پنجشنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۷ - ۱۱:۱۹

تولید در سربالایی و پیچ تند تحریم

جنان صفت

محمد صادق جنان صفت


کسب وکار جامعه ایرانی در سطح کلان ، درسطح بنگاهها و درسطح خانوار درشرایط پاییز 1397 پیچیده، اسرارآمیز ،غم انگیز و درهزارتوی سردرگمی و آشفتگی همه سویه دورخودش می چرخد و البته ومتاسفانه ناتوان دررسیدن به  رشدکافی برای نیرومندتر شدن است.نوشتن این  این همه ویژگیهای منفی درباره کسب و کار ایران برای نگارنده و هرایرانی دلسوز به این سرزمین و به این مرزوبوم البته کاردشواری است که از گفتن آن اما چاره ای هم نیست. دراین وضعیت پاییز 1397 اما روندو فرایند اجرایی شدن تحریمها ی آمریکایی که گام دوم آن دراواسط آبان برداشته می شود داستان را تراژیک کرده و چشم انداز را تیره تر می کند. درمیان فعالیتهای اقتصادی اما به نظر می رسد روزگار تولید از بقیه بخش ها شایدبدتر و شاید مهمتر باشد. میلیونها بهره بردار زراعی درایران که کارشان تولیدمحصولات موردنیاز اصلی جامعه است شاید گرفتاری کمتری دارند. این گروه وفعالان تولید محصولات دامی و باغبانی نیز البته تا اندازه ای دغدغه کمتری دست کم درفروش کالای تولیدی درندو دولت نیز در این وضعیت حاضر است با هدف کاهش مصرف ارزو فزایش امنیت غذایی از سوی دیگر از این گروه بزرگ تولیدکنندگان حمایت کند. اما تولید صنعتی دراین وضعیتی که داریم برای بقا و رشد اختمای دردسرهای قابل اعتنا دارند. یکی از دردسرهای واقعی تولیدصنعتی درایران تشدید تحریم های آمریکایی و تبعیت متحدان این ابرقدرت اقتصادی دراروپا با کمی تاخیر و درآسیا و کشورهایی مثل کانادا وا استرالیا است. این دردسر از ناحیه تحریم ها جدای از سیاستهای ناکارآمد دولت و جدای از شرایط سیاسی داخلی است و باید توجه داشت سیاستهای ناکارآمددرارز؛ درپول و درتجارت و درسیاستهای مالیاتی و تامین اجتماعی نیز دردسرهای خودرا دارند. وااقعیت این است که تولید صنعتی درایران برای ادامه راه و حرکت به سربالیی و پیچ تند تحریم ها رسیده است که از یک سو رشد را دورازدسترس می کند و از سوی دیگر با نوسان های شدید همراه خواهدشد.  درادامه برخی از منافذ نفوذ تحریم برتولید صنعتی را به طورخلاصه یادآورمی شوم:
هزینه های فزاینده
صنعت ایران برای ادامه فعالیت نیاز به مواد اولیه و کالاهای سرمایه ای دارد که باید از بنگاههای خارجی خریداری کند. برای اینکه این واردات انجام شود بنگاهها نیاز به ارزهای معتبر دربازار جهانی دارند . درشرایط تحریم آمریکا و برپایه تجربه سال 1391 که همین 6 سال پیش شاهد بودیم تحریم ها به کاهش عرضه ارز و افزایش تقاضا منجر شده و نرخ تبدیل ارز های معتبر مثل دلار را افزایش می دهد. این تجربه را درهمین نیم سال نخست 1397 شاهد هستیم. افرزایش نرخ تبدیل دلار و یورو به ریال ایران به افزایش قیمت تمام شده تولید صنعتی منجر شده و این افزایش قیمت دردورتورم تولید صنعتی و تورم عمومی منجر می شود. دراین وضعیت و با توجه به اینکه قدرت خرید شهروندان به اندازه افزایش قیمت تمام شده تولید صنعتی افزایش نمی یابد به رکود منجر خواهد شد. رکود فروش تولیدات صنعتی به دلیل سقوط تقاضا به کاهش تولید و کاهش استفاده از ظرفیت نصب شده منجر می شود و از این مسر نیز قیمت تمام شده را دوباره افزایش می دهد. افزایش نرخ ارز با وجود تشدید تحریم رخدادی قابل پیش بینی است و پیامدها و آثار منفی برتولید صنعتی می گذارد.
جابه جانشدن منابع مالی
تولید بدون تجارت خارجی درایران ممکن نیست. ایرانیان از یک سو تولیدات صنعتی مازاد بر نیاز داخلی را صادرکنند تا ارز به دست آورند و از همه ظرفیت خود استفاده کنند واز سوی دیگر به خرید تجهیزات و ماشین آلت خارجی نیاز دارند. تحریم اقتصادی ایران که این روزها در جریان آن هستیم راه ورود و خروج منابع مالی بنگاهه درسطح میانی اقتصاد و در سطح کلان و ملی با تهدید جدی و اجرایی مواجه می کند. این روزها شاهد هستیم بنگاهای تولیدی ایران درتامین و جا به جاکردن منابع مالی با دشواری های واقعی مواجه هستند. در سالهای اخیر شاهد بودیم که نظام مالی جهانی با استفاده از سازمانی به نام انجمن مخابرات بین المللی بین بانکی جهانی با نام مشهور سوییفت راه عادی جا به جا شدن منابع مالی ایران را با محدودیت مواجه کرد. دراین روزهای سخت که احتمال بازگشت محدودیت سوییفت وجوددارد، داستان نپذیرفتن الزامهای کنترل بانکها برای جلوگیری از نقل و انتقال منابع مالی به برخی سازمانهای سیاسی به نام اختصاری ای اف تی اف نیز رخ نمایانده و بانکهای ایران را درانزوای بیشتر قرار داده است. برایند این ناتوانی منابع مالی بخش تولید صنعتی به سمت محاصره اقتصادی ایران خواهد بود. این کار اگر حتی با دورزدن بانک ها باشد که البته دشوار است به افزایش هزینه تامین منابع مالی منجر می شود که در انتهای حلقه به افزایش قیمت تمام شده می رسد و قدرت رقابتی تولیدات ایران در برابر کالاهای مشابه خارجی منجر شده و رکود فروش را گسترش می دهد.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.