاد جماهیر شوروی رفتار میکند.»
واکنش کوبا
کارلوس فرناندز دیکاسیو، معاون وزیر خارجه کوبا در واکنش به گزارش منتشرشده در والاستریتژورنال تاکید کرده است که این گزارش «سرشار از اطلاعات کاملا غلط و بیاساس» است و گفته است که کوبا از اساس با حضور نظامیان خارجی در سراسر امریکای لاتین و دریای کاراییب مخالف است.
این نخستینبار نیست که امریکا نسبت به همکاریهای قدرتهای جهانی با کوبا اظهار نگرانی میکند. سال ۱۹۶۲ ایالاتمتحده امریکا اعلام کرد که موشکهای شوروی در خاک کوبا مستقر شدهاند. تنشهای ناشی از بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲ جهان را در معرض یک جنگ خطرناک هستهای بین امریکا و شوروی قرار داد. در دوران جنگ سرد اتحاد جماهیر شوروی بزرگترین تاسیسات اطلاعاتی بررسی امواج و سیگنالها را در منطقه لوردس در نزدیکی هاوانا، پایتخت کوبا تاسیس کردهبود. مایک والتز، نماینده مجلس نمایندگان از ایالت فلوریدا میگوید: «اگر چین بخواهد این مرکز را بازگشایی کند، دوباره این مرکز بزرگترین پایگاه جاسوسی جهان خواهد شد. اگر این نشانهای نباشد که ما بار دیگر وارد دوران جنگ سرد شدهایم، نمیدانم دیگر چه چیز میتواند نشانه باشد.»
باب منندز، سناتور دموکرات از ایالت نیوجرسی میگوید: «اگر این گزارشها درست باشد، نشان میدهد که نظام کوبا تا حالا چه کار میکرد. آنها دشمن ایالاتمتحده هستند و اینکه اجازه بدهند چین در خاک این کشور تاسیسات اطلاعاتی بررسی امواج و سیگنالها ایجاد کند، یک حمله مستقیم به ایالاتمتحده محسوب میشود. امیدوارم دولت به خوبی فکر کند که چگونه به این موضوع واکنش نشان میدهد.»
اعتماد
