پت، خلاقیت را از صنعت بسته بندی گرفته است

ساعت 24-سینا ایران پور انارکی-اگر چه در ظاهر تولید دغدغه کنونی کشور برای توسعه چرخه اقتصادی به شمار می رود اما این تولید نیازمند پیش نیازهای اساسی است. یکی از پیش نیازهای اساسی تولید، بسته بندی است که اکنون به عنوان یک صنعت پشتیبان در جهان شاخه ها و محصولات مختلفی را پوشش می دهد. در ایران بسته بندی یک چالش بزرگ و پر هزینه محسوب می شود که به دلیل نقص فناوری و از سوی دیگر خلاقیت در طراحی صنایع را در تولید محصولات متنوع با مشکل مواجه کرده است.

div align="justify">۸۷ درصد نیاز با واردات تامین می شود
پت یکی از پر مصرف ترین محصولات پتروشیمی ها برای بسته بندی است که اکنون در ایران بیشتر به وسیله پتروشیمی رجال و شهید تندگویان تولید می شوند. کمبود و افزایش قیمت این محصول اکنون صنایع غذایی و دارویی را ناگزیر به واردات و چالش های فراوان در تامین کرده است. پيمان فروهر، دبير انجمن توليدکنندگان آب معدني در این رابطه گفت: در حال حاضر کمبود عرضه «پت» در بورس کالا يکي از مشکلات اساسي کارخانه‌هاي آب معدني است. وی افزود: بنابراين بخش اعظم از نياز کارخانه‌هاي توليد آب معدني (حدود ۸۷ درصد) بايد از خارج از کشور تامين شود. اين در حالي است که قیمت این محصول نیز افزایش داشته است.
وي افزود: در حال حاضر برخي از واحدهاي پتروشيمي به جاي عرضه پت در بورس کالا، اين ماده را در اختيار تجار مي‌گذارند تا آن را صادر کنند. یک تولید کننده دارو درباره واردات این محصول نیز گفت: تقریبا بیشتر حجم نیاز دارویی کشور به پت به دلیل کیفیت بالای مورد نیاز از طریق واردات تامین می شود اما موضوع این است که اکنون تشخیص محصول چینی از محصول تولید آلمان یا کشورهای اروپایی بسیار دشوار است و گاه همین مشکل منجر به افزایش هزینه های ساخت و بسته بندی دارو می شود. مهران مهدوی افزود: دولت باید برای ارتقا کیفیت و تامین نیاز داخل اقدام موثری انجام دهند در غیر این صورت هزینه های صنایع دارویی افزایش می یابد و این بر خلاف سیاست های دولت در حوزه سلامت خواهد بود.
۱۰۰ سال زمان برای بازگشت پت به محیط زیست
از جمله مواد اوليه اي كه امروزه كاربرد فراواني در بسته بندي مواد غذايي دارد، پلي اتيلن ترفتالات است كه به صورت مخفف پت ناميده مي شود. پليمر پت از اواخر دهه ۱۹۷۰ وارد بازار بسته بندي مواد غذايي به ويژه نوشيدني ها شد و توانست با رشد قابل ملاحظه اي اين بازار را تسخيرکند. به طوري كه امروزه اين نوع پليمر نقش عمده اي در بازار بسته بندي موادغذايي ايفا مي كند. زهرا عباسی، کارشناس بسته بندی در این باره اظهار داشت: ويژگي هاي پت نسبت به ساير انواع بسته بندي موجود در بازار قابل توجه است. عدم شكنندگي و پارگي، عدم آسيب پذيري در حمل و نقل، هزينه تمام شده پايين و غيره سبب برتري آن نسبت به ظروف ساخته شده از جنس شيشه و كاغذ گرديده است. ليكن با وجود تمام مزايا و برتري هاي پت نسبت به رقباي موجود، معايب و ضررهاي ناشي از آن سبب عدم رشد پايدار اين محصول در بازارهاي جهاني گرديده است و حداقل ۱۰۰ سال طول مي كشد تا پت به صورت طبيعي به چرخه محيط زيست باز گردد. همچنين بازيافت آن به دليل هزينه هاي بالاي اقتصادي نسبت به ارزش محصول بازيافت شده ، توجيه پذير نيست.
کاهش صادرات با ممنوعیت بسته بندی پلاستیکی
با وجود آن كه پلاستيك ها نقش عمده اي در صنعت بسته بندي جهاني به ويژه بسته بندي مواد غذايي ايفا مي كنند، در سال هاي اخير كاربرد آنها به دليل عدم امكان بازگشت به چرخه محيط زيست با مقاومت هاي بين المللي روبرو شده است به طوري كه از سال ۲۰۱۰ در اتحاديه اروپا ورود انواع کالاهايي كه از بسته بندي پلاستيكي استفاده مي كنند، ممنوع اعلام شده است .در حالي كه اين موضوع خطري جدي براي صادرات كالاهاي ايراني به ويژه محصولات غذايي محسوب مي شود، استفاده از بيوپلاستيك ها كه قابليت زيست تخريب پذيري فوق العاده اي دارند مي تواند راه حلي مطلوب براي حل اين چالش باشد. علی صفامهر، محقق حوزه بازرگانی در این باره به ساعت 24 گفت: يكي از عوامل مؤثر در استفاده از انواع بسته بندي قيمت تمام شده جنس بسته بندي است . ماده پايه و اوليه در توليد پت، نفت است. بنابراين افزايش قيمت نفت تأثير بسز ايي در افزايش قيمت تمام شده پت و به صرفه شدن استفاده از جايگزين هاي آن ايفا می کند. وی ادامه داد: براساس برآوردها منابع نفتي زمين تا ۸۰ سال ديگر، منابع گاز تا ۷۰ سال ديگر و منابع زغال سنگ تا ۷۰۰ سال ديگر تمام مي شوند. پيش بيني ها براساس شرايط فعلي مي باشد. در حالي كه رشد اقتصاد جهاني بر افزايش روند مصرف و نزديك تر كردن زمان كاهش آنها تأثير بسزايي دارد. صفامهر تاکید کرد: همچنين با نزديك شدن به زمان اتمام منابع، قيمت به صورت تصاعدي افزايش خواهد يافت. در حال حاضر ۲۰ درصد حجم زباله ها در آمريكا از ضايعات پلاستيكي تشكيل شده است كه حجمي كم و قابل چشم پوشي نیست. بنابراين عقلايي به نظر می رسد دانشمندان كشورهاي صنعتي به دنبال جايگزين هاي مناسب و قابل بازگشت به طبيعت به جاي منابع فسيلي باشند.
کمبود فناوری و محدودیت در طراحی
فناوری های جدید می توانند جایگزین های کم هزینه و پر کاربردی به جای پت در صنعت بسته بندی باشند. محمد خرمیان، کارشناس حوزه طراحی و بسته بندی در این باره به ساعت 24،گفت: به دليل چالش هاي متعددي كه در توليد و كاربرد انواع پلاستيك وجود دارد، در سال هاي اخير تحقيقات متعددي در خصوص توليد پلاستيك از منابع تجديدپذير صورت گرفته است كه منجر به توليد انواع بيوپليمر شده است. بيوپليمر از نظر بيوشيمي دان ها عبارت است از ماكرومولكول هاي بيولوژي كه از تعداد زيادي زير واحد كوچك و شبيه به هم كه با اتصال كووالانسي به هم متصل شده اند و يك زنجيره طولاني را ايجاد مي كنند، ساخته شده اند. در روند طبيعي، بيوپليمرها و يا همان ماكرومولكول ها، تركيبات داخل سلولي هستند كه قابليت زنده ماندن را به ارگانيسم در شرايط سخت محيطي مي دهند. وی ادامه داد: بيوپليمر هاي زيست تخريب پذير پليمرهاي توليد شده از محصولات كشاورزي هستند و با قرار گرفتن در مجاورت خاك به مرور زمان تجزيه شده و به طبيعت باز مي گردند. خرمیان تاکید کرد: کشور باید برای سرمایه گذاری جهت توسعه صنعت بسته بندی با هدف افزایش صادرات غیر نفتی گام بر دارد زیرا تجهیزات کنونی صنعت بسته بندی مناسب توسعه صادرات نیست کما اینکه با امکانات موجود ظرفیت مناسبی برای اجرای طرح های خلاقانه در حوزه بسته بندی وجود ندارد. این کارشناس ادامه داد: طراحان به دلیل کمبود های این صنعت باید به طرح های تکراری و محدود قانع شوند این در حالی است که بسته بندی در تمام دنیا صنعتی است که به صورت مستمر در حال خلق ایده ها و طرح های جدید است.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: