وقتی اربیل، بغداد را در فروش نفت دور میزند
ساعت ۲۴-اقلیم خودمختار کردستان عراق برای نخستین بار جزییاتی از عملیات محرمانه صادارت نفت این منطقه را منتشر و اعلام کرده فارغ از اینکه بغداد موافق باشد یا مخالف، قصد دارد نفت بیشتری را به فروش برساند.
اقليم خودمختار كردستان عراق براي نخستين بار جزيياتي از عمليات محرمانه صادارت نفت اين منطقه را منتشر و اعلام كرده فارغ از اينكه بغداد موافق باشد يا مخالف، قصد دارد نفت بيشتري را به فروش برساند. اقليم كردستان عراق علت اين تصميم خود را نياز به پول براي ادامه حيات و مبارزه با گروه تروريستي ـ تكفيري داعش اعلام كرده است. به گزارش رويترز آشتي هورامي، وزير منابع طبيعي اقليم كردستان عراق گفته است كه براي جلوگيري از شناسايي و رديابي، نفت به سرزمينهاي اشغالي سرازير شده سپس مستقيما با كشتيها در سواحل مالت جابهجا ميشود. به گفته اين مقام اقليم كردستان در جريان اين جابهجاييها اغلب از كشتيهاي فريبنده (كشتيهاي بينام و نشان) استفاده ميشود تا رديابي آن براي بغداد دشوارتر شود.
اقليم كردستان ميگويد، مجبور شده تا بغداد را دور زده و صادرات نفت را به طور مستقيم آغاز كند چراكه دولت مركزي عراق از رعايت بودجهها در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ميلادي سرباز زده است. دولت مركزي فعلي و پيشين عراق اعلام كرده بودند كه كردها توافق اربيلـ بغداد درباره حجم صادرات نفت را اجرا نكردهاند.
سهم اقليم كردستان از بودجه دولت عراق ۱۷درصد است و مقامهاي اين منطقه استدلال ميكنند كه براي تامين هزينهها و حمايت از يك ميليون آواره سوري به درآمدي پايدار نياز دارد. عراق پيشمرگههاي كرد را براي مبارزه با گروه داعش تامين مالي ميكند. كردستان روزانه بيش از پنج هزار بشكه نفت صادر ميكند و معتقد است كه بغداد درحال حاضر صادرات مستقيم نفت كردستان به حداقل ۱۰كشور جهان را پذيرفته است. هورامي به رويترز ميگويد:«ما در طول يك دوره طولاني به لحاظ مالي مورد تبعيض واقع شدهايم. در اوايل سال ۲۰۱۴ زماني كه ما بودجه را دريافت نكرديم، تصميم گرفتيم درباره فروش مستقلانه نفت فكر كنيم.»
به گزارش رويترز، دولت اقليم كردستان با وجود تكميل شدن خط لولههاي جديد نفت هنوز براي فروش نفت خود بايد به دنبال مشتري باشد، مشترياي كه هر دو روز يك بار يك تانكر بزرگ نفت را خريداري كند. اين درحالي است كه بيشتر مشتريان در بازار نفت، نگران تهديدهاي بغداد مبني بر پيگيري خريداران نفت غيرقانوني هستند. شركتهاي بزرگ نفتي ازجمله اكسون موبيل و بيپي قراردادهاي مشتركي با دولت بغداد به ارزش ميلياردها دلار دارند. هورامي ميگويد:«اين يك بازي كاملا جديدي براي ما بود. خريداران ميخواستند كه دولت اقليم كردستان خود، كشتيهاي كاروانهاي نفتي خود را اجاره كند. ما هيچ چيز درباره كشتيراني يا صنعت حمل و نقل دريايي نميدانستيم.»
مرتضي لخاني، يك تاجر سابق نفتي در اقليم كردستان است كه سابقا در پيدا كردن كشتي براي صادرات نفت به شركت گلينكور (Glencore) كمك ميكرده است. هورامي درباره وي ميگويد:«او دقيقا ميدانست كه چه كسي با ما معامله ميكند و چه كسي معامله نميكند. او دري را به روي ما باز كرد و شركتهايي را كه مايل بودند، كشتي اجاره بدهند به ما معرفي كرد.» هورامي ميگويد هنوز زود است كه نام تجار، صاحبان كشتي و خريداران نفت كردستان عراق را معرفي كند.
عراق عليه شركت كشتيراني يوناني«مديريت خدمات دريايي» به دليل نقشش در صادارت نفت كردستان عراق اقامه دعوي كرده است. منابع بازار اعلام كردهاند كه چندين مركز تجاري ازجمله «ترافيگورا» (Trafigura) و «ويتول» با اقليم كردستان عراق همكاري ميكنند.
بنا بر اين گزارش، برخي خريداران نفت تانكرها را در شهر اشكلون در سرزمينهاي اشغالي تحويل ميگيرند، جايي كه ذخيره شده و بعد به خريداران اروپايي فروخته ميشود. نفت كردستان همچنين از طريق حمل كشتي به كشتي در آبهاي درياي مالت نيز فروخته ميشود. اين شرايط فروش به خريداران كمك ميكند كه هويت خود را محرمانه نگه دارند. رويترز مينويسد، اين بازي مخاطرات بسيار زيادي داشت. يك كشتي در اسكله مالت به انتظار كشتي ديگري بود تا از راه برسد و نفت را به مقصد نهايي برساند. گاهي دو كشتي فرستاده ميشد، يكي خالي و ديگري حامل نفت تا رديابي مسير كشتيها پيچيدهتر شود. هورامي ميگويد:«ناگهان همه متخصص رديابي كشتي ميشدند. بنابراين ما مجبور بوديم تا سطح بازي خود را بالاتر ببريم. اما يك چيز ثابت شده بود، وقتي نفت استخراج ميشود راه خود را پيدا ميكند.» بنا بر اين گزارش، اقليم كردستان عراق در نظر دارد تا صادرات نفت خود را به بيش از يك ميليون بشكه در روز برساند و ميخواهد كه يكي از صادركنندگان مهم گاز در جهان باشد.
اختلاف بر سر بودجه
اختلاف اربيل و بغداد بر سر بودجه ازجمله تنشهايي است كه در دو سال گذشته تشديد شده است. هورامي ميگويد:«نميتوانيم به سادگي به موقعيت گذشته خود در رابطه با بغداد بازگرديم و اين شكاف مالي گسترده را دوباره تحمل كنيم... ما ميتوانيم يك بودجه واقعي كه دولت عراق بدون هيچ شرطي متعهد ميشود را بپذيريم اما نميخواهيم بخشي از بودجه نظري باشيم كه تنها روي كاغذ ارزش دارد.» هورامي ميگويد كه دولت عراق در سال ۲۰۱۴ از اقليم كردستان خواسته تا ۴۰۰هزار بشكه نفت در روز صادر كند كه در آن زمان به دليل نبود زيرساختهاي لازم به لحاظ فني تقريبا غيرممكن بود.
در ژانويه ۲۰۱۴ميلادي۵۰۰ ميليون دلار بوجه براي اقليم كردستان عراق در نظر گرفته شد. اين درحالي است كه برآوردهاي مقامهاي اين منطقه از بودجه مورد نياز چيزي حدود يك ميليارد تا يك ميليارد و ۲۰۰ميليون دلار بود. هورامي، وزير منابع طبيعي اقليم كردستان در اين باره ميگويد:«بغداد نفتي را درخواست ميكرد كه ما نداشتيم. هيات ما به رياست نيچروان بارزاني، نخستوزير اقليم كردستان به بغداد رفت تا ماجرا را پيگيري كند اما هيچ تغييري ايجاد نشد. بنابراين ما مجبور شديم كه تا پروژههاي اتمام خط لولههاي نفت را تسريع كنيم. اين زيرساختها در ماه مه ۲۰۱۴ميلادي به پايان رسيد و ما براي فروش مستقلانه نفت آماده شديم.»
استقلال اقتصادي
اميد به بهبود روابط پر فراز و نشيب اقليم كردستان و دولت عراق، سال گذشته و پس از روي كار آمدن حيدر العبادي، رييسجمهوري فعلي عراق بالا گرفت. هورامي ميگويد:«فضاي جديدي بود. ما اميدوار شديم كه اين شرايط جديد به ما فرصت دهد تا اختلافات را پشت سر بگذاريم.» بنا براين گزارش در دسامبر ۲۰۱۴ميلادي، بغداد و اربيل قراردادي را امضا كردند كه براساس آن اقليم كردستان حدود ۵۵۰هزار بشكه نفت در روز به شركت نفت عراق منتقل ميكرد درحالي كه ۱۷درصد از بودجه دولت عراق را (يك ميليارد و ۱۰۰ميليون دلار در ماه) دريافت ميكرد. اين قرارداد اما خيلي زود به بنبست رسيد چراكه دولت عراق اعلام كرد، اقليم كردستان حجم نفتي كه در قرارداد بر سر آن توافق شده را منتقل نكرده است. بنابراين در ماه ژانويه به جاي يك ميليارد و ۱۰۰ميليون دلار تنها ۲۰۰ميليون دلار به اربيل پرداخت كرد. بين ماههاي ژانويه تا ژوئن حدود دو ميليارد دلار در مجموع به اربيل بودجه داده شد كه تقريبا ۴۰درصد از چيزي بود كه كردها انتظارش را داشتند. وزير منابع طبيعي اقليم كردستان به رويترز ميگويد كه نشانههايي مبني بر رفع مخالفت دولت عراق با فروش مستقلانه نفت توسط اقليم كردستان ديده ميشود. هورامي در اين باره به احتمال قطع يارانه انرژي و تلاش براي افزايش درآمدهاي غيرنفتي اشاره ميكند. وي همچنين با رد هرگونه احتمال استقلالطلبي سياسي دولت اقليم كردستان ميگويد:«گرچه مباحثي مربوط به استقلالطلبي اقليم كردستان مطرح شده اما در دولت اقليم كردستان، تمركز سياسي بر استقلال سياسي است. ما به دنبال حل مشكلات خود هستيم و براي حل اين مشكلات نياز به منابع كافي مالي داريم».
اقليم كردستان ميگويد، مجبور شده تا بغداد را دور زده و صادرات نفت را به طور مستقيم آغاز كند چراكه دولت مركزي عراق از رعايت بودجهها در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ميلادي سرباز زده است. دولت مركزي فعلي و پيشين عراق اعلام كرده بودند كه كردها توافق اربيلـ بغداد درباره حجم صادرات نفت را اجرا نكردهاند.
سهم اقليم كردستان از بودجه دولت عراق ۱۷درصد است و مقامهاي اين منطقه استدلال ميكنند كه براي تامين هزينهها و حمايت از يك ميليون آواره سوري به درآمدي پايدار نياز دارد. عراق پيشمرگههاي كرد را براي مبارزه با گروه داعش تامين مالي ميكند. كردستان روزانه بيش از پنج هزار بشكه نفت صادر ميكند و معتقد است كه بغداد درحال حاضر صادرات مستقيم نفت كردستان به حداقل ۱۰كشور جهان را پذيرفته است. هورامي به رويترز ميگويد:«ما در طول يك دوره طولاني به لحاظ مالي مورد تبعيض واقع شدهايم. در اوايل سال ۲۰۱۴ زماني كه ما بودجه را دريافت نكرديم، تصميم گرفتيم درباره فروش مستقلانه نفت فكر كنيم.»
به گزارش رويترز، دولت اقليم كردستان با وجود تكميل شدن خط لولههاي جديد نفت هنوز براي فروش نفت خود بايد به دنبال مشتري باشد، مشترياي كه هر دو روز يك بار يك تانكر بزرگ نفت را خريداري كند. اين درحالي است كه بيشتر مشتريان در بازار نفت، نگران تهديدهاي بغداد مبني بر پيگيري خريداران نفت غيرقانوني هستند. شركتهاي بزرگ نفتي ازجمله اكسون موبيل و بيپي قراردادهاي مشتركي با دولت بغداد به ارزش ميلياردها دلار دارند. هورامي ميگويد:«اين يك بازي كاملا جديدي براي ما بود. خريداران ميخواستند كه دولت اقليم كردستان خود، كشتيهاي كاروانهاي نفتي خود را اجاره كند. ما هيچ چيز درباره كشتيراني يا صنعت حمل و نقل دريايي نميدانستيم.»
مرتضي لخاني، يك تاجر سابق نفتي در اقليم كردستان است كه سابقا در پيدا كردن كشتي براي صادرات نفت به شركت گلينكور (Glencore) كمك ميكرده است. هورامي درباره وي ميگويد:«او دقيقا ميدانست كه چه كسي با ما معامله ميكند و چه كسي معامله نميكند. او دري را به روي ما باز كرد و شركتهايي را كه مايل بودند، كشتي اجاره بدهند به ما معرفي كرد.» هورامي ميگويد هنوز زود است كه نام تجار، صاحبان كشتي و خريداران نفت كردستان عراق را معرفي كند.
عراق عليه شركت كشتيراني يوناني«مديريت خدمات دريايي» به دليل نقشش در صادارت نفت كردستان عراق اقامه دعوي كرده است. منابع بازار اعلام كردهاند كه چندين مركز تجاري ازجمله «ترافيگورا» (Trafigura) و «ويتول» با اقليم كردستان عراق همكاري ميكنند.
بنا بر اين گزارش، برخي خريداران نفت تانكرها را در شهر اشكلون در سرزمينهاي اشغالي تحويل ميگيرند، جايي كه ذخيره شده و بعد به خريداران اروپايي فروخته ميشود. نفت كردستان همچنين از طريق حمل كشتي به كشتي در آبهاي درياي مالت نيز فروخته ميشود. اين شرايط فروش به خريداران كمك ميكند كه هويت خود را محرمانه نگه دارند. رويترز مينويسد، اين بازي مخاطرات بسيار زيادي داشت. يك كشتي در اسكله مالت به انتظار كشتي ديگري بود تا از راه برسد و نفت را به مقصد نهايي برساند. گاهي دو كشتي فرستاده ميشد، يكي خالي و ديگري حامل نفت تا رديابي مسير كشتيها پيچيدهتر شود. هورامي ميگويد:«ناگهان همه متخصص رديابي كشتي ميشدند. بنابراين ما مجبور بوديم تا سطح بازي خود را بالاتر ببريم. اما يك چيز ثابت شده بود، وقتي نفت استخراج ميشود راه خود را پيدا ميكند.» بنا بر اين گزارش، اقليم كردستان عراق در نظر دارد تا صادرات نفت خود را به بيش از يك ميليون بشكه در روز برساند و ميخواهد كه يكي از صادركنندگان مهم گاز در جهان باشد.
اختلاف بر سر بودجه
اختلاف اربيل و بغداد بر سر بودجه ازجمله تنشهايي است كه در دو سال گذشته تشديد شده است. هورامي ميگويد:«نميتوانيم به سادگي به موقعيت گذشته خود در رابطه با بغداد بازگرديم و اين شكاف مالي گسترده را دوباره تحمل كنيم... ما ميتوانيم يك بودجه واقعي كه دولت عراق بدون هيچ شرطي متعهد ميشود را بپذيريم اما نميخواهيم بخشي از بودجه نظري باشيم كه تنها روي كاغذ ارزش دارد.» هورامي ميگويد كه دولت عراق در سال ۲۰۱۴ از اقليم كردستان خواسته تا ۴۰۰هزار بشكه نفت در روز صادر كند كه در آن زمان به دليل نبود زيرساختهاي لازم به لحاظ فني تقريبا غيرممكن بود.
در ژانويه ۲۰۱۴ميلادي۵۰۰ ميليون دلار بوجه براي اقليم كردستان عراق در نظر گرفته شد. اين درحالي است كه برآوردهاي مقامهاي اين منطقه از بودجه مورد نياز چيزي حدود يك ميليارد تا يك ميليارد و ۲۰۰ميليون دلار بود. هورامي، وزير منابع طبيعي اقليم كردستان در اين باره ميگويد:«بغداد نفتي را درخواست ميكرد كه ما نداشتيم. هيات ما به رياست نيچروان بارزاني، نخستوزير اقليم كردستان به بغداد رفت تا ماجرا را پيگيري كند اما هيچ تغييري ايجاد نشد. بنابراين ما مجبور شديم كه تا پروژههاي اتمام خط لولههاي نفت را تسريع كنيم. اين زيرساختها در ماه مه ۲۰۱۴ميلادي به پايان رسيد و ما براي فروش مستقلانه نفت آماده شديم.»
استقلال اقتصادي
اميد به بهبود روابط پر فراز و نشيب اقليم كردستان و دولت عراق، سال گذشته و پس از روي كار آمدن حيدر العبادي، رييسجمهوري فعلي عراق بالا گرفت. هورامي ميگويد:«فضاي جديدي بود. ما اميدوار شديم كه اين شرايط جديد به ما فرصت دهد تا اختلافات را پشت سر بگذاريم.» بنا براين گزارش در دسامبر ۲۰۱۴ميلادي، بغداد و اربيل قراردادي را امضا كردند كه براساس آن اقليم كردستان حدود ۵۵۰هزار بشكه نفت در روز به شركت نفت عراق منتقل ميكرد درحالي كه ۱۷درصد از بودجه دولت عراق را (يك ميليارد و ۱۰۰ميليون دلار در ماه) دريافت ميكرد. اين قرارداد اما خيلي زود به بنبست رسيد چراكه دولت عراق اعلام كرد، اقليم كردستان حجم نفتي كه در قرارداد بر سر آن توافق شده را منتقل نكرده است. بنابراين در ماه ژانويه به جاي يك ميليارد و ۱۰۰ميليون دلار تنها ۲۰۰ميليون دلار به اربيل پرداخت كرد. بين ماههاي ژانويه تا ژوئن حدود دو ميليارد دلار در مجموع به اربيل بودجه داده شد كه تقريبا ۴۰درصد از چيزي بود كه كردها انتظارش را داشتند. وزير منابع طبيعي اقليم كردستان به رويترز ميگويد كه نشانههايي مبني بر رفع مخالفت دولت عراق با فروش مستقلانه نفت توسط اقليم كردستان ديده ميشود. هورامي در اين باره به احتمال قطع يارانه انرژي و تلاش براي افزايش درآمدهاي غيرنفتي اشاره ميكند. وي همچنين با رد هرگونه احتمال استقلالطلبي سياسي دولت اقليم كردستان ميگويد:«گرچه مباحثي مربوط به استقلالطلبي اقليم كردستان مطرح شده اما در دولت اقليم كردستان، تمركز سياسي بر استقلال سياسي است. ما به دنبال حل مشكلات خود هستيم و براي حل اين مشكلات نياز به منابع كافي مالي داريم».
تعادل
