وقفه مترو تهران در ايستگاه خدمترساني
گزارشی از بینظمیهای خط ۳ مترو تهران
ساعت 24-شهرداری تهران به تازگی همزمان با آغاز سال تحصیلی و هفته دفاع مقدس، نیمه شمالی خط ۳ مترو تهران به طول ۱۸کیلومتر را با حضور رییسجمهور، شهردار تهران و اعضای شورای شهر افتتاح کرد تا ظرفیت جابهجایی مسافر را یک میلیون نفر افزایش دهد. اما به دنبال این اتفاق خوب گزارشهای مردمی حاکی از بینظمی در حرکت قطارهاست و مشاهدات عینی در روزهای گذشته نیز لغو شدن حرکت قطارها و ارائه بلیت جبرانی به مسافران در این بخش از خط ۳ را تایید میکند.
div align="justify">شهرداري تهران به تازگي همزمان با آغاز سال تحصيلي و هفته دفاع مقدس، نيمه شمالي خط ۳ مترو تهران به طول ۱۸كيلومتر را با حضور رييسجمهور، شهردار تهران و اعضاي شوراي شهر افتتاح كرد تا ظرفيت جابهجايي مسافر را يك ميليون نفر افزايش دهد. اما به دنبال اين اتفاق خوب گزارشهاي مردمي حاكي از بينظمي در حركت قطارهاست و مشاهدات عيني در روزهاي گذشته نيز لغو شدن حركت قطارها و ارائه بليت جبراني به مسافران در اين بخش از خط ۳ را تاييد ميكند.
مترو مهمترين بخش از حمل و نقل عمومي است كه تكميل خطوط آن ميتواند به كنترل مشكل آلودگي هوا و ترافيك سرسامآور تهران كمك كند. شهرداري تهران نيز در تلاش است كه با تمام كمبودهاي مالي ايستگاهها را در نقاط مختلف تهران راهاندازي كند، اما همواره بعد از افتتاح، خطوط جديد با مشكلاتي ازجمله كمبود واگن يا اشكالات فني روبهرو بودهاند و گاهي ديده شده كه مسافران دقايق طولاني را در ايستگاه به انتظار قطار شهري ايستادهاند و در نهايت نيز شركت بهرهبرداري متروي تهران و حومه از اشكال فني خبر داده و حتي از مسافران عذرخواهي شده است. اما اتفاق جديدي هم كه در نيمه شمالي خط ۳ مترو تهران افتاد منجر شد تا مسافران پس از صرف زمان طولاني به درهاي خروجي ايستگاه راهنمايي شوند درحالي كه سوالات زيادي براي آنان مطرح شد. يكي از همين افراد به «تعادل» ميگويد: «اگر اين خطوط آماده خدمترساني به مردم نبودند پس چرا با عجله اين خط را افتتاح كردند؟ به ما گفته ميشود كه مشكل فني است اما آيا خطوط مترو اين قدر نا امن است كه به محض افتتاح با مشكل فني روبهرو ميشود؟» پسر جواني هم كه مسافر ديگر اين خط است در اين باره ميگويد: «مگر از افتتاح خط جابهجايي مسافر نيست ما يكي دو روزي است كه با همين وضعيت مواجه هستيم اما حتي مسوولان ايستگاه هم در پاسخ به اعتراض ما عنوان ميكنند كه هنوز زمانبندي حركت قطارها در اين خط مشخص نيست! از سوي ديگر وقتي بليت جبراني براي مسافران در نظر ميگيرند يعني از همان ابتدا احتمال اشكال در خطوط وجود دارد كه اين موضوع باعث نگراني است.»
دور از انتظار نيست
البته به وجود آمدن اشكالات فني ريلها، فرو نشست زمين يا حتي نقص فني واگنها از نظر ابوالفضل قناعتي، عضو كميسيون عمران شوراي شهر تهران مسائلي است كه احتمال وقوع آن خيلي هم دور از انتظار نيست. او در اين باره به «تعادل» ميگويد: در مورد ساخت مترو دو نكته حايز اهميت است. نخستين موضوع مسائل زيرساختي مانند ريلگذاري، تونل و تجهيزات مورد نياز تونلهاست كه بايد به آنها توجه شود و در اين زمينه هم توجه خوبي در شهرداري شده است و احتمال كمي وجود دارد كه مسوولان مترو اين بخش از خط ۳ را قبل از آمادگي كامل افتتاح و تنها براي ارائه آمار كرده باشند. چند ماه قبل هم كه در كميسيون عمران شورا از مديرعامل مترو تهران به علت ديركرد افتتاح خط ۳ توضيح خواستيم به ما اعلام كرد كه خط دو ماه قبل تمام شده و درحال انجام تستهاي اوليه آن هستيم. البته با وجودي كه خطها تست ميشود باز هم ممكن است بعد از راهاندازي خط مشكلاتي ديده شود چون قطارها تا قبل از جابهجايي مسافر بدون بارگيري تست ميشود و برخي مشكلات ممكن است در بارگيريها و زير بار مصرف زياد خود را نشان دهد. از سوي ديگر ممكن است نشستي غيرقابل پيشبيني در مسير اتفاق بيفتد و مشكلي را رقم بزند كه البته قابل حل است. اين عضو شوراي شهر تهران تامين واگن را نكته ديگر در ساخت و تكميل خطوط مترو ميداند. او در اين باره توضيح ميدهد: واگنها بايد همزمان با توسعه زيرساختها به شبكه حمل و نقل مترو تزريق شود اما متاسفانه درحال حاضر با كمبود واگن روبهرو هستيم به طوري كه براي خطوط ۶ و ۷ حدود ۱۰۰۰واگن كمبود داريم البته در آغاز سال تحصيلي جديد ۷۰واگن به خطوط مترو تهران اضافه شده است. از سوي ديگر اين واگنها هم در طول فعاليت خود نياز به سرويس و اورهال دارند چون برخي بر اثر فشار زياد گاهي بايد به تعميرگاه بروند تا مرمت شوند.
دليل لغو حركت قطارها
قناعتي درباره مشكلي كه در خط ۳ مترو تهران به وجود آمده است، ميگويد: من از مشكل اطلاع دقيقي ندارم اما احتمال دارد واگنهاي اين خط به علت نداشتن مسافر ثابت به خطوط پر مسافر خط ۴ و ۵ فرستاده شده باشد چون خطهاي قديمي بار مسافر زيادي دارند. گاهي حركت قطارها به علت نياز واگنها به سرويس لغو ميشود.
او با اشاره به توجهي كه شهرداري در ريلگذاري و ساخت تونل نشان ميدهد و ميافزايد: مساله مهمي كه نيازمند توجه است كمبود واگنهاي مترو است. لازم است تعداد واگنها به قدري افزايش يابد كه زمان خدماتدهي در خطوط به ۲ الي ۴ دقيقه برسد. درحالي كه اكنون در خطوط جديد سر فاصله ۱۵ الي ۲۰دقيقه است اين موضوع منجر ميشود تا مردم زمان بيشتري را از دست بدهند. در هر حال رفع مشكلاتي كه به فروكش زمين يا اشكالات خطوط برميگردد، تنها يكي دو هفته زمان ميبرد اما دولت و مجموعه شهري بايد براي حل مشكل واگنها فكري كند و اكنون شهرداري براي افزايش واگنها به ۶هزار ميليارد تومان بودجه نياز دارد. شهرداري تهران ادامه خط سه مترو تهران را به دليل همزماني هفته دفاع مقدس و آغاز سال تحصيلي جديد افتتاح كرد تا بار ترافيكي تهران را كاهش دهد با اين وجود ابوالفضل قناعتي ميگويد كه ما همواره در شورا به شهرداري تاكيد كردهايم كه كيفيت را فداي زمان نكند چون ممكن است به دليل عجلهيي كه براي اتمام كار وجود دارد، اتفاقات ناگواري به وقوع بپيوندد. قناعتي در مورد آماده بودن بليتهاي جبراني مترو و اينكه مسوولان احتمال اشكالات خطوط را دور از ذهن نميدانند نيز ميگويد: بروز اشكال در خطوط محتمل و قابل پيشبيني است و اينكه بليت جبراني براي خطوط در نظر بگيرند دليل نميشود كه بدانند حتما خطوط با مشكل مواجه است شايد اين اقدام نوعي دورانديشي باشد. در نهايت تماسهاي مكرر خبرنگار تعادل براي بررسي دليل لغو پيدرپي حركت قطار در نيمه شمالي خط ۳ مترو تهران طي روزهاي گذشته با شركت بهرهبرداري مترو تهران بينتيجه ماند.
دولت روند ارائه تسهيلات را آسان كند
مساله كمبود بودجه مترو تهران ماجراي جديدي است و اين مشكل از دولت دهم به دفعات سر خط خبرها قرار گرفته است آن هم در شرايطي كه به دليل افزايش مشكلات كلان اقتصادي نه تنها دولت دهم بلكه دولت يازدهم هم نتوانست اين مشكل را برطرف كند. با اين حال رييسجمهور در روز افتتاح خط ۳ متروي تهران در اين باره اعلام كرد كه «دولت هر كمكي در راستاي مترو لازم باشد، انجام خواهد داد و بند «ق» راه خوبي در اين زمينه براي دولت باز كرده است.» قناعتي درباره تحقق اين گفته توضيح ميدهد: اختصاص بودجه براي مترو قولي بود كه آقاي احمدينژاد در دولت گذشته داد اما هرگز محقق نشد. دولت جديد هم اين قول را داد اما هنوز نتوانسته آن را محقق كند با اين وجود ما افتتاح خط ۳ متروي تهران با حضور رييسجمهور را به فال نيك ميگيريم. البته ما در اين شرايط نامناسب اقتصادي توقع تامين مالي از دولت نداريم اما حداقل كاري كه ميتوانند انجام دهند اين است كه روند دريافت امكانات را تسهيل كنند. اكنون كه كشور وارد مذاكره با ساير كشورهاي دنيا شده است، لازم است دولت براي گرفتن فاينانس و وام از بانكهاي بينالمللي از شهرداري حمايت كند.
افزايش زمان تكميل مترو
درحالي كه تورم در كشور ما سال به سال افزايش مييابد، بهتر است هر قدر زودتر خطوط مترو را گسترش دهيم تا بتوانيم كنترل مشكلات شهري، آلودگي هوا و ترافيكي را در دست بگيريم. عضو كميسيون عمران و حمل و نقل شورا با اعلام اين مطلب ادامه ميدهد: در سال ۹۲ برآوردي كه براي تكميل مترو داشتيم، نشان داد تكميل هر كيلومتر حدود ۷۰ تا ۸۰ ميليارد تومان اعتبار لازم دارد اما با تورم سال ۹۴ اين رقم به حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ميليارد تومان رسيده است. بنابراين هر قدر زودتر خطوط مترو را تكميل كنيم در احداث پروژه صرفهجويي كردهايم درحالي كه اگر با زمان تكميل افزايش يابد ديگر توجيه اقتصادي ندارد. اتمام خطوط ۶ و ۷ براي زيرساخت و تامين واگن به علاوه ساخت مترو دو كيلومتري كه قرار است ترمينال فرودگاه مهرآباد را به خط ۴ وصل كند حدود ۱۲هزار ميليارد تومان هزينه لازم دارد. متروي تهران پيش از اين قول داده بود كه اين خطوط تا پايان شهريور تمام شود اما همچنان به دليل كمبود بودجه اين خطوط نيمه تمام ماندهاند. او با اشاره به وضعيت نامناسب ترافيكي كه در ترمينال فرودگاه مهرآباد وجود دارد، تكميل متروي دو كيلومتري تا خط ۴ را ضروري ميداند و ميگويد: ترافيك منطقه منتهي به فرودگاه مهرآباد گاهي باعث ميشود تا مسافران پرواز خود را از دست بدهند و اگر خط دو كيلومتري اتصال آن به خط ۴ افتتاح شود، شهروندان در تنظيم زمان خود راحتتر ميشوند اما تاكنون به دليل مشكلاتي كه گفته شد ۶۰درصد كار پيش رفته و ۴۰درصد آن باقي مانده است.
مترو مهمترين بخش از حمل و نقل عمومي است كه تكميل خطوط آن ميتواند به كنترل مشكل آلودگي هوا و ترافيك سرسامآور تهران كمك كند. شهرداري تهران نيز در تلاش است كه با تمام كمبودهاي مالي ايستگاهها را در نقاط مختلف تهران راهاندازي كند، اما همواره بعد از افتتاح، خطوط جديد با مشكلاتي ازجمله كمبود واگن يا اشكالات فني روبهرو بودهاند و گاهي ديده شده كه مسافران دقايق طولاني را در ايستگاه به انتظار قطار شهري ايستادهاند و در نهايت نيز شركت بهرهبرداري متروي تهران و حومه از اشكال فني خبر داده و حتي از مسافران عذرخواهي شده است. اما اتفاق جديدي هم كه در نيمه شمالي خط ۳ مترو تهران افتاد منجر شد تا مسافران پس از صرف زمان طولاني به درهاي خروجي ايستگاه راهنمايي شوند درحالي كه سوالات زيادي براي آنان مطرح شد. يكي از همين افراد به «تعادل» ميگويد: «اگر اين خطوط آماده خدمترساني به مردم نبودند پس چرا با عجله اين خط را افتتاح كردند؟ به ما گفته ميشود كه مشكل فني است اما آيا خطوط مترو اين قدر نا امن است كه به محض افتتاح با مشكل فني روبهرو ميشود؟» پسر جواني هم كه مسافر ديگر اين خط است در اين باره ميگويد: «مگر از افتتاح خط جابهجايي مسافر نيست ما يكي دو روزي است كه با همين وضعيت مواجه هستيم اما حتي مسوولان ايستگاه هم در پاسخ به اعتراض ما عنوان ميكنند كه هنوز زمانبندي حركت قطارها در اين خط مشخص نيست! از سوي ديگر وقتي بليت جبراني براي مسافران در نظر ميگيرند يعني از همان ابتدا احتمال اشكال در خطوط وجود دارد كه اين موضوع باعث نگراني است.»
دور از انتظار نيست
البته به وجود آمدن اشكالات فني ريلها، فرو نشست زمين يا حتي نقص فني واگنها از نظر ابوالفضل قناعتي، عضو كميسيون عمران شوراي شهر تهران مسائلي است كه احتمال وقوع آن خيلي هم دور از انتظار نيست. او در اين باره به «تعادل» ميگويد: در مورد ساخت مترو دو نكته حايز اهميت است. نخستين موضوع مسائل زيرساختي مانند ريلگذاري، تونل و تجهيزات مورد نياز تونلهاست كه بايد به آنها توجه شود و در اين زمينه هم توجه خوبي در شهرداري شده است و احتمال كمي وجود دارد كه مسوولان مترو اين بخش از خط ۳ را قبل از آمادگي كامل افتتاح و تنها براي ارائه آمار كرده باشند. چند ماه قبل هم كه در كميسيون عمران شورا از مديرعامل مترو تهران به علت ديركرد افتتاح خط ۳ توضيح خواستيم به ما اعلام كرد كه خط دو ماه قبل تمام شده و درحال انجام تستهاي اوليه آن هستيم. البته با وجودي كه خطها تست ميشود باز هم ممكن است بعد از راهاندازي خط مشكلاتي ديده شود چون قطارها تا قبل از جابهجايي مسافر بدون بارگيري تست ميشود و برخي مشكلات ممكن است در بارگيريها و زير بار مصرف زياد خود را نشان دهد. از سوي ديگر ممكن است نشستي غيرقابل پيشبيني در مسير اتفاق بيفتد و مشكلي را رقم بزند كه البته قابل حل است. اين عضو شوراي شهر تهران تامين واگن را نكته ديگر در ساخت و تكميل خطوط مترو ميداند. او در اين باره توضيح ميدهد: واگنها بايد همزمان با توسعه زيرساختها به شبكه حمل و نقل مترو تزريق شود اما متاسفانه درحال حاضر با كمبود واگن روبهرو هستيم به طوري كه براي خطوط ۶ و ۷ حدود ۱۰۰۰واگن كمبود داريم البته در آغاز سال تحصيلي جديد ۷۰واگن به خطوط مترو تهران اضافه شده است. از سوي ديگر اين واگنها هم در طول فعاليت خود نياز به سرويس و اورهال دارند چون برخي بر اثر فشار زياد گاهي بايد به تعميرگاه بروند تا مرمت شوند.
دليل لغو حركت قطارها
قناعتي درباره مشكلي كه در خط ۳ مترو تهران به وجود آمده است، ميگويد: من از مشكل اطلاع دقيقي ندارم اما احتمال دارد واگنهاي اين خط به علت نداشتن مسافر ثابت به خطوط پر مسافر خط ۴ و ۵ فرستاده شده باشد چون خطهاي قديمي بار مسافر زيادي دارند. گاهي حركت قطارها به علت نياز واگنها به سرويس لغو ميشود.
او با اشاره به توجهي كه شهرداري در ريلگذاري و ساخت تونل نشان ميدهد و ميافزايد: مساله مهمي كه نيازمند توجه است كمبود واگنهاي مترو است. لازم است تعداد واگنها به قدري افزايش يابد كه زمان خدماتدهي در خطوط به ۲ الي ۴ دقيقه برسد. درحالي كه اكنون در خطوط جديد سر فاصله ۱۵ الي ۲۰دقيقه است اين موضوع منجر ميشود تا مردم زمان بيشتري را از دست بدهند. در هر حال رفع مشكلاتي كه به فروكش زمين يا اشكالات خطوط برميگردد، تنها يكي دو هفته زمان ميبرد اما دولت و مجموعه شهري بايد براي حل مشكل واگنها فكري كند و اكنون شهرداري براي افزايش واگنها به ۶هزار ميليارد تومان بودجه نياز دارد. شهرداري تهران ادامه خط سه مترو تهران را به دليل همزماني هفته دفاع مقدس و آغاز سال تحصيلي جديد افتتاح كرد تا بار ترافيكي تهران را كاهش دهد با اين وجود ابوالفضل قناعتي ميگويد كه ما همواره در شورا به شهرداري تاكيد كردهايم كه كيفيت را فداي زمان نكند چون ممكن است به دليل عجلهيي كه براي اتمام كار وجود دارد، اتفاقات ناگواري به وقوع بپيوندد. قناعتي در مورد آماده بودن بليتهاي جبراني مترو و اينكه مسوولان احتمال اشكالات خطوط را دور از ذهن نميدانند نيز ميگويد: بروز اشكال در خطوط محتمل و قابل پيشبيني است و اينكه بليت جبراني براي خطوط در نظر بگيرند دليل نميشود كه بدانند حتما خطوط با مشكل مواجه است شايد اين اقدام نوعي دورانديشي باشد. در نهايت تماسهاي مكرر خبرنگار تعادل براي بررسي دليل لغو پيدرپي حركت قطار در نيمه شمالي خط ۳ مترو تهران طي روزهاي گذشته با شركت بهرهبرداري مترو تهران بينتيجه ماند.
دولت روند ارائه تسهيلات را آسان كند
مساله كمبود بودجه مترو تهران ماجراي جديدي است و اين مشكل از دولت دهم به دفعات سر خط خبرها قرار گرفته است آن هم در شرايطي كه به دليل افزايش مشكلات كلان اقتصادي نه تنها دولت دهم بلكه دولت يازدهم هم نتوانست اين مشكل را برطرف كند. با اين حال رييسجمهور در روز افتتاح خط ۳ متروي تهران در اين باره اعلام كرد كه «دولت هر كمكي در راستاي مترو لازم باشد، انجام خواهد داد و بند «ق» راه خوبي در اين زمينه براي دولت باز كرده است.» قناعتي درباره تحقق اين گفته توضيح ميدهد: اختصاص بودجه براي مترو قولي بود كه آقاي احمدينژاد در دولت گذشته داد اما هرگز محقق نشد. دولت جديد هم اين قول را داد اما هنوز نتوانسته آن را محقق كند با اين وجود ما افتتاح خط ۳ متروي تهران با حضور رييسجمهور را به فال نيك ميگيريم. البته ما در اين شرايط نامناسب اقتصادي توقع تامين مالي از دولت نداريم اما حداقل كاري كه ميتوانند انجام دهند اين است كه روند دريافت امكانات را تسهيل كنند. اكنون كه كشور وارد مذاكره با ساير كشورهاي دنيا شده است، لازم است دولت براي گرفتن فاينانس و وام از بانكهاي بينالمللي از شهرداري حمايت كند.
افزايش زمان تكميل مترو
درحالي كه تورم در كشور ما سال به سال افزايش مييابد، بهتر است هر قدر زودتر خطوط مترو را گسترش دهيم تا بتوانيم كنترل مشكلات شهري، آلودگي هوا و ترافيكي را در دست بگيريم. عضو كميسيون عمران و حمل و نقل شورا با اعلام اين مطلب ادامه ميدهد: در سال ۹۲ برآوردي كه براي تكميل مترو داشتيم، نشان داد تكميل هر كيلومتر حدود ۷۰ تا ۸۰ ميليارد تومان اعتبار لازم دارد اما با تورم سال ۹۴ اين رقم به حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ميليارد تومان رسيده است. بنابراين هر قدر زودتر خطوط مترو را تكميل كنيم در احداث پروژه صرفهجويي كردهايم درحالي كه اگر با زمان تكميل افزايش يابد ديگر توجيه اقتصادي ندارد. اتمام خطوط ۶ و ۷ براي زيرساخت و تامين واگن به علاوه ساخت مترو دو كيلومتري كه قرار است ترمينال فرودگاه مهرآباد را به خط ۴ وصل كند حدود ۱۲هزار ميليارد تومان هزينه لازم دارد. متروي تهران پيش از اين قول داده بود كه اين خطوط تا پايان شهريور تمام شود اما همچنان به دليل كمبود بودجه اين خطوط نيمه تمام ماندهاند. او با اشاره به وضعيت نامناسب ترافيكي كه در ترمينال فرودگاه مهرآباد وجود دارد، تكميل متروي دو كيلومتري تا خط ۴ را ضروري ميداند و ميگويد: ترافيك منطقه منتهي به فرودگاه مهرآباد گاهي باعث ميشود تا مسافران پرواز خود را از دست بدهند و اگر خط دو كيلومتري اتصال آن به خط ۴ افتتاح شود، شهروندان در تنظيم زمان خود راحتتر ميشوند اما تاكنون به دليل مشكلاتي كه گفته شد ۶۰درصد كار پيش رفته و ۴۰درصد آن باقي مانده است.