اقتصاد روسیه عطسه کند، آسیای مرکزی تب میکند
به گزارش رويترز، سرزمين محصور در خشكي آسياي مركزي با 8.5ميليون نفر جمعيت در حال حاضر با تمام وامدهندگان بينالمللي در حال مذاكره هستند. اين مذاكرات از اوايل ماه فوريه در تمام پنج جمهوري آسياي مركزي جديتر دنبال شده است. اين مساله ثابت ميكند كه شرايط اضطراري براي اقتصاد اين كشورها چقدر در حال جديتر شدن است. پايين آمدن قيمت نفت و انرژي در جهان و تحريمهاي اقتصادي ضربه سختي به كارگران مهاجر اين كشورها به روسيه وارد كرده است. كارگران مهاجر در اصل حكم خون در رگهاي اقتصاد كشورهاي آسياي مركزي را دارند.
براساس تازهترين آمار صندوق بينالمللي پول درآمد كارگران مهاجر تاجيك كه عموما در كارهايي چون رفتگري و كارگري در ساختمانها مشغول هستند حدود 45درصد از اقتصاد كل تاجيكستان را در بر ميگيرد. اما اين همكاري حياتي براي اقتصاد تاجيكستان پس از آغاز تحريمهاي روسيه به ميزان قابلتوجه 4درصد كاهش پيدا كرده است. انتقال پول از تاجيكستان در سال2015 به ميزان 33درصد كاهش پيدا كرده است. اين مساله تنها در ماه ژانويه 14درصد به نسبت سال گذشته كاهش داشته است.
بسياري از ديگر كشورهاي منطقه نيز از مشكل مشتركي مانند تاجيكستان رنج ميبرند. درآمد كارگران مهاجر قرقيزي در روسيه 30درصد از درآمدهاي اين كشور را تشكيل ميدهد. در مولداوي درآمد كارگرها 24درصد و ارمنستان 20درصد از كل اقتصاد را تشكيل ميدهد.
حتي كشورهاي صادركننده نفت همچون آذربايجان نيز از اين مساله مستثني نيستند و در حال حاضر نيز با مشكلات زيادي درنتيجه كاهش قيمت انرژي دست به گريباناند. واردكنندگان نفت نيز بايد مراقب نقطه آسيبپذير اقتصادشان باشند، چراكه آنها ذخيره ارزي خارجي كمتري دارند و در بلندمدت ممكن است براي صادرات با روسيه دچار مشكل شوند. اگر تاجيكستان و همسايگانش كه با افغانستان مرزهاي مشترك دارند، نتوانند براي مدت طولاني كارگر مهاجر به روسيه اعزام كنند بايد بهدنبال راه ديگري براي رشد اقتصادشان باشند. مشكلات اقتصادي در آسياي مركزي ميتواند با بيثباتيهاي سياسي همراه شود، چراكه بازگشت مردهاي جوان بيكار به خانه بدون هيچ دورنماي اقتصادي براي صحنه سياسي كشورهاي آسياي مركزي آنچنان كه بايد خوشايند نخواهد بود.
هشدار صندوق بينالمللي پول
اواسط سال2015 صندوق بينالمللي پول گزارشي منتشر كرد كه نشان ميداد كشورهاي حوزه قفقاز و آسياي ميانه در سالهاي2016 و 2017 بايد خودشان را براي يك افت اقتصادي قابلتوجه آماده كنند. براساس اين گزارش كمترين رشد اقتصادي اين كشورها در اين دو سال به ارمنستان اختصاص خواهد داشت چراكه اقتصاد اين كشور در سال2015 رشد منفي يكدرصدي را تجربه كرد و در سال2016 نيز رشد صفر درصدي ر ا تجربه خواهد كرد.
صندوق بينالمللي پول در گزارشي كاهش قيمت كالاهاي اساسي بينالمللي نظير نفت، تقويت ارزش دلار و كاهش رشد اقتصادي روسيه را از دلايلي ميداند كه رشد اقتصادي در اين كشورها را تحتتاثير قرار داده است. اين گزارش تاكيد كرده كه رشد اقتصادي منطقه آسياي مركزي و قفقاز در سال2014، تنها 1.25درصد كاهش يافته و به 5.25درصد رسيده است. ميان جمهوريهاي سابق روسيه تنها اقتصاد ازبكستان است كه ميتواند عملكرد خوبي از خود نشان دهد. اين كشور در سال2014 رشد 10.3درصدي اقتصادي را تجربه كرد و براساس پيشبيني صندوق بينالمللي پول، ازبكستان طي دو سال آينده رشد متوسط 9درصدي را در پيش خواهد داشت. ازسوي ديگر تاخير در توسعه ميادين جديد نفتي بر اقتصاد قزاقستان تاثير خواهد گذاشت.
صندوق بينالمللي پول در اين گزارش از كشورهاي اين منطقه خواسته اصلاحات اقتصادي سريعي را در ساختار اقتصادي خود انجام دهند. صندوق بينالمللي پول در اين گزارش تاكيد كرده كه اتحاد تجاري، اصلاح بازار كار و افزايش رقابتپذيري در بخش توليد صنعتي داخلي ميتواند براي بهبود شرايط اقتصادي اين كشورها سودمند باشد.
مشكلات پيشروي اقتصاد روسيه
اوايل ماه فوريه، ديميتري مدودف نخستوزير روسيه اعلام كرد كه نرخ رشد اقتصاد اين كشور ۲درصد كاهش يافته است. او كاهش نرخ رشد اقتصاد كشورش را ناشي از فشار تحريم كشورهاي غربي و پايين رفتن بهاي نفت در بازارهاي جهاني دانست. مدودف كه در دوما سخنراني ميكرد، گفت كه وضع اقتصادي به اندازه سال۲۰۰۹ بد نيست. او گفت كه روسيه «با يك واقعيت جديد» روبهرو است. از نظر نخستوزير روسيه سنگينترين فشارها پس از «تصميم اصلي سياسي در سال گذشته يعني بازگشت كريمه به روسيه» به كشور وارد شد. از نظر مدودف اهميت الحاق كريمه به روسيه را ميتوان با يكپارچگي آلمان و بازگشت هنگكنگ و ماكائو به چين مقايسه كرد. او برآورد كرد كه روسيه در مجموع ۲۵ميليارد يورو از حساب كاهش صادرات ضرر كرده كه برابر با يكونيم درصد توليد ناخالص داخلي است.
با اين حال، مدودف خاطرنشان كرد كه حتي اگر شرايط اقتصادي از وضعيت كنوني نيز وخيمتر شود، روسيه توان مقابله با مشكلات را دارد. او گفت: «ما براي زندگي حتي در چنين وضعي توانايي داريم. تجربه دوره اخير نشان داده كه ما چگونه انجام دادن اين كار را آموختهايم.»
تعادل