نیاز به گفتمان سازی برای اصلاح قیمت ها
ساعت24 -اصلاح قیمت انرژی نخستین گام برای ایجاد یک گفتمان میان مردم و سیاستگذاران اقتصادی میتواند باشد.
div>روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت: اصلاح قیمت انرژی نخستین گام برای ایجاد یک گفتمان میان مردم و سیاستگذاران اقتصادی میتواند باشد.
با اعلام مواضع نمایندگان مجلس در رابطه با افزایش قیمت بنزین و مخالفت تقریبا یکدستی که در بهارستان شکل گرفته، به نظر میرسد سناریوهای دیگری برای افزایش قیمت بنزین مطرح باشد. البته با توجه به اینکه مجلس به دولت اجازه افزایش قیمت بنزین برای سال جدید را نداده بود، در قانون بودجه سال ١٣٩٦ به دولت مجوز فراهم آوردن تمهیدات برای افزایش قیمت بنزین در سال آینده را داد. حتی با توجه به قانون هدفمندی یارانهها نیز دولت اجازه دارد قیمت بنزین را تا نرخ میانگین کشورهای خلیج فارس بالا ببرد.
یکی از بخشهایی که در بودجه ١٣٩٧ بسیار مورد بحث قرار گرفت، افزایش ٥٠ درصدی نرخ بنزین در کشور است. این موضوع سبب شد تا نمایندگان مجلس از همان آغاز نسبت به رویه دولت موضع بگیرند. اما انتقادات از آن به جایی رسید که رییس کمیسیون اقتصادی اعلام کرد: « دولت در نظر دارد از تفاوت قیمت حاملهای انرژی با هدف کاهش فقر در اشتغالزایی هزینه کند اما این نکته مطرح است که امکان تحقق تفاوت قیمت حاملهای انرژی با موضعی که مجلس و کمیسیونها گرفته است امکانپذیر نیست. درآمد حاصل از افزایش قیمت حاملهای انرژی به حوزه تخصصی اشتغالزایی واریز نمیشود.
ایراد دیگر به پیشنهاد دولت در زمینه افزایش قیمت حاملهای انرژی این است که درآمد حاصل به متولی اصلی اشتغال واریز نمیشود و قرار است سازمان برنامه و بودجه برای آن تعیین تکلیف کند این در حالی است که سازمان برنامه متولی فقرزدایی و ایجاد اشتغال نیست. »
با این وجود برخی نمایندگان مجلس قول دادهاند لایحه بودجه را به گونهای تصویب کنند که مردم از آن آسیب نبینند. در این میان حتی تعدادی از نمایندگان مجلس، نسبت به افزایش قیمت بنزین اعلام مخالفت کردند که از جمله آن میتوان به غلامرضا تاجگردون، رییس کمیسیون تلفیق و سخنگوی هیات رییسه مجلس اشاره کرد.
با این همه برخی کارشناسان اقتصادی بر این باورند که منابع کافی برای اشتغالزایی و مقابله با فقر وجود ندارد و چارهای جز اصلاح قیمتها وجود ندارد.
ماجرا به آنجا رسید که حسن روحانی صبح دوشنبه در دیدار با روسای کمیسیونهای تخصصی مجلس گفت: «مگر شما در قانون نگفتید که حاملهای انرژی چگونه باید اصلاح شود، قانون خودتان است. بهنظر من اگر مجلس، فکر میکند منبع بهتری دارد، در تبصره ١٨ بیاید از منبع بهتر استفاده کند، ولی اگر ما برای اشتغال سالهای آینده، امسال تصمیمگیری درستی نداشته باشیم، نمیتوانیم. شما بدانید، هیچ مسالهای بالاتر از مساله اشتغال نیست و هیچ خطری بالاتر از بیکاری نیست.»
این اظهارات نشان میدهد که دولت به غیر از اصلاح قیمتها و واقعی کردن قیمت حاملهای انرژی منبع قابل اتکای دیگری برای تامین بودجه سال ٩٧ کل کشور ندارد و از سوی دیگر نمایندگان مجلس هم بعید است بتوانند منبع درآمدی خاصی برای دولت پیدا کنند.
با این همه به نظر میرسد رییس مجلس به دنبال یافتن راهی بینابینی است. علی لاریجانی پیشتر ضمن اشاره به مشکلات مردم گفته بود: «حتما شرایط مردم را در نظر بگیرید و پرش در این زمینه بهمصلحت نیست و باید راههایی مانند دونرخی بودن اندیشیده شود تا به طبقات پایین جامعه فشار نیاید. »
بازگشت به سیاست دو نرخی همان چیزی است که دولت سال گذشته آن را لغو کرد و قیمت بنزین را به ازای هر لیتر به هزار تومان رساند. احیای سیاست بنزین سهمیهای آن چیزی است که قبلا دولتیها آن را نقد کرده بودند و خواهان کنار گذاشتن آن شدند و نهایتا نیز
چنین کردند.
با این همه بازگرداندن بنزین سهمیهای در شرایطی که به نظر میرسد ارکان دیگر نظام با توجه به مشکلات معیشتی مردم با آن مخالف هستند، راهی میانبر برای دولت است. البته سخنگوی دولت نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و در نشست دیروز خود با خبرنگاران به صراحت گفته است که دولت برنامهای برای دو نرخی کردن قیمت بنزین یا سهمیهبندی آن ندارد.
در این میان از یک سو اقتصاد کشور به دلیل کاهش منابع درآمدی و قدرت خرید مردم در وضعیت سختی قرار دارد و از سوی مقابل به نظر میرسد تا زمانی که اصلاحات اقتصادی بنیادین که از برنامههای دولت بوده در اقتصاد ایران انجام نشود نمیتوان امیدوار بود که وضعیت کشور در شاخصهای کلان بهبود یابد.
اصلاح ساختار اقتصادی ایران اعم از نظام قیمتگذاری یا واقعیسازی قیمت در بازارهای ارز و انرژی، نظام مالیاتی، نظام بانکی و کاهش دخالتها در قیمتگذاری نیازمند آن است تا ارادهای سیاسی در راس حاکمیت به وجود آمده و برای آن تصمیمگیری شود. این موضوع را دستیار ویژه رییسجمهور در دومین کنفرانس اقتصاد ایران مورد اشاره قرار داده بود.
در این میان بهتر است با توجه به فضای فعلی اجتماعی و سیاسی کشور، گفتمانی میان مردم و حاکمیت به وجود آمده و آنان در جریان مشکلات قرار بگیرند و دولت نیز برنامههای خود را برای رفع این مشکلات اعلام کند.
در این میان شاید بتوان گفت اصلاح قیمت انرژی نخستین گام برای ایجاد یک گفتمان میان مردم و سیاستگذاران اقتصادی میتواند باشد و آنان نسبت به اصلاحاتی که قرار است در اقتصاد شکل گیرد مطلع شوند.
بدیهی است هرگونه اصلاحات اقتصادی برندگان و بازندگانی دارد که در کوتاهمدت بازندگان خود را نشان میدهند اما در بلندمدت آحاد اقتصاد کشور از آن متنفع خواهند شد.
