گزارشی از نقش كليدي غذا در توسعه گردشگري
درآمد ترکیه از فروش غذا به گردشگران معادل کل درآمد گردشگری ایران است
ساعت 24-چند سال بعد از یک سفر شاید قدمت سلسله اشکانیان در ایران یادتان برود اما طعم و عطر یک کباب ناب ایرانی سالها میتواند زیر دندانتان بماند. بیشک غذا سهمی انکارناپذیر در تعیین مطلوبیت هر سفر دارد. با یک حساب سرانگشتی، سهم غذا برای یک گردشگر خارجی چیزی حدود ۲۰تا ۵۰درصد هزینههای روزانه او را در بر میگیرد. این سهم برای ما یک امتیاز است.
div align="justify">طبق گفتوگوي «تعادل» با گردشگران خارجي، طعم غذاهاي ايراني براي اكثر سليقهها مورد پسند است ولي اينكه ما تا چه اندازه سفرههايمان را مدرن و به سليقه بينالمللي نزديك كردهايم در مرحله هشدار است. نظر گردشگران خارجي اين بود كه عرضه غذاها بسيار ساده و معمولي بوده هر چند كه طعمش را دوست داشتهاند. براي گردشگري با هدف غذا اصطلاحات متفاوتي رايج شده كه براي تمام اين اصطلاحات ميتوان يك تعريف عنوان كرد: افرادي كه براي چشيدن طعم غذاهاي مختلف به مقاصد مختلف سفر ميكنند.
گردشگري غذا به عنوان يك زيرمجموعه از گردشگري فرهنگي با هويت، جغرافيا و آداب و رسوم يك ناحيه نيز مرتبط است. براي مثال پختن يك غذا در نذريها و مراسم خاص آداب خاص خود را دارد مانند صلوات فرستادن حين همزدن آشهاي نذري يا پخش حلوا در مراسم سوگواري. غذاهاي جذاب و معتبر ميتواند گردشگران را به يك مقصد گردشگري سوق دهد. به عنوان مثال بسياري از گردشگران، سفر به ايتاليا را به دليل غذاهاي آن انتخاب ميكنند. هزينهيي كه گردشگران براي غذا ميپردازند ميتواند تا يك سوم كل هزينههاي سفر آنها را دربرگيرد كه اين ميزان نسبت بالايي از درآمد حاصل از گردشگري نيز محسوب ميشود.
به گزارش «تعادل» و به نقل از شوراي جهاني سفر و گردشگري گردشگران اقتصادهاي نوظهور ۴۶درصد از سهم ورود گردشگران بينالمللي را به خود اختصاص دادند كه نسبت به ۳۸درصد در سال ۲۰۰۰ رشد محسوسي داشته است. براساس پيشبينيهاي اين شورا، بخش سفر و گردشگري هر ساله با چالشهايي روبهرو است و احتمالا امسال نيز همينگونه خواهد بود.
بعد از توافق ژنو و بهبود چهره بينالمللي ايران تمايل گردشگران خارجي هم به ماجراجويي در سرزمين پر رمز و راز ايران افزايش يافته و براي ايران يك فرصت ايدهآل فراهم خواهد بود كه بتواند با توجه به پتانسيل خود سهم بيشتري از گردشگري جهاني را به خود اختصاص دهد.
سهم مستقيم سفر و گردشگري منعكسكننده فعاليت اقتصادي ايجاد شده توسط هتلها، آژانسهاي مسافرتي، خطوط هواپيمايي و ديگر خدمات حمل و نقل مسافر است. همچنين فعاليتهايي مانند خدمات رستورانها و مراكز تفريحي را هم در نظر ميگيرد. براساس گزارش WTTC سهم مستقيم سفر و گردشگري در توليد ناخالص داخلي ايران در سال ۲۰۱۴، ۲۳۷هزار و ۱۲۱ميليارد ريال (۳/۲درصد از كل توليد ناخالص داخلي) بوده و پيشبيني ميشود در سال ۲۰۱۵ تا ۶/۶درصد افزايش يابد. ايران در اين شاخص آماري جايگاه ۱۳۵ را به خود اختصاص داده و بعد از كشورهايي همچون لبنان، اردن، سوريه، تركيه، پاكستان، عمان و عربستان سعودي قرار گرفته است. به علاوه برآوردها نشان ميدهد، سهم كل سفر و گردشگري سالانه ۷/۵درصد در ايران رشد خواهد كرد و در سال ۲۰۲۵ به ۱۱۸۲هزار و ۴۵۰ميليارد ريال (۸/۷درصد از توليد ناخالص داخلي) خواهد رسيد. حال سهم غذا در اين گردش مالي عظيم چه مقدار است؟ تا چه اندازه توانستهايم غذاي خود را به عنوان يك غذاي بينالمللي جذاب جلوه دهيم؟
غذا را دوست دارند، شكلش را نه!
سراغ رستوران يكي از معروفترين هتلهاي اصفهان رفتيم. در حياط هتل كه قدم بزنيد چشمتان به گردشگران زيادي ميافتد كه اين روزها تعدادشان بيشتر از گذشته شده است. در مسير گزارش به يك زوج فرانسوي ايراني برخورديم كه به ديدن اصفهان آمده بودند. ژولين كه چند سالي است وارد يك خانواده ايراني شده است، ميگويد: باقالي پلو با گوشت، چلوكباب و قورمه سبزي از غذاهاي محبوبش است. اما او معتقد است كه ايرانيها غذا را خيلي ساده عرضه ميكنند حتي در بسياري از موارد وسوسهكننده نيستند. او ميگويد: من غذاهاي ايراني را دوست دارم چون طعم آنها را چشيدهام ولي براي نخستين بار سخت بود چون ظاهر چندان خوبي نداشت. ژولين درباره تفاوت غذا در رستورانها و خانه ايرانيها معتقد هستند، برنج در رستورانها خوشمزهتر است اما خورشتهاي خانگي چيز ديگري هستند ضمن اينكه تنوع بسيار بيشتري نسبت به رستورانها دارند.
به دنبال تهيه اين گزارش روز بعد به رستورانهاي ديگر اصفهان كه شهرتي بينالمللي هم دارد سر زديم. جالب بود كه دوباره با گردشگراني از فرانسه مواجه شديم. او كه دومين روز سفرش از ايران را سپري ميكرد، حسابي از خوردن خورشت فسنجان كيف كرده بود و ميگفت كه چيزي حدود نصف فرانسه بابت غذا هزينه كرده است هر چند كه از ظاهر آن چندان خوشش نيامده بود.
به گزارش «تعادل» درحالي كه اين رستوران غذاهاي فرنگي هم عرضه ميكند اما گردشگران بيشتر به دنبال غذاهاي سنتي ايراني هستند. مدير اين رستوران به «تعادل» ميگويد: خورشت فسنجان به دليل اينكه هم ترش است و هم شيرين پر طرفدارترين غذا نزد خارجيهاست.
وي در گفتوگو ادامه ميدهد: به طور ميانين روزانه چيزي حدود ۳۰ميهمان خارجي در رستوران پذيرايي ميشوند. در مورد نحوه پرداخت هم ميگويد كه دلار از مشتريان قبول نميكنند و قيمتها نيز براي ايرانيها و خارجيها يكسان است.
الگوي مناسب گردشگري غذا
انجمن آژانسهاي مسافرتي تركيه در گزارشي اعلام كرد در سال ۲۰۱۴ حدود ۴۱ميليون و ۴۰۰هزار گردشگر خارجي از تركيه ديدن كردند كه از مجموع ۳۴.۳ميليارد دلار درآمد به دست آمده از ورود اين گردشگران ۶.۵ميليارد دلار بابت هزينه براي وعدههاي غذايي و خوراكيها بوده است.
ميزان هزينه گردشگران خارجي در تركيه فقط براي صرف غذا درحالي قابل توجه است كه طبق آخرين آمار اعلام شده از سوي رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشورمان، درآمد ايران از ورود گردشگران خارجي در سال گذشته حدود ۶.۵ميليارد دلار بوده است؛ يعني به اندازه هزينه غذاي گردشگران خارجي در تركيه!
به گزارش توربونيوز، نتايج نظرسنجيها نشان ميدهد بيش از ۸۸درصد گردشگران در جهان، آشنايي با سبكهاي مختلف آشپزي و خوردن غذاهاي سنتي كشورهاي مختلف را از مهمترين فاكتورهاي سفر ميدانند.
سازمان گردشگري جهاني وابسته به سازمان ملل هم پيش از اين اعلام كرده بود ۳۰درصد درآمد كل گردشگري جهان وابسته به صنايع غذايي است.
هر گردشگري كه تركيه را به عنوان مقصد خود انتخاب ميكند حدود ۱۵۷دلار براي خريد غذا و نوشيدني هزينه ميكند. هدف صنعت گردشگري اين كشور رسيدن به ۲۵۰دلار براي هر گردشگر است. مسوولان تركيهيي براي دستيابي به اين هدف برنامهريزي كردهاند و چند راه اصلي را پيشنهاد كردهاند. آنها معتقدند تركيه بايد نقشه غذايي داشته باشد و محلهاي فروش غذاهاي مختلف را روي آن معرفي كند. برگزاري جشنوارههاي غذا و ارائه رشتههاي مربوط به غذاهاي تركيهيي از ديگر راهحلهاي پيشنهادي است.
جالب است كه آمارها نشان ميدهد هر شهروند تركيه كه به عنوان گردشگر از اين كشور خارج ميشود به طور ميانگين ۱۹۴دلار براي خريد غذا هزينه ميكند. براساس گزارشهاي موجود در سال گذشته ميلادي هفت ميليون و ۹۸۰ ترك به كشورهاي ديگر سفر كردند و در كل پنج ميليارد و ۴۷۰ميليون دلار هزينه كردند كه از اين ميزان يك ميليارد و ۵۵۰ ميليون دلار (برابر ۲۸.۳درصد) در صنعت غذايي خرج شده است. تاكنون ۱۲۴غذاي متفاوت در موسسه استانداردهاي تركيه به ثبت رسمي رسيده و ۱۸۵غذاي ديگر در راه ثبت است.
پژوهشگراني كه در عرصه خوراك و غذا در ايران فعاليت دارند همواره به تنوع بيش از ۲۵۰۰ نوع غذا و ۱۰۹نوع نوشيدني و انواع نان و شيريني در كشور اشاره ميكنند كه اين تعداد بيش از هر چيز به تنوع فرهنگي، قومي و جغرافيايي اين مرز و بوم برميگردد. ضمن اينكه مكتب آشپزي ايراني يكي از سه مكتب اصلي خوراك در كنار مكاتب آشپزي رومي و چيني است كه اين موارد همگي نشاندهنده عمق ظرفيت كشورمان براي جذب گردشگري خوراك و غذا و فعاليت حرفهيي در اين بخش است.
گردشگري غذا به عنوان يك زيرمجموعه از گردشگري فرهنگي با هويت، جغرافيا و آداب و رسوم يك ناحيه نيز مرتبط است. براي مثال پختن يك غذا در نذريها و مراسم خاص آداب خاص خود را دارد مانند صلوات فرستادن حين همزدن آشهاي نذري يا پخش حلوا در مراسم سوگواري. غذاهاي جذاب و معتبر ميتواند گردشگران را به يك مقصد گردشگري سوق دهد. به عنوان مثال بسياري از گردشگران، سفر به ايتاليا را به دليل غذاهاي آن انتخاب ميكنند. هزينهيي كه گردشگران براي غذا ميپردازند ميتواند تا يك سوم كل هزينههاي سفر آنها را دربرگيرد كه اين ميزان نسبت بالايي از درآمد حاصل از گردشگري نيز محسوب ميشود.
به گزارش «تعادل» و به نقل از شوراي جهاني سفر و گردشگري گردشگران اقتصادهاي نوظهور ۴۶درصد از سهم ورود گردشگران بينالمللي را به خود اختصاص دادند كه نسبت به ۳۸درصد در سال ۲۰۰۰ رشد محسوسي داشته است. براساس پيشبينيهاي اين شورا، بخش سفر و گردشگري هر ساله با چالشهايي روبهرو است و احتمالا امسال نيز همينگونه خواهد بود.
بعد از توافق ژنو و بهبود چهره بينالمللي ايران تمايل گردشگران خارجي هم به ماجراجويي در سرزمين پر رمز و راز ايران افزايش يافته و براي ايران يك فرصت ايدهآل فراهم خواهد بود كه بتواند با توجه به پتانسيل خود سهم بيشتري از گردشگري جهاني را به خود اختصاص دهد.
سهم مستقيم سفر و گردشگري منعكسكننده فعاليت اقتصادي ايجاد شده توسط هتلها، آژانسهاي مسافرتي، خطوط هواپيمايي و ديگر خدمات حمل و نقل مسافر است. همچنين فعاليتهايي مانند خدمات رستورانها و مراكز تفريحي را هم در نظر ميگيرد. براساس گزارش WTTC سهم مستقيم سفر و گردشگري در توليد ناخالص داخلي ايران در سال ۲۰۱۴، ۲۳۷هزار و ۱۲۱ميليارد ريال (۳/۲درصد از كل توليد ناخالص داخلي) بوده و پيشبيني ميشود در سال ۲۰۱۵ تا ۶/۶درصد افزايش يابد. ايران در اين شاخص آماري جايگاه ۱۳۵ را به خود اختصاص داده و بعد از كشورهايي همچون لبنان، اردن، سوريه، تركيه، پاكستان، عمان و عربستان سعودي قرار گرفته است. به علاوه برآوردها نشان ميدهد، سهم كل سفر و گردشگري سالانه ۷/۵درصد در ايران رشد خواهد كرد و در سال ۲۰۲۵ به ۱۱۸۲هزار و ۴۵۰ميليارد ريال (۸/۷درصد از توليد ناخالص داخلي) خواهد رسيد. حال سهم غذا در اين گردش مالي عظيم چه مقدار است؟ تا چه اندازه توانستهايم غذاي خود را به عنوان يك غذاي بينالمللي جذاب جلوه دهيم؟
غذا را دوست دارند، شكلش را نه!
سراغ رستوران يكي از معروفترين هتلهاي اصفهان رفتيم. در حياط هتل كه قدم بزنيد چشمتان به گردشگران زيادي ميافتد كه اين روزها تعدادشان بيشتر از گذشته شده است. در مسير گزارش به يك زوج فرانسوي ايراني برخورديم كه به ديدن اصفهان آمده بودند. ژولين كه چند سالي است وارد يك خانواده ايراني شده است، ميگويد: باقالي پلو با گوشت، چلوكباب و قورمه سبزي از غذاهاي محبوبش است. اما او معتقد است كه ايرانيها غذا را خيلي ساده عرضه ميكنند حتي در بسياري از موارد وسوسهكننده نيستند. او ميگويد: من غذاهاي ايراني را دوست دارم چون طعم آنها را چشيدهام ولي براي نخستين بار سخت بود چون ظاهر چندان خوبي نداشت. ژولين درباره تفاوت غذا در رستورانها و خانه ايرانيها معتقد هستند، برنج در رستورانها خوشمزهتر است اما خورشتهاي خانگي چيز ديگري هستند ضمن اينكه تنوع بسيار بيشتري نسبت به رستورانها دارند.
به دنبال تهيه اين گزارش روز بعد به رستورانهاي ديگر اصفهان كه شهرتي بينالمللي هم دارد سر زديم. جالب بود كه دوباره با گردشگراني از فرانسه مواجه شديم. او كه دومين روز سفرش از ايران را سپري ميكرد، حسابي از خوردن خورشت فسنجان كيف كرده بود و ميگفت كه چيزي حدود نصف فرانسه بابت غذا هزينه كرده است هر چند كه از ظاهر آن چندان خوشش نيامده بود.
به گزارش «تعادل» درحالي كه اين رستوران غذاهاي فرنگي هم عرضه ميكند اما گردشگران بيشتر به دنبال غذاهاي سنتي ايراني هستند. مدير اين رستوران به «تعادل» ميگويد: خورشت فسنجان به دليل اينكه هم ترش است و هم شيرين پر طرفدارترين غذا نزد خارجيهاست.
وي در گفتوگو ادامه ميدهد: به طور ميانين روزانه چيزي حدود ۳۰ميهمان خارجي در رستوران پذيرايي ميشوند. در مورد نحوه پرداخت هم ميگويد كه دلار از مشتريان قبول نميكنند و قيمتها نيز براي ايرانيها و خارجيها يكسان است.
الگوي مناسب گردشگري غذا
انجمن آژانسهاي مسافرتي تركيه در گزارشي اعلام كرد در سال ۲۰۱۴ حدود ۴۱ميليون و ۴۰۰هزار گردشگر خارجي از تركيه ديدن كردند كه از مجموع ۳۴.۳ميليارد دلار درآمد به دست آمده از ورود اين گردشگران ۶.۵ميليارد دلار بابت هزينه براي وعدههاي غذايي و خوراكيها بوده است.
ميزان هزينه گردشگران خارجي در تركيه فقط براي صرف غذا درحالي قابل توجه است كه طبق آخرين آمار اعلام شده از سوي رييس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشورمان، درآمد ايران از ورود گردشگران خارجي در سال گذشته حدود ۶.۵ميليارد دلار بوده است؛ يعني به اندازه هزينه غذاي گردشگران خارجي در تركيه!
به گزارش توربونيوز، نتايج نظرسنجيها نشان ميدهد بيش از ۸۸درصد گردشگران در جهان، آشنايي با سبكهاي مختلف آشپزي و خوردن غذاهاي سنتي كشورهاي مختلف را از مهمترين فاكتورهاي سفر ميدانند.
سازمان گردشگري جهاني وابسته به سازمان ملل هم پيش از اين اعلام كرده بود ۳۰درصد درآمد كل گردشگري جهان وابسته به صنايع غذايي است.
هر گردشگري كه تركيه را به عنوان مقصد خود انتخاب ميكند حدود ۱۵۷دلار براي خريد غذا و نوشيدني هزينه ميكند. هدف صنعت گردشگري اين كشور رسيدن به ۲۵۰دلار براي هر گردشگر است. مسوولان تركيهيي براي دستيابي به اين هدف برنامهريزي كردهاند و چند راه اصلي را پيشنهاد كردهاند. آنها معتقدند تركيه بايد نقشه غذايي داشته باشد و محلهاي فروش غذاهاي مختلف را روي آن معرفي كند. برگزاري جشنوارههاي غذا و ارائه رشتههاي مربوط به غذاهاي تركيهيي از ديگر راهحلهاي پيشنهادي است.
جالب است كه آمارها نشان ميدهد هر شهروند تركيه كه به عنوان گردشگر از اين كشور خارج ميشود به طور ميانگين ۱۹۴دلار براي خريد غذا هزينه ميكند. براساس گزارشهاي موجود در سال گذشته ميلادي هفت ميليون و ۹۸۰ ترك به كشورهاي ديگر سفر كردند و در كل پنج ميليارد و ۴۷۰ميليون دلار هزينه كردند كه از اين ميزان يك ميليارد و ۵۵۰ ميليون دلار (برابر ۲۸.۳درصد) در صنعت غذايي خرج شده است. تاكنون ۱۲۴غذاي متفاوت در موسسه استانداردهاي تركيه به ثبت رسمي رسيده و ۱۸۵غذاي ديگر در راه ثبت است.
پژوهشگراني كه در عرصه خوراك و غذا در ايران فعاليت دارند همواره به تنوع بيش از ۲۵۰۰ نوع غذا و ۱۰۹نوع نوشيدني و انواع نان و شيريني در كشور اشاره ميكنند كه اين تعداد بيش از هر چيز به تنوع فرهنگي، قومي و جغرافيايي اين مرز و بوم برميگردد. ضمن اينكه مكتب آشپزي ايراني يكي از سه مكتب اصلي خوراك در كنار مكاتب آشپزي رومي و چيني است كه اين موارد همگي نشاندهنده عمق ظرفيت كشورمان براي جذب گردشگري خوراك و غذا و فعاليت حرفهيي در اين بخش است.