صنعت مولیبدن فقط با کمبود مواد اولیه مواجه نیست

ساعت 24- سینا ایرانپور انارکی- مولیبدن در سال 1778 توسط یک دانشمند سوئدی کشف شد اما تا چند سال پس از آن، مولیبدنیت تنها در حد آزمایشگاهی استفاده شد. نخستین کاربرد اصلی مولیبدن در جنگ جهانی اول بود. در آن زمان مولیبدن رابه فولاد می افزودند و نتیجه آن تولید فولادهای سخت و مقاوم در حرارت های بالا بود که در زره پوش ها و موتور هواپیماها مورد استفاده قرار می گرفت. این عنصر فلزی اکنون مصارف گوناگونی در صنایع پیشرفته دارد و سهم مصرفی آن در ایران ناچیز است. بزرگترین تولید کننده سولفور مولیبدن (ماده اولیه مورد استفاده در صنعت مولیبدن) در ایران شرکت ملی صنایع مس ایران است که آن را به عنوان محصول جانبی مس استخراج می کند و در اختیار شرکت های فرآوری قرار می دهد و به نوعی مواد اولیه این صنعت در انحصار یک شرکت است.

div align="justify"> با توجه به مصرف بالای این محصول در خارج از ایران و مزیت صادرات محوری آن با وجود کمبود مواد اولیه کارخانه های فرآوری زیادی طی سه دهه گذشته در این صنعت راه اندازی شدند که اکنون چند سالی است با چالش تامین مواد اولیه مواجه هستند. علی نصیری طوسی، رییس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان مولیبدن در گفتگو با ساعت ۲۴ از تعطیلی رو به گسترش کارخانه های مولیبدن ایران خبر داد و اظهار داشت صنعت مولیبدن فقط با کمبود مواد اولیه مواجه نیست بلکه نیاز به بازسازی و نوسازی و تامین سرمایه در گردش مناسب دارد در غیر این صورت آینده روشنی در ایران برای این صنعت وجود نخواهد داشت.
وضعیت منابع مواد اولیه این صنعت را چگونه ارزیابی می کنید؟
این ماده در طبیعت کمیاب و معادن محدودی برای آن کشف شده است. بیشتر منابع آن همراه با عناصر دیگر بویژه مس شناسایی شده اند. عمده تولیدکنندگان این ماده، کشورهای چین، امریکا، شیلی، پرو، کانادا بوده و ایران در رده نهم جهانی می باشد.در ایران تاکنون معدن خاص مولیبدن مورد بهره برداری قرار نگرفته به جز یک مورد که در آذربایجان شناسایی شده است اما از آن استخراج نداشته ایم. شاید از دلایل اصلی آن قیمت بالای تمام شده این نوع معادن می باشد که با توجه به قیمت موجود اکسید مولیبدن توجیه اقتصادی ندارد.
سولفور مولیبدن در ایران به صورت یک محصول جانبی و سالیانه بین ۵ تا ۶ هزار تن در شرکت ملی صنایع مس ایران تولید می شود. معدن مس سونگون هم بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ تن سالیانه سولفور مولیبدن تولید می کند در حالی که در طرح اولیه سه هزار تن پیش بینی شده بود. در نتیجه همانطور که ملاحظه می شود مولیبدن در ایران در انحصار دولت قرار دارد و محدودیت در استخراج با ظرفیت کارخانه های مولیبدن همخوانی ندارد.
چه تعداد کارخانه اکنون در ایران فعالیت دارند و ظرفیت تولید مولیبدن چقدر است؟
۱۷ کارخانه مولیبدن در کشور فعال بود که اکنون دو کارخانه تعطیل شده اند. کارخانه های فعال نیز فقط با ۳۰ تا ۴۰ درصد ظرفیت تولید دارند. به طور کلی بین ۲۵ تا ۳۰ هزار تن ظرفیت مصرف سولفور مولیبدن در این کارخانه ها و تولید مشتقات مولیبدن وجود دارد.
بین میزان مصرف و تولید مولیبدن فاصله زیادی وجود دارد با این وجود چطور کارخانه ها افزایش یافته اند؟
متاسفانه در ایران ، حداقل در این صنعت، روند منطقی ایجاد یک واحد صنعتی طی نمی شود. واحدی را به امید اینکه ماده اولیه آن تامین خواهد شد، حالا چطور و چگونه نمی دانم، تاسیس می کنند و بعد از ایجاد به دنبال تامین ماده اولیه مورد نیاز می گردند.به گزارش ساعت 24، قبل از اعمال تحریم ها سالیانه حدود ۲۰۰۰ تن واردات سولفور مولیبدن برای فرآوری در این واحدها داشتیم که با افزایش سطح تحریم ها این میزان کاهش یافت و اکنون عملا متوقف شده است. بدیهی است در این شرایط متاسفانه وضعیت واحدها خصوصا واحدهایی که در سال های اخیر راه اندازی شده اند خوب نخواهد بود که بعضا رو به تعطیلی رفته اند.
اکنون با توجه به گشایش هایی که در عرصه بین المللی صورت گرفته است آیا نباید وضعیت واردات ماده اولیه سولفور مولیبدن برای کارخانه های مصرف کننده بهبود یابد؟
واقعیت این است که اگر الان ۳۰ هزار تن سولفور مولیبدن هم در اختیار کارخانه های فرآوری قرار گیرد آنها قدرت فرآوری نخواهند داشت.
چرا؟ مگر چالش این صنعت کمبود مواد اولیه نیست؟
این صنعت علاوه بر کمبود مواد اولیه یک مانع بزرگ دیگر برای رشد و توسعه دارد و آن سرمایه در گردش بالایی است که برای تامین ماده اولیه مورد نیاز است. بنابراین اگر مواد اولیه هم تامین شود این صنعت بدون حمایت موسسات مالی قدرت خرید آن را نخواهد داشت. این تسهیلات هم باید متناسب با کشورهای تولید کننده دیگر مولیبدن هزینه مالی داشته باشد چرا که عمده تولید مشتقات مولیبدن به خارج صادر می شود و باید در بازار جهانی رقابت کرد. اگر تولیدکننده داخلی بین ۲۵ تا ۳۰ درصد بهره بانکی بپردازد چگونه می تواند با تولیدکننده دیگری که در کشور خود بین ۳ تا ۵ درصد (و شاید هم کمتر) بهره می پردازد رقابت کند.
توانایی این صنعت برای فرآوری در شرایط کنونی چقدر است؟
تحلیل من این است که با توجه به سرمایه در گردش بالای این صنعت و نیز تخصصی بودن فروش ماده تولیدی (اگر بخواهیم به قیمت مناسب فروش داشته باشیم و نه با ارزان فروشی جلب مشتری کنیم)، در مجموع تا ۱۵۰۰۰ تن توان فرآوری در صنعت مولیبدن ایران وجود دارد و برای فعالسازی ظرفیت بالقوه بیشتر، باید علاوه بر تامین مواد اولیه، تسهیلات ارزان در اختیار تولید کنندگان قرار داد. البته در تولید مولیبدن با توجه به اهمیت روش های تولید، استاندارد جهانی و استفاده از فناوری های روز نیز اهمیت دارد بنابراین موضوع قیمت تمام شده مطرح می شود. به گزارش ساعت 24، این صنعت در شرایط کنونی دچار معضلات فراوانی است و چالش آن به کمبود مواد اولیه خلاصه نمی شود بلکه باید مورد نوسازی و بهسازی نیز قرار گیرد تا قیمت تمام شده آن نیز برای رقابت در بازارهای جهانی مناسب باشد.
پس برخلاف دیدگاه بیشتر مسوولان این صنعت فقط کمبود مواد اولیه ندارد؟
بله، این صنعت نیاز به توجه بیشتر دارد اما چون مولیبدن مصرف داخلی بالایی ندارد و از سوی دیگر روی صادرات تاکید نداشته ایم خیلی مورد توجه قرار نگرفته است در صورتی که نوسازی این صنعت و رفع موانع آن تاثیر چشمگیری در افزایش صادرات غیر نفتی کشور، اشتغالزایی و کسب ارزش افزوده بیشتر خواهد داشت. اگر چه توسعه صنعتی کشور و ساخت تجهیزات مدرن در صنایع خاص و اجباری شدن بعضی استانداردها (مثلا در تولید تیرآهن که در بعضی کشورها مصرف مولیبدن اجباری است) می تواند زمینه مصرف این محصول در کشور را نیز به مرور افزایش دهد.
پیشنهاد شما برای رفع چالش کمبود مواد اولیه چیست؟
شناسایی و کشف منابع معدنی جدید و دارای توجیه اقتصادی که امکان بهره برداری از آن وجود داشته باشد و از سوی دیگر بهره برداری از معادنی که تاکنون کشف شده اند در این زمینه می توانند اثر گذار باشند اما در صورت کمبود این عنصر در کشور و به طور کلی در صورت بهبود روابط سیاسی و رفع تحریم ها مذاکره با کشورهای برخوردار از معادن مولیبدن مانند شیلی و تامین نیاز داخل از طریق واردات راهکار مناسب تری به نظر می رسد.
چه در خواستی از دولت دارید؟
صنعت مولیبدن دو خواسته از دولت دارد. نخست آنکه مجوز جدید دیگری در این صنعت داده نشود زیرا دیگر این صنعت با شرایط کنونی توجیه اقتصادی ندارد و بسیاری از سرمایه گذاری های انجام شده توسط صاحبان صنعت مولیبدن راکد مانده است و دوم اینکه برای تامین سرمایه در گردش کارخانه ها، تسهیلات ارزان و کافی به آنها ارائه کند.

اشتراک‌گذاری:

لینک کوتاه: