روابط ایران و الجزایر در چشمانداز ژئوپلیتیک
محمد رضا نعمتزاده وزير تجارت ايران گفت همكاري بين شركتهاي ايراني و الجزايري هيچ محدويتي ندارد. عبدالسلام بوشارت وزير صنعت و معدن الجزاير نيز در سفر به تهران از توافق ايران و غرب براي لغو تحريمها استقبال كرد. اين اقدامات اگر در چارچوب شرايط ژئوپليتيك در نظر گرفته شود، حائز اهميت خواهد بود. در وهله اول، الجزاير كشوري با اكثريت سني است كه درخواستهاي عربستان سعودي را براي پيوستن به ائتلاف مبارزه با داعش رد كرده است. الجزاير همواره از مداخله نظامي در مناقشههاي منطقهاي پرهيز كرده است.
عربستان سعودي در دو جبهه با ايران رقابت ميكند. اول در سوريه كه تهران از بشار اسد رئيس جمهور حمايت ميكند و دوم در يمن كه جنبش انصار الله متعلق به حوثيها شمال شرق كشور را در اختيار دارد. در دي ماه پارسال، عربستان سعودي و بحرين روابط ديپلماتيك را با ايران قطع كردند. در پي اين تحول، وزارت خارجه الجزاير با انتشار بيانيهاي از رهبري سياسي دو كشور ايران و عربستان خواست خويشتنداري به خرج دهند تا از وخامت اوضاع كه پيامدهاي جدي منفي در سطح دو جانبه و منطقهاي دارد، پرهيز كنند.
پيش از آنكه در سال ۱۹۹۱ ارتش الجزاير مجلس را لغو كند، روابط بين ايران و الجزاير به طور كلي خوب بود. رهبران الجزاير مانند هواري بومدين از امام خميني (ره) بنيانگزار جمهوري اسلامي در ايران حمايت ميكردند، زيرا وي مخالف مداخله غرب در خاورميانه بود. بعدا ديپلماتهاي الجزايري به آزادي ۵۲ نفر گروگان آمريكايي كه در ايران نگه داشته ميشدند، كمك كردند. اين امر در نتيجه امضاي قرارداد الجزاير در سال ۱۹۸۱ محقق شد.
رهبران الجزاير از سال ۱۹۹۲ مي كوشيدند مانع از شكلگيري انقلاب اسلامي توسط نيروهاي داخلي شوند. دولت الجزاير به تهران بدگمان بود كه ميكوشد شاخه نظامي جبهه نجات اسلامي را حمايت ميكند. در سال ۱۹۹۳ دو كشور روابط را قطع كردند اما اين روابط هفت سال بعد از سر گرفته شد. در سالهاي بعد، دو كشور يك رشته موافقتنامههاي فرهنگي و اقتصادي امضا كردند. در سال ۲۰۱۲، ايران و الجزاير تنها كشورهايي بودند كه در نشست سازمان همكاري اسلامي در مكه با حذف نمايندگان دولت بشار اسد به نمايندگي از سوريه مخالف بودند.
الجزاير و ايران تمايل خود را به همكاري نشان دادهاند، اما نوسان در بخش انرژي تاثير منفي بر اين تمايل داشته است. الجزاير در چارچوب اوپك ميخواهد كه توليد را كاهش دهد تا قيمتها بالا رود، اما عربستان اين امر را منوط به همكاري ايران كرده است. الجزاير همچنين زير فشار زيادي است كه با تهديدهاي داخلي و خارجي مقابله كند. فساد در سوناتراچ شركت دولتي نفت و گاز و نيز ابهام درباره وضعيت سلامت عبدالعزيز بوتفليقه رئيس جمهور كمكي به جذب سرمايهگذاران نميكند.
حجم تجارت بين ايران و الجزاير به حدود يك صد ميليون دلار ميرسد، اما به نظر ميرسد اين رقم افزايش يابد. ايران بابت دست يافتن به بازارهاي جديد در منطقه مغرب افريقا نگراني ندارد، اما شايد الجزاير ناچار شود رويكردي محتاطانه در پيش بگيرد. اگر الجزاير همچنان به كشورهاي عمده توليدكننده اوپك مانند عربستان فشار بياورد تا اصلاحات انجام دهند و در عين حال به گسترش روابط با ايران ادامه دهد، ممكن است از سوي برخي كشورهاي جهان عرب منزوي شود.
