خودروسازی ایران باید به راه هموار بیفتد
در نشست مشترکی که چندی قبل با حضور اعضای کمیسیونهای صنعت و معدن، تسهیل کسبوکار و توسعه تجارت اتاق تهران با محوریت بررسی مشکلات قطعه سازان برگزار شد، این پیشنهاد موردتوافق قطعه سازان و درعینحال دیگر فعالان صنعت خودرو قرار گرفت که خودروسازان، محصولات خود را با قیمت حاشیه بازار بهصورت تحویل فوری پیشفروش کنند تا بتوانند اندکی از بار زیان مالی خود بکاهند و بدهی خود به قطعه سازان را بپردازند. ازنظر نمایندگان بخش خصوصی در آن نشست این راهکار به کاهش تقاضای کاذب خودرو و بهتبع آن، کاهش قیمت خودرو در بازار میانجامد. البته این پیشنهاد بهشرط فروش خودرو به میزان 5 درصد کمتر از نرخ بازار اجرایی شده و اجرای این طرح با واکنشهای فراوانی مواجه شده است.محمدرضا نجفی منش، رئیس کمیسیون تسهیل کسبوکار اتاق تهران، با اشاره به اینکه قطعه سازان در حال حاضر با چهار چالش افزایش قیمت تمامشده کالا، مطالبات معوق از خودروسازان، عدم سهولت تأمین مواد اولیه و بدهی ارزی انباشته مواجه هستند، به روابط عمومی اتاق تهران گفت: بخشی از این مشکلات به تثبیت قیمت خودرو در سالهای گذشته بازمیگردد و با توجه به افزایش قیمت مواد اولیه قطعات، قطعه سازان همواره با این استدلال خودروسازان مواجه بودند که قیمت خودرو افزایش نیافته و افزایش قیمت قطعات در قیمت خودرو لحاظ شدنی نیست.او افزود: اکنون امیدواری قطعه سازان این است که با افزایش قیمت خودرو در کارخانه، گشایشهایی برای آنها نیز حاصل شود و تعدیل نیرو در این بخش متوقف شود. اما مسئله دیگر این است که بخش زیادی از بدهیهای قبلی هنوز باقیمانده که باید در مورد این چالش نیز تدابیری اندیشیده شود. درواقع اگر قرار باشد بدهیها با روند عادی پرداخت شود شاید سه الی، چهار سال به طول انجامد. در این صورت صنعت قطعهسازی نمیتواند از جای خود برخیزد. بنابراین باید تدابیری اندیشیده شود تا بدهی قطعه سازان حداکثر ظرف یک ماه پرداخت شود تا این واحدها بتوانند مواد اولیهشان را تأمین کنند و حیاتشان تداوم پیدا کند.او درباره جوسازیهای صورت گرفته پیرامون واقعیسازی قیمت خودرو نیز گفت: بازار بهترین محل برای کشف قیمت است. وقتی قیمت ارز و قیمت مواد اولیه سه برابر میشود، قیمت خودرو در بازار نیز به همین نسبت رشد میکند. مگر اینکه، مانند بنزین دولت قصد داشته باشد به آن خودرو نیز یارانه اختصاص دهد. در حالی که نتیجه یارانه به بنزین، بالا رفتن میزان مصرف و قاچاق آن بوده است. پس این سیاست، کارآ و نتیجهبخش نیست.نجفی منش با تاکید بر اینکه واقعی شدن قیمت خودرو، تقاضای کاذب آن را کاهش میدهد ادامه داد: همین اتفاق در سال 1376 رخ داد و تا10 سال قیمت خودرو صرفاً تا 13درصد رشد داشت. در حالی که شاخص قیمت سایر کالاها رشد 300 درصدی را طی10 سال نشان میداد. بنابراین دولت بداند که اقدام صحیح آن است که از مداخله در بازار بپرهیزد و اجازه دهد بازار، کار خود را انجام دهد.رییس کمیسیون تسهیل کسبوکار اتاق تهران در پاسخ به این پرسش که آیا قطعه سازان و خودروسازان قادرند در شرایط تحریم تعهدات مبتنی بر پیشفروش خودرو را ایفا کنند، گفت: این پرسش را خودروسازان باید پاسخ دهند و البته این واحدهای تولیدی نیز به میزان محدودی اجازه پیشفروش دارند. اگر قیمتها نیز به قیمت روز باشد احتمال برآورده کردن تقاضاهای پیشخرید بالاست. البته باید توجه داشت که صنعت خودروسازی ایران مشمول تحریم است و مسئله تأمین مواد اولیه وجود دارد. اما بحثی که قطعه سازان دارند این است که اگر قیمتها واقعی باشد و مطالبات آنها به موقع پرداخت شود، قادر به غلبه بر تحریمها هستند. اما آنچه اکنون آنها را با چالش مواجه کرده فشار تحریمهای داخلی است. به تعبیری زور تحریمهای داخلی از تحریمهای خارجی بیشتر است.
کارشناسان باوردارند اگر صنعت خودروایران درمسیر هموار نیفتد و درکوتاه مدت به راه رشد کمی نرسد احتمال سقوط آزاد رشد صنعت بالا می رود و باید برای رهایی از ین وضعیت کاری کرد.