«ایران هراسی»، کالای گران قیمت خاورمیانه
ساعت24 -درست لحظهای که سخنرانی جمعهشب ترامپ با عنوان «استراتژی جدید در برابر ایران» به پایان رسید، رهبران عربستان سعودی و رژیم صهیونیستی بدون لحظهای تعلل بیانیههای تمجیدآمیز خود را برای رسانهها ارسال کردند. خوشحالی مقامات سعودی تا حدی پیش رفت که پادشاه این کشور روز شنبه، با دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا تلفنی تماس گرفت تا از او تشکر کند.
div style="text-align:justify">
شهاب شهسواری در روزنامه اعتماد نوشت: درست لحظهای که سخنرانی جمعهشب ترامپ با عنوان «استراتژی جدید در برابر ایران» به پایان رسید، رهبران عربستان سعودی و رژیم صهیونیستی بدون لحظهای تعلل بیانیههای تمجیدآمیز خود را برای رسانهها ارسال کردند. خوشحالی مقامات سعودی تا حدی پیش رفت که پادشاه این کشور روز شنبه، با دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا تلفنی تماس گرفت تا از او تشکر کند.
در این تماس ضمن استقبال از استراتژی محکم ترامپ علیه ایران، خواستار همکاری جهت مقابله با نفوذ منطقهای تهران شد. ترامپ نیز در این گفتوگوی تلفنی درباره تمایل واشنگتن برای همکاری با متحدانش جهت حصول امنیت و ثبات بینالمللی، به ملک سلمان اطمینان داد. بلافاصله بعد از عربستان سعودی و اسراییل، این امارات متحده عربی و بحرین، متحدان نزدیک عربستان سعودی در شورای همکاریهای خلیج فارس بودند که با انتشار بیانیههایی از موضعگیری ترامپ استقبال کردند. بیانیه بلند عربستان سعودی در استقبال از موضعگیریهای تند ترامپ، درست چند دقیقه بعد از سخنرانی منتشر شد و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسراییل هم این سخنان را شجاعانه عنوان کرد.
تلآویو و ریاض هزینه و وقت زیادی برای رساندن دونالد ترامپ به این مرحله انجام دادهاند. بیسبب نبود که بلافاصله بعد از انتشار بیانیههای سه کشور عربی و اسراییل، محمد جواد ظریف وزیر امورخارجه کشورمان در حساب کاربری توییتر خود نوشت: «همه میدانستند رفاقت ترامپ به بالاترین قیمت پیشنهادی به فروش میرسد، حالا معلوم شد که جغرافیایش هم همین وضع را دارد. » اشاره ظریف به استفاده رییسجمهور امریکا از یک نام جعلی برای خلیج فارس بود که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به آن علاقهمندند.
از جمله هزینههای کشورهای فوق قراردادهای تسلیحاتی عربستان سعودی و اسراییل با ایالات متحده امریکا است. کمتر از یک هفته قبل از سخنرانی دونالد ترامپ، وزارت دفاع امریکا یک قرارداد ١٥ میلیارد دلاری را برای فروش ٤٤ سامانه ضدموشکی تاد به عربستان سعودی تایید کرده بود. آژانس همکاریهای امنیت دفاعی پنتاگون که مجوز فروش این سامانهها را به عربستان سعودی تایید کرده است در بیانیه خود مستقیما به ایران به عنوان یک تهدید منطقهای برای عربستان سعودی اشاره میکند و دلیل تایید این معامله را «مواجهه امنیت کشورهای حاشیه خلیج [فارس] با تهدیدهای ایرانی و دیگر تهدیدهای منطقهای» عنوان میکند.
رقابت تسلیحاتی اسراییل و عربستان با فروش تسلیحات جدید از سوی امریکا به دو کشور تحریک میشود. در شرایطی که تلآویو اصلیترین مخالف قرارداد تسلیحاتی ٢٠١٠ میان ریاض و واشنگتن بود، تامین فرصت توسعه و تولید جنگندههای رادارگریز اف٣٥ به اسراییل، باعث شد تا اسراییلیها راضی به اجرای قرارداده ٢٠١٠ شوند. تلآویو تاکنون دهها میلیارد دلار برای ساخت و تولید اف٣٥ توسط شرکت لاکهید مارتین هزینه کرده است، از زمان روی کار آمدن ترامپ ارسال این جنگندهها به سرزمینهای اشغالی سرعت بیشتری گرفته است و طی سال ٢٠١٧ چهارفروند از این جنگنده ١١٠ میلیون دلاری پیشرفته به رژیم صهیونیستی تحویل شده است.
هفتهنامه آبزرور در گزارشی در مورد لابیهایی که باعث تصمیمگیری رییسجمهور امریکا در مورد برجام شده است با اشاره به اینکه تصمیم ترامپ با فشار ژنرالهای کاخ سفید نرمتر شده است، مینویسد: «لابی کردن تصمیم ترامپ در مورد ایران را محدود کرد، اما نگرانیهایی وجود دارد که چه کسان دیگری توانایی تاثیرگذاری بر رییسجمهور را دارند و چگونه تصمیم او را تغییر میدهند.» به نوشته این هفتهنامه «اگر فشار لابیگری به اندازه کافی باشد و با دقت اجرا شود، میتواند به شکل کاملا موثر قضاوت ترامپ را زیر و رو کند، اما بر عکس این فشارها هم میتواند اثر کاملا متضاد داشتهباشد.
فشار بیسابقه دولتهای اسراییل و عربستان سعودی که بخش کوچکی از آن در سفر ترامپ در ماه مه مشاهده شد، باعث شد که غریزه رویاروییطلبی ترامپ در بدترین شکل خودش را نشان بدهد. به همین دلیل هم بود که این کشورها نخستین و تنها کشورهایی بودند که بلافاصله موضع جدید ترامپ را به او تبریک گفتند.» آبزرور مینویسد: «نتیجه ناخوشایند این لابیها این است که ایالات متحده کاملا دست عربستان سعودی را در یمن باز گذاشته است (که نتایج فاجعه باری در پی دارد)، چشمانش را بر نقض حقوق بشر در عربستان سعودی بسته است و به شهرکسازی یهودیان و ضمیمه کردن سرزمینهای فلسطینی، چراغ سبز نشان داده است.»
آبزرور در عین حال مینویسد نمایندگان کنگره امریکا که از رژیم سعودی و اسراییل اعانه میگیرند یا از قراردادهای تسلیحاتی با این دو کشور منفعت میبرند، در برابر تصمیمهای اینچنینی از سوی ترامپ سکوت میکنند. در سفر ماه مه دونالد ترامپ به خاورمیانه، پادشاهی عربستان سعودی چندین تفاهمنامه به ارزش ٣٥٠ میلیارد دلار برای خرید اسلحه با امریکا امضا کرد که گفته میشود بیش از ١٠٠ میلیارد دلار از این قرارداد شامل خریدهای فوری و نقدی است.
ادعای خطرناک بودن تواناییهای موشکی ایران، اصلیترین موضوعی است که در بیانیه پادشاهی عربستان سعودی در واکنش به سخنان ترامپ عنوان شده است. در این بیانیه ادعا میشود: «ایران نه تنها قطعنامه [شورای امنیت] را شدیدا نقض کرده است بلکه تواناییهای خود را به شبه نظامیان خود از جمله حوثیها صادر کرده است که از طریق آن به وسیله موشک خاک پادشاهی را هدف قرار میدهند.» امارات متحده عربی هم با تکرار ادعاهای عربستان سعودی، در بیانیه خود ادعا میکند که «استراتژی جدید امریکا یک گام مهم در جهت کنترل رفتارهای بد ایران در منطقه از جمله توسعه قدرت موشکی» است. انور قرقاش، وزیر مشاور دولت امارات در امورخارجه در حساب کاربری توییتر خود در واکنش به صحبتهای دونالد ترامپ نوشت: «این فرض که برجام سیاستهای ایران را متعادل میسازد کاملا غلط بود. ایران به عنوان اصلیترین منبع بیثباتی منطقهای باقی مانده است.»
قرقاش همصدا با نخستوزیر اسراییل نوشت: «این فرصت برای جامعه جهانی ایجاد شده است که مشکلات برجام را برطرف و اصلاح کند.» یوسف العطیبه، سفیر بانفوذ امارات متحده عربی در واشنگتن نیز نوشت: «[ایران] امنیت منطقه را از طریق گروههای نایب خشن خود در منطقه به هم میزند، به مناقشههای فرقهای دامن میزند و انقلاب خود را صادر میکند.» روزنامه صهیونیستی جروزالم پست، در گزارشی از واکنش کشورهای عربی منطقه، اشاره میکند که موضع رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی در مورد ایران دقیقا مشابه یکدیگر است. این روزنامه به نقل از یک استاد دانشگاه در فلسطین اشغالی مینویسد: «آنچه سعودیها از امریکا میخواهند همان چیزی است که اسراییل میخواهد: سختگیری علیه ایران، اطمینان از اینکه تقلب نمیکنند و راهی برای دور زدن برجام پیدا نمیکنند.»
