30 فرصت جدید سرمایه‌گذاری در صنعت پتروشیمی ایران

ساعت 24-«نرخ خوراک» و «سرمایه‌گذاری» دو کلیدواژه‌یی هستند که در همیشه تاریخ صنعت پتروشیمی محل مناقشه بوده‌اند. در باب تعیین نرخ خوراک مناسب برای مجتمع‌های پتروشیمی حکایت‌های بسیاری گفته شده است. اما خلاصه آن این است که دولتی‌ها و مجلسی‌ها اصرار بر افزایش نرخ خوراک دارند و در مقابل تولیدکنندگان و مجتمع‌های پتروشیمی هستند که معترض به این قضیه هستند.

div align="justify">دليل مقاومت توليدكنندگان در برابر افزايش نرخ خوراك بسيار ساده است. يك مقايسه بين نرخ خوراك در ايران و ساير كشورها آشكار مي‌كند كه تفاوت قابل توجهي در زمينه نرخ خوراك بين ايران و رقباي منطقه‌يي ايران وجود دارد. همين مساله است كه توليدكنندگان را نگران از عدم توانايي رقابت با پتروشيمي‌هاي منطقه مي‌كند.

نشريه CRU در اكتبر ۲۰۱۴ گزارشي را منتشر كرده كه براساس آن قيمت گاز خوراك مجتمع‌هاي پتروشيمي در كشورهاي مختلف را نشان مي‌دهد. براساس اين گزارش قيمت خوراك گازي مجتمع كود شيميايي عربستان (SAFCO)۲ ۳.۳ سنت تعيين شده است. يا مجتمع كود شيميايي قطر (QAFCO) خوراك گازي را با نرخ ۳.۶۵سنت دريافت مي‌كند. در مصر قيمت خوراك گازي براي مجتمع كود شيميايي مصر (EFC Sokhna) ۸.۶۳ سنت، براي مجتمع كود شيميايي اسكندريه (Alexandria Fertilizer ۶.۹۷) سنت، براي مجتمع كودشيميايي ابوقير (Abu Qir ۶.۶۴) سنت تعيين شده است. مجتمع كود شيميايي «شعيبا» در كويت (PIC Shuaiba) خوراك گازي را با ۳.۳۲ سنت، مجتمع كود شيميايي عمان- هند (OMIFCO) خوراك را با قيمت ۵.۳۱ سنت و مجتمع كود شيميايي عمان (SUICI) خوراك را با قيمت ۴.۹۸سنت دريافت مي‌كند.

اين نرخ خوراك‌ها با نرخ ۱۳سنتي كه توسط مجلس و دولت تعيين شده است و حتي صحبت از افزايش آن نيز وجود دارد، تفاوت فاحشي دارد و نشان مي‌دهد كه مزيت نسبي خوراك ارزان در ايران عملا معني ندارد. حال با اين تفاصيل صنعت پتروشيمي ايران ۷۵ پروژه ناتمام دارد و علاوه بر آن در آينده قرار است ۳۰پروژه جديد ديگر نيز احداث شود كه همه آنها به سرمايه‌گذاري‌هاي عظيم نيازمندند.

بررسي‌هاي «تعادل» نشان مي‌دهد كه براي احداث اين ۳۰واحد به بيش از ۲۷ميليارد دلار سرمايه‌گذاري خارجي و بيش از ۲۳۰هزار ميليارد ريال سرمايه‌گذاري داخلي نياز دارد. اين پروژه‌ها در منطقه ويژه اقتصادي پارسيان، ‌بندر سيراف، بندر چابهار، بندر ماهشهر، بندر جاسك، جزيره خارك، جزيره قشم، جزيره لاوان، بندرعباس، بندر اميرآباد مازندران، سرخس و عسلويه احداث خواهند شد.

منطقه ويژه اقتصادي پارسيان

اين منطقه ميزبان بيشترين پروژه‌هاي جديد پتروشيمي در آينده خواهد بود. واحد توليد «الفين/ آروماتيك» در منطقه ويژه اقتصادي پارسيان ازجمله پروژه‌هايي است كه قرار است با سرمايه‌گذاري ۱.۸۴۳ميليون دلاري و ۲۴.۹۱۴ميليارد ريالي ساخته شود. پيش‌بيني مي‌شود كه ظرفيت توليد اين واحد توليدي ۳.۷۶۰هزار تن در سال باشد و محصولاتي همچون پارازايلين، ارتوزايلين، انيدريد فتاليك، بنزن، استايرن، گاز مايع، ‌آروماتيك‌هاي سنگين، رافينت، ‌اتيلن، ‌پروپيلن، برش چهاركربنه، بنزين پيروليز و سوخت مايع توليد كنند.

منطقه ويژه پارسيان علاوه بر واحد توليد «الفين/ آروماتيك» شاهد اجراي ۸ پروژه ديگر نيز خواهد بود. پروژهMMA/ PMMA با سرمايه اوليه ۶۱۴ميليون دلار به صورت ارزي و ۱۱۹۳۵ميليارد ريال در آينده ساخته خواهد شد. اين واحد ظرفيت توليد ۵۲۰هزار تن در سال فرمالدييد، MMA و PMMA را دارا خواهد بود. همچنين پروژه سوم PTA/ PET كه ظرفيت توليد ۲۰۰۰هزار تن ترفتاليك اسيد خالص و PET گريد بطري را دارا خواهد بود با سرمايه‌ ۱۳۳۶ميليون دلار سرمايه خارجي و ۶۹۰۰ ميليارد ريال سرمايه داخلي در منطقه ويژه اقتصادي پارسيان راه‌اندازي خواهد شد. از ديگر پروژه‌هايي كه قرار است در اين منطقه احداث شود، مجتمع پتروشيمي‌اي است كه قرار است سالانه ۱۱۸۸هزار تن از محصولات پروپيلن، اكريلونيتريل، اكريليك اسيد، اكريليك استر، بنزين پيروليز و گاز مايع را توليد كند. اين پروژه به ۱۴۰۴ميليون دلار سرمايه خارجي و ۱۴۰۷۲ميليارد ريال سرمايه داخلي نياز دارد.

همچنين پروژه MTP/ PP پارسيان به ۴۷۸ميليون دلار و ۷۳۰۰ميليارد ريال سرمايه‌گذاري نياز دارد. اين مجتمع ظرفيت توليد ۱۳۰۸هزار تن پروپيلن، پلي‌پروپيلن، بنزين پيروليز و گاز مايع را داراست. در نهايت واحد ساخت منومر وينيل استات، اتيلن وينيل استات و PVOH با ظرفيت توليد ۲۸۰هزار تن در سال ديگر پروژه‌يي است كه در اين منطقه ويژه اقتصادي قرار است راه‌اندازي شود كه به ۶۳۲ ميليون دلار سرمايه ارزي و ۵۶۳۵ميليارد سرمايه ريالي نيازمند است. در مجموع پروژه‌هايي كه قرار است در اين منطقه ويژه اقتصادي احداث شود به بيش از ۸۸۰۰ميليون دلار سرمايه خارجي و بيش از ۸۶هزار ميليارد ريال سرمايه داخلي نياز دارد.

بندر ماهشهر

مهم‌ترين پروژه‌يي كه قرار است در بندر ماهشهر ساخته شود، طرح مجتمع توليدي پليمرهاي مهندسي است. اهميت ساخت اين پروژه از اين جهت است كه پليمرهاي مهندسي، دسته‌يي از پليمرهاي سنتزي با ويژگي‌هاي خاص هستند كه آنها را از ديگر پليمرها متمايز مي‌كند. اين گروه از پليمرها داراي قابليت كاربردي بالايي در عرصه‌هاي مختلف بوده و ويژگي‌ برجسته آنها تلفيق دو خصوصيت استحكام بالا و وزن كم است كه اجازه مي‌دهد تا اين مواد با ارزش و تخصصي در بسياري از كاربردهاي خاص، جايگزين فلزات مرسوم و متداول شوند.

از ديگر خواص بارز اين پليمرهاي ويژه، داشتن مقاومت بالاي حرارتي، شيميايي و خوردگي به همراه خواص الكتريكي قابل قبول و انعطاف‌پذيري در طراحي و شكل‌دهي است. اينچنين خصوصيات ممتاز و با ارزشي سبب شده تا پليمرهاي مهندسي براي كاربردهاي گوناگون در صنايع پيشرفته هوافضا، اتومبيل‌سازي، الكترونيك و ساختمان و توليد محصولات و لوازم طبي، خانگي، صنعتي و بازرگاني مناسب باشند.

پيش از اين «تعادل» در گزارشي از حركت پرشتاب مجتمع‌هاي پتروشيمي هندي در توليد پليمرهاي مهندسي خبر داده بود. اين مجتمع قرار است، ظرفيت توليد ۸۱۴هزار تن فنل، استن، پلي كربنات و رزين اپوكسي را داراست. براي ساخت اين مجتمع به ۹۱۲ميليون دلار سرمايه‌گذاري خارجي و ۸۲۳۴ميليارد ريال سرمايه‌گذاري داخلي نياز است.

همچنين در اين بندر قرار است واحد توليد الفين در اين بندر با ظرفيت ۵۴۷هزار تن در سال احداث شود. اين واحد محصولاتي مانند اتيلن و برش سه كربنه و سنگين‌تر را توليد مي‌كند و به ۴۰۴ميليون دلار سرمايه خارجي و ۳۹۱۶ميليارد ريال تامين سرمايه از داخل

نياز دارد. ديگر مجتمع مهمي كه قرار است در بندر ماهشهر احداث شود، طرح زنجيره بنزن است كه در سال ۴۵۶هزار تن سيكلو هگزان، كاپرولاكتام، ‌آديپيك اسيد و سولفات آمونيم توليد مي‌كند. برآورد سرمايه مورد نياز براي اين طرح ۳۶۶ميليون دلار از طريق جذب منابع خارجي و ۵۱۵۱ميليارد ريال سرمايه

داخلي است. طرح مجتمع اكريلو نيتريل ماهشهر نيز با ظرفيت ۲۰۰هزار تن در سال و سرمايه ۳۱۰ميليون دلاري و ۳۵۵۸ميليارد ريالي از ديگر طرح‌هايي است كه در اين بندر احداث خواهد شد. واحد توليد EPDM ماهشهر نيز با ظرفيت توليد ۴۵هزار تن در سال نياز به ۱۳۹ميليون دلار آورده ارزي و ۱۳۳۳ميليارد آورده ريالي دارد.

بندر چابهار

يكي از مهم‌ترين طرح‌هاي پتروشيمي كه قرار است در بندر چابهار راه‌اندازي شود، دو واحد توليد «اوره/ آمونياك» در چابهار است كه سالانه ظرفيت توليد ۳۰۵۵هزار تن را دارا هستند. پيش‌بيني مي‌شود براي راه‌اندازي اين دو طرح به ۹۳۳ميليون دلار سرمايه خارجي و ۳۶۵۴ميليارد ريال جذب سرمايه از طريق منابع داخلي نياز باشد.

نكته قابل توجه اين است كه طرح توليد «اوره/ آمونياك» احتمالا پس از اعلام فرمول جديد نرخ خوراك توسط دولت ازجمله طرح‌هايي خواهد بود كه خوراك را با قيمت بالا دريافت خواهد كرد زيرا گفته مي‌شود، طرح‌هاي پتروشيمي كه ارزش‌افزوده پاييني داشته باشند و نياز داخلي آنها بالا نباشد از حمايت دولت براي دريافت نرخ ارز پايين برخوردار نيستند و دولت براي جذب سرمايه‌ براي اين پروژه كار سختي را پيش روي خواهد داشت.

همچنين واحد توليد متانول و دي متيل اتر با ظرفيت توليد سالانه ۲۸۰۰هزار تن از اين محصولات با سرمايه‌گذاري مورد نياز ۶۶۵ ميليون دلار از منابع خارجي و ۲۰۸۰ميليارد ريال از طريق منابع داخلي قرار است در اين بندر احداث شود.

ديگر پروژه‌يي كه قرار است در بندر چابهار راه‌اندازي شود، طرح GTPP دوم است كه قرار است سالانه ۲۸۵۸هزار تن متانول، پروپيلن، پلي‌پروپيلن، بنزين پيروليز و گاز مايع توليد كند. برآوردها نشان مي‌دهد كه اين پروژه ۱۱۴۹ميليون دلار سرمايه‌گذاري خارجي و ۹۸۶۱ميليارد ريال سرمايه داخلي نيازمند است. پروژه سوم GTTP در جزيره قشم، پروژه چهارم GTTP در جزيره لاوان، پروژه پنجم GTTP در بندرعباس راه‌اندازي خواهد شد كه اين پروژه‌ها ظرفيت اين را دارند كه در مجموع ۸۵۷۴ هزار تن در سال توليد كنند.

بندر جاسك

بندر جاسك در آينده ميزبان ۳طرح عظيم پتروشيمي خواهد بود. طرح Cyclar جاسك يكي از اين طرح‌هاست. اين مجتمع قرار است سالانه يك ميليون تن از فرآورده‌هاي مهم آروماتيكي مانند بنزن، تولوئن و مخلوط زايلين‌ها را توليد كند. براي تامين سرمايه خارجي اين مجتمع پيش‌بيني شده است كه ۵۵۲ميليون دلار سرمايه‌گذاري خارجي و ۴۶۰۰ميليارد ريال سرمايه‌گذاري داخلي صورت پذيرد. پروژه OCM جاسك نيز كه ظرفيت توليد ۲۹۴۳هزار تن اتيلن، اتان، گاز مايع و برش پنج كربنه و سنگين‌تر را در سال داراست، ديگر پروژه‌يي است كه قرار است در اين بندر راه‌اندازي شود. اين پروژه قرار است با جذب ۱۰۸۹ميليون دلار سرمايه خارجي و ۱۰۵۳۰ميليارد دلار سرمايه داخلي راه‌اندازي شود.

پروژه سوم GTPX مجتمعي است كه براي توليد ۳۵۶۴هزار تن متانول، ‌پروپيلن، اكسيد پروپيلن، پروپيلن گليكول، ‌اكريول نيتريل، پراكسيد هيدروژن، بنزين پيروليز و گاز مايع احداث مي‌شود. اين پروژه عظيم براي راه‌اندازي خود به ۱۷۳۱ميليون دلار و ۱۰۳۲۶ميليارد ريال سرمايه چشم دوخته است.

ديگر پروژه‌هاي جديدي كه قرار است در صنعت پتروشيمي احداث شود، عبارتند از طرح PDH/ PP خارك، پروژه اول GTO سرخس، پروژه دوم GTO در بندر اميرآباد مازندران. اين دو مجتمع روي هم ۶۱۹۰هزار تن متانول، پروپيلن، اتيلن، پلي پروپيلن، پلي‌اتيلن و برش چهار كربنه توليد مي‌كنند و در مجموع به ۱۲۲۶۶ميليارد ريال سرمايه‌گذاري داخلي نياز دارند. همچنين برآورد مي‌شود كه ۳۵۱۶ميليون دلار نيز سرمايه خارجي براي اين پروژه

جذب شود. همچنين دو پروژه نيز در بندر عسلويه قرار است احداث شود. پروژه مشتقات بوتامين و استايرن و پروژه پلي ال و پروپيلن گلايكول قرار است در اين بندر احداث شود كه برنامه‌ريزي براي جذب ۷۸۴ميليون دلار سرمايه از طريق منابع خارجي و ۸۱۵۴ ميليارد ريال از داخل صورت گرفته است.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: