«ابردزدی» پوششی برای ضعف ۶۰ ساله مدیریت آب
پروفسور عزتالله رئیسی اردکانی به عنوان یکی از چهرههای اثرگذار آب در ایران در گفتوگو با ایسنا، در خصوص عدم قطعیت وضعیت آب و هوا در روزهای آینده گفت: این نوع گزارشها نوعی پیشگویی است که با استفاده از مدلهای GCM یا General Circulation Model انجام میشود.
وی روش GCM را روش چرخش آب در دنیا دانست و ادامه داد: این مدل در سطح جهانی مورد استفاده قرار گرفته و در ایران نیز از آن بهره گرفته میشود، به این صورت که دادههای هواشناسی در سرتاسر خشکیها و اقیانوسها اندازهگیری میشود که بر اساس این دادهها پیشبینی میشود که در دو یا سه ماه آینده چه اتفاقاتی رخ میدهد و این در حالی است که طبیعت بسیار پیچیدهتر از اینها است، از این رو گاهی این پیشبینیها درست از آب در نمیآید.
این استاد گروه آبشناسی بخش علوم زمین دانشگاه شیراز، خاطر نشان کرد: بخش جالب ماجرا در این است که بارندگی که ما داریم، ریشه در اقیانوسها دارد و با تغییر شرایط هواشناسی، پیشبینیهای بارندگیها اشتباه میشود.
رییسی اظهار کرد: از این رو هر چه فاصله زمانی پیشبینیها بیشتر باشد، احتمال قطعیت پیشبینیها کمتر میشود.
وی تاکید کرد: عدم قطعیت پیشبینیها یک امر طبیعی است و به نظر من عدم وقوع این پیشبینیها نه ناشی از ضعف علمی است و نه ضعف سازمان هواشناسی؛ ولی مساله و نقطه ضعفی که وجود دارد، این است که وقتی پیشبینی بارشها اعلام میشود، باید میزان احتمال آن هم اعلام میشد، مثلا میگفتند به احتمال ۵۰ یا ۹۰ درصد بارش رخ خواهد داد.
این چهره تاثیرگذار در حوزه آب ایران، افزود: زمانی که احتمال بارشها اعلام نمیشود و گزارشهای پیشبینی اعلام میشود، مردم آن گزارش را به عنوان یک موضوع درست و قاطع تلقی میکنند و در صورت عدم تحقق آن مردم نیز حق دارند که ناراضی باشند، ولی اگر احتمال وقوع بارشها اعلام میشد، مردم این آمادگی را داشتند و مسائل حاشیهای رخ نمیداد.
رییسی خاطر نشان کرد: از این رو ما باید یاد بگیریم که وقتی به مسائل علمی وارد میشویم، وارد ریزه کاریهای آن نیز شویم و مسائل لازم را به اطلاع همگان برسانیم.
ادعای پراکنده شدن ابرها در جغرافیای ایران
این محقق حوزه آب با اشاره به عدم بارش ابرها وقتی به مرزهای جغرافیایی ایران میرسند، گفت: برای اینکه ابرها تبدیل به بارندگی شوند، شرایط متعددی باید وجود داشته باشد؛ یکی از این شرایط برخورد با کوههایی با ارتفاع زیاد است که ابرها از حالت بخار به مایع تبدیل شوند و شروع به بارش کنند.
استاد گروه آبشناسی دانشگاه شیراز به برخی از ادعاها در زمینه پراکنده شدن ابرها پس از ورود به ارومیه، گفت: در استان فارس نیز روزهایی بوده که ابرهای زیادی وارد شده، ولی بارشی نداشته است. ما برای ارائه هر ادعایی در این زمینه باید ببینم مرجع آن ادعا چیست؟ کدام مطالعات علمی انجام شده است؟ من هیچ مرجع علمی درباره پراکنده شدن ابرها مشاهده نکردم.
وی تاکید کرد: کسانی که ادعا میکنند که ابرها در ارومیه تبدیل به باران نمیشوند و یا مسائل دیگر را مطرح میکنند، باید با مدرک علمی آن را نیز ارائه دهند، باید بر اساس آمار ۵۰ سال گذشته روزهای بارندگی و ابری را مشخص کنند و با داده نشان داده شود که در سالهای اخیر ابرها نسبت به گذشته بارندگی کمتری داشتهاند یا خیر. اکنون شاهدیم که هر مطلبی در این زمینه در رسانهها منتشر میشود و مطالبی از سوی افرادی بدون آنکه ارائه مدرک علمی آن ارائه شود، اعلام میشود.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه در این زمینه بهتر است از اداره هواشناسی نیز این سوال پرسیده شود که جریان پراکنده شدن ابرها چیست، ابراز امیدواری کرد که مسوولان به این سوالات پاسخ دهند تا در رسانهها مطالب صحیح منتشر شود.
رییسی در خصوص اثرات پروژههارپ و ابردزدی در کاهش بارندگی کشور، تاکید کرد: همه متخصصان این حوزه معتقدند که کاهش بارندگی ناشی از پروژههارپ، یک تصور نادرست و بی اساس است؛ چرا که تاکنون سندی که بتواند مسیر حجم زیادی از ابر را تغییر دهد، وجود ندارد.
