پتروشیمی بحران‌زده آفریقا به دنبال یاری ایران

ساعت 24-شاید اکنون بیشتر ما، آفریقای‌جنوبی و ژوهانسبورگ را با جام‌جهانی سال ۲۰۱۰ و قهرمانی اسپانیا به یاد بیاوریم. جام‌ جهانی‌ای که بعد از برگزاری آن، در حالی که آفریقای‌جنوبی به‌تازگی از رکودی ۱۷ ساله خارج شده بود، بسیاری چشم‌انتظار رشد سریع اقتصادی این کشور شدند. در آن زمان نیکی ویمار، اقتصاددان ارشد بانک ژوهانسبورگ به وال‌استریت ژورنال گفته بود: «شرایط در آفریقای‌جنوبی نه‌تنها روبه‌بهبود است بلکه به‌نظر می‌رسد با شتاب زیادی در حال جهش است.» حالا از آن‌ روزها بیش از ۵ سال گذشته است و آفریقای‌جنوبی روزهای چندان خوبی را سپری نمی‌کند.

div align="justify"> صنعت پتروشيمي اين كشور نيز به تبع از وضع اقتصادي، در سال ۲۰۱۵ با بحران و ركود مواجه شده است. در اين وضعيت روز گذشته تمبيسيله ماجولا معاون وزير انرژي آفريقاي‌جنوبي، از خواسته اين كشور براي ساخت پالايشگاه و پتروشيمي توسط ايران در آفريقاي‌جنوبي خبر داد. به همين واسطه به بررسي وضعيت اقتصادي و صنعت پتروشيمي در آفريقاي‌جنوبي پرداختيم تا افقي از همكاري‌هاي ۲كشور در اين زمينه را ترسيم كنيم. بررسي «تعادل» از تازه‌ترين گزارش بيزينس مانيتور راجع به صنعت پتروشيمي آفريقاي‌جنوبي نشان مي‌دهد، اين صنعت به واسطه مسائل مختلفي مانند كاهش قيمت نفت، كاهش ارزش راند آفريقاي جنوبي و تقاضاي ضعيف بازار داخلي، اكنون با بحران مواجه است.

معاون وزير انرژي آفريقاي‌جنوبي گفته است: نياز داريم كه ايران به ما در ساخت پالايشگاه و كارخانه‌هاي توليد محصولات پتروشيمي كمك كرده و از تكنولوژي پيشرفته اين كشور بهره ببريم.

به گزارش نيپنا، تمبيسيله ماجولا معاون وزارت انرژي آفريقاي‌جنوبي از نياز عمده كشورش به دانش و فناوري ايران براي احداث مجتمع‌هاي پتروشيمي در كشورش خبر داده و ابراز اميدواري كرده است كه بتواند به عنوان نخستين كشور خارجي در دوره پساتحريم، براي مشاركت در طرح‌هاي صنعت پتروشيمي در ايران سرمايه‌گذاري كند. البته اين وعده از سوي خانم ماجولا در حالي مطرح مي‌شود كه شواهد از اين حكايت مي‌كنند كه آفريقاي‌جنوبي در وضع فعلي توان چنداني براي سرمايه‌گذاري در ايران نداشته باشد. البته در اين ميان بايد به اين نكته نيز توجه كرد كه بانك جهاني سالانه وام‌هاي كلاني را به كشورهاي آفريقايي در زمينه توسعه پرداخت مي‌كند و كشورها را ملزم به انتخاب يك پيمانكار خارجي مي‌كند؛ در نتيجه ممكن است دعوت آفريقاي‌جنوبي از ايراني‌ها براي توسعه صنعت پتروشيمي ايران نيز در همين راستا صورت گرفته باشد. طبق بررسي‌ «تعادل» از داده‌هاي بانك جهاني، اين بانك در سال ۲۰۱۳ معادل ۱.۳ميليارد دلار وام در اختيار آفريقاي‌جنوبي قرار داده بود.

البته سرمايه‌گذاري آفريقاي‌جنوبي در ايران بي‌سابقه نيست. ايران و آفريقاي‌جنوبي پيش از اين در قالب مجتمع پتروشيمي آرياساسول با يكديگر همكاري نافرجامي داشته‌اند. به گزارش «تعادل» به نقل از خبرگزاري ترند، سود ۶ماه اول اين شركت در سال ۲۰۱۳، معادل ۱۳درصد كاهش يافته بود. علت اين كاهش برآوردهاي اين شركت از ارزش مشاركت در پروژه ساخت واحد توليد پليمر در ايران بود. درآمد خالص اين شركت در ۶ماهه اول سال ۲۰۱۳ به ۱۲.۱ ميليارد راند (واحد پول آفريقاي‌جنوبي) معادل ۱.۳ ميليارد دلار كاهش يافت در حالي كه در مدت مشابه سال پيش از آن درآمد اين شركت ۱۳.۸۹ميليارد راند بوده است. در آن زمان اين كمپاني كه مقر آن در ژوهانسبورگ قرار دارد، اعلام كرد: «سود عملياتي اين شركت در آن سال تاثير منفي از هزينه يك‌باره‌يي كه اين شركت به مبلغ ۳.۶ ميليارد راند متحمل شد، ‌پذيرفت.»

كمپاني ساسول در توضيح جزييات اين هزينه ناگهاني گفته بود: «اين هزينه مستقيما به پروژه مشاركت در مجتمع آريا ساسول و پروژه سولونت آلمان مربوط مي‌شود كه به ترتيب ۱.۹۷ ميليارد راند و ۱۹۸ ميليون راند هزينه متحمل اين شركت كرده است». در ۸ فوريه آن سال شركت ساسول اعلام كرد كه تمايل دارد سهم خود را از مشاركت در پروژه آرياساسول كه با همكاري مجتمع پتروشيمي پارس ايران (يكي از زيرمجموعه‌هاي شركت ملي پتروشيمي) شكل گرفته بود را به فروش برساند. به اين ترتيب هلدينگ خليج‌فارس، سهام آرياساسول را خريداري كرده و داستان همكاري پتروشيمي ايران و آفريقاي جنوبي بسته شد.

اما به گزارش «تعادل» صنعت پتروشيمي آفريقاي‌جنوبي يكي از بزرگ‌ترين صنايع پتروشيمي در قاره آفريقا محسوب مي‌شود. نقطه تمايز اين صنعت از ديگر مناطق، تمركز آن بر خوراك زغال‌سنگ است. اما استفاده از خوراك زغال‌سنگ به عنوان پايه محصولات پتروشيمي در سال‌هاي اخير به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفت؛ به همين واسطه بود كه شركت ساسول آفريقاي جنوبي در همكاري دولت اين كشور با دولت موزامبيك اقدام به وارد كردن گاز از موزامبيك و تبديل كردن بخشي از خوراك محصولات خود به گاز كرد. اين خط لوله به طول ۸۶۵ كيلومتر در آن منطقه كشيده شده است.

الجزيره، كنگو، مصر، غنا، كنيا، ليبي، سودان، تونس، زيمبابوه، نيجريه و ساحل‌عاج از ديگر كشورهاي آفريقايي هستند كه در صنعت پتروشيمي حرفي براي گفتن دارند.

سايه ركود بر سر پتروشيمي آفريقاي‌جنوبي

طبق بررسي‌هاي «تعادل» از گزارش‌ وضعيت پتروشيمي در آفريقاي‌جنوبي كه توسط بيزينس مانيتور نوشته شده است، صنعت پتروشيمي در آفريقاي‌جنوبي، با ركود و بحراني مواجه شده كه از شكست بخش‌هاي كليدي اين صنعت در مواجهه با عوامل محيطي نشات گرفته است. بيزينس مانيتور صنعت پتروشيمي آفريقاي‌جنوبي را آسيب‌ديده‌ترين بخش اقتصاد آفريقاي‌جنوبي كه از رشد ۲- درصدي و عدم رقابت رنج برده، قلمداد مي‌كند.

اين صنعت در سال ۲۰۱۵ نسبت به سال ۲۰۱۴ در اين كشور با ركود مواجه شده است. در بازه زماني ژانويه تا مه ‌سال ۲۰۱۵، مواد شيميايي پايه در آفريقاي‌جنوبي با ۱.۸درصد كاهش نسبت به مدت مشابه در سال قبل مواجه شد؛ در حالي كه پلاستيك‌ها با ۳.۸ درصد كاهش و صنعت لاستيك با ۷.۱ درصد كاهش مواجه شده بودند. بيزينس مانيتور دلايل چنين وضعيتي را ناشي از تقاضاي ضعيف بازار داخلي در آفريقاي‌جنوبي، كاهش قيمت محصولات پتروشيمي و از سوي ديگر افزايش هزينه‌هاي ورودي مانند مواد اوليه و نيروي كار دانسته است.

بخش خودرو و ساخت‌و‌ساز در آفريقاي‌جنوبي كه بزرگ‌ترين بازار تقاضاي محصولات پليمري است در ماه‌هاي گذشته بدون زرق‌‌ و برق اقتصادي و فاقد شاخص «اطمينان به كسب‌و‌كار» در ميان فعالانش پيش رفته است. كاهش ارزش واحد پول آفريقاي‌جنوبي در كنار كاهش بهاي نفت خام، در نهايت خروجي محصولات پتروشيمي اين كشور را با مشكل مواجه كرده است. البته بخش ساخت‌وساز كه يكي از بازارهاي اصلي محصولات پتروشيمي و پليمري در آفريقاي‌جنوبي است، طبق گزارش بيزينس مانيتور قرار است در سال ۲۰۱۵ با ۳.۵ درصد رشد مواجه باشد هر چند بازار خودرو همچنان مقاومت نشان داده و رشدي حدود يك درصدي را پيش رو خواهد داشت.

آفريقاي‌جنوبي الگوبرداري از ايران

به هر صورت، معاون وزارت انرژي آفريقاي‌جنوبي در اظهارات روز گذشته خود گفته است: ايران از نظر صنعت پتروشيمي بسيار پيشرفته است و در زمينه‌هاي مختلف رشد خوبي داشته است و ما انتظار داريم كه بتوانيم از دانش و فناوري اين كشور براي دستيابي به اهداف توسعه‌يي خود در زمينه توليد محصولات متنوع پتروشيمي استفاده كنيم.

او افزوده است: در گذشته ارتباط خوبي با ايران داشتيم و از حمايت آنها در صنعت پتروشيمي خود بسيار بهره برده‌ايم و باور داريم كه از الگوبرداري و استفاده از شيوه‌هاي مهندسان ايراني بتوانيم آينده خوبي را براي صنعت پتروشيمي آفريقاي‌جنوبي تصور كنيم.

معاون وزير انرژي آفريقاي‌جنوبي ادامه داده است: ما خواستار ايجاد همكاري ميان شركت ملي صنايع پتروشيمي ايران با وزارت انرژي آفريقاي‌جنوبي هستيم و از توان لازم براي توسعه و توليد محصولات پتروشيمي به خصوص GTL را در ايران دارا هستيم و قصد داريم براي توليد اين محصول در ايران سرمايه‌گذاري كنيم.

وي ادامه داده است: همچنين نياز داريم كه ايران به ما در ساخت پالايشگاه و كارخانه‌هاي توليد محصولات پتروشيمي كمك كرده و از تكنولوژي پيشرفته ايران بهره ببريم.

وي اظهار كرده است: نخستين گام مورد نظر وزارت انرژي آفريقاي‌جنوبي براي سرمايه‌گذاري در ايران توسعه واحدهاي GTL است و در نظر داريم تا در زمينه توليد محصولات مختلف پتروشيمي يك همكاري مشترك با ايران برقرار كنيم. همچنين مي‌توانيم در زمينه تبادل محصولات با ايران همكاري داشته و برخي محصولات مورد نياز خود را در زمينه صنعت پتروشيمي از ايران خريداري كنيم. معاون وزير انرژي آفريقاي‌جنوبي در مورد عمده محصول مورد نياز آفريقاي‌جنوبي براي صنعت پتروشيمي را تامين خوراك گاز طبيعي براي توليد محصولات پايين‌دست پتروشيمي عنوان كرده و گفته است: ذخيره خوراك ما به اتمام رسيده است و قصد داريم هر چه سريع‌تر مواد خام كارخانه‌هاي خود را از ايران تامين كرده و در اين زمينه سرمايه‌گذاري خواهيم كرد. وي در پايان خاطرنشان كرد كه اميدواريم بتوانيم موافقت ايران را براي همكاري در تمامي زمينه‌هاي مربوط به صنعت انرژي و پتروشيمي داشته باشيم زيرا ايران مي‌داند كه مسير صحيح چگونه است و ما به دانش ايران براي توسعه نياز داريم.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: